باغبانی سبز
 
قالب وبلاگ
نويسندگان

حسن یوسف با نام علمی Coleus blumei (مترادف با Solenostemon scutellarioides) به خانواده Lamiaceae و راسته Lamiales تعلق دارد و بومی نواحی جنوب شرقی آسیا است. حسن یوسف گیاهی علفی و چند ساله است که در صورت مناسب بودن دمای محیط می‌تواند مانند گیاهی چندساله به زندگی خود ادامه دهد و به دلیل رنگ زیبای برگسارش به عنوان گیاهی گلدانی پرورش می‌یابد. برگها ممکن است سبز، صورتی، سیاه (بنفش بسیار تیره)، زرشکی و قرمز و ...  باشند و گفته می‌شود تقریبا هر نوع رنگی بجز رنگ آبی در بین برگهای ارقام مختلف این گیاه قابل مشاهده است. پهنه برگ برخی ارقام تنها به یک رنگ است در حالی که در برخی انواع این گیاه رنگهای متنوع و با طرحهایی گوناگون بر روی پهنه برگ مشاهده می‌شود.


دوستان عزیز.  خواهشمندم مطالب وبلاگ باغبانی سبز را کپی‌برداری و انتشار  نفرمایید.سپاسگزارم.

طول ساقه‌های گیاه در صورت کوتاه نشدن به حدود 1-0.5 متر می‌رسد و می‌تواند تا 2 متر نیز رشد کند. ارتفاع کل گیاه به حدود 60-30 سانتیمتر می‌سد و به شکل عرضی  نیز در حدود 30 سانتیمتر فضا اشغال می‌کند. گلهای گیاه ریز و بنفش رنگ هستند و در تابستان ظاهر می‌شوند.

آبیاری: بستر کاشت حسن یوسف باید مرطوب نگهداشته  شود که البته این به معنی خیس و غرقاب شدن خاک نیست. گیاهان جوان در برابر خشکی کشیدن حساس تر از گیاهان بالغ هستند. بهتر است قبل از آبیاری سطح خاک را بررسی کنید و اگر سطح خاک رطوبت خود را تا حدودی از دست داده بود گیاه را آب دهید. در طی زمستان از آبیاری گیاه کم کنید اما مراقب خشکی نکشیدن گیاه باشید. رطوبت بیش از اندازه خاک و همچنین سرد بودن هوا در طی ماه‌های سرد یکی از دلایل شیوع بیماریهای قارچی و پوسیدن ساقه های این گیاه است. در روزهای گرم رطوبت مکان نگهداری را افزایش دهید و بهتر است که این کار را با روش زیرگلدانی و سنگریزه انجام دهید تا در اثر غبارپاشی و مرطوب شدن برگسار، بیماریهای قارچی شیوع نیابد.دلیل دیگر این است که اگر در زمان غبارپاشی از آبهای با املاح و همچنین سرد استفاده کنید احتمال ظهور لکه های سفید رنگ بر روی برگها وجود دارد بنابراین برای افزایش رطوبت هوای اطراف گیاه بدین صورت عمل کنید که ابتدا یک زیر گلدانی را که بزرگتر از زیر گلدانی گیاه است تهیه کنید و داخل آنرا تا لبه آن سنگریزه های درشت بریزید. سپس زیرگلدانی را تا نیمه ارتفاع دیواره آن آب بریزید و گلدان حاوی گیاه را بر روی سنگریزه ها قرار دهید. مراقب باشید تا ته گلدان حاوی گیاه با آب موجود در زیر گلدانی دوم، تماس نداشته باشد. گرمای محیط آب داخل زیر گلدانی دوم را به تدریج تبخیر کرده و رطوبت مورد نیاز برگسار گیاه را فراهم می‌کند.

نور: این گیاه مکانهای نیم سایه را می‌پسندد در چنین شرایطی رشد رویشی خوبی خواهد داشت. در چنین مکانی آفتاب صبح نسبت به آفتاب بعد از ظهر ارجحیت دارد . اگر مکان نگهداری بیش از اندازه سایه و تاریک باشد از میزان رشد گیاه  و همچنین درخشندگی رنگهای این گیاه کم می‌شود، برگها کم رنگ می شوند و یا حتی تغییر رنگ می‌دهند و ساقه ها نیز بلند و ضعیف شده و فاصله بین برگها نیز زیاد می‌شود.  اگر به آبیاری و همچنین حفظ رطوبت برگسار توجه شود می‌توان در مکانهای آفتابگیر هم این گیاه را نگهداری  کرد اما رنگ برگسار آن گیاه با زمانی که در مکان سایه و نیم سایه نگهداری شود متفاوت خواهد بود. اشعه مستقیم آفتاب در روزهای گرم موجب سوختن و قهوه‌ای شدن برگها خواهد شد. همچنین برای رشد یکنواحت برگسار و عدم انحراف آنان به سوی نور هر چند وقت یکبار گلدان را 180 درجه بچرخانید.

دما: دمای روز 29- 23 درجه سانتیگراد و دمای شبانه 21 – 20 برای این گیاه مناسب است البته دما اگر از 24 درجه بالاتر برود باید به تامین رطوبت هوای مکان نگهداری گیاه نیز توجه کرد. دمای زیاد و خشکی هوا موجب چروکیدگی و خشکیدگی برگسار و در نهایت مرگ گیاه می‌شود. سرمای هوا در طی شب موجب زرد شدن برگها ویا اصولا کم رنگ شدن رنگ برگها خواهد شد. در طی زمستان بهترین دما برای حسن یوسف 20-15 درجه سانتیگراد است و البته این گیاه تا 10 درجه سانتیگراد را نیز می‌تواند تحمل کند اما دما در 4 درجه سانتیگراد موجب از بین رفتن گیاه می شود . با فرا رسیدن بهار زمانی گلدان را به محیط بیرون از خانه منتقل کنید که دمای هوا به بیش از 15 درجه افزایش یافته باشد.

خاک: خاکی با زهکش مناسب و مرطوب نیاز دارد. از جمله ترکیبات بستر خاک حسن یوسف می‌توان به یک قسمت پیت+3 قسمت خاک معمولی باغچه+ 2 قسمت پوسته پوسیده درختان+ یک قسمت خاکبرگ و یا مخلوطی از خاک معمولی باغچه + خاکبرگ + ماسه اشاره کرد.حسن یوسف به خاکی با کمی قلیایت نیاز دارد بنابراین کاربرد آبهای املاح دار اشکالی ایجاد نمیکند و معمولا از موادی همانند پیت موس که منجر به اسیدی شدن خاک می‌شوند برای ترکیب بستر کاشت این گیاه استفادده نمی‌شود. در طی فصل رشد بهار و تابستان می‌توان از کودهای محلول مخصوص گیاهان آپارتمانی البته با نصف غلظت معمول، برای غذادهی این گیاه استفاده کرد. استفاده از کودهایی با میزان نیتروژن زیاد موجب آبکی شدن و عدم استحکام ساقه ها می‌شود و برگها نیز بد رنگ خواهند شد.

تکثیر: به آسانی توسط قلمه ساقه تکثیر می‌شود فقط کافی است که قلمه ها را معمولا در اواخر تابستان تا اواخر پاییز تهیه می‌کنند قلمه‌ها حداقل به طول 3 سانتیمتر و به طور مطلوب 15-10 سانتیمتر هستند و از نوک ساقه ها تهیه می‌شوند. فقط دو برگ موجود در بالای قلمه نگهداری و مابقی قطع می‌شوند.  قلمه‌ها را می‌توان در آب و یا در بستر کاشتی سبک و مرطوب همانند ماسه مرطوب نیز می‌توان کاشت کرد. در صورت استفاده از آب هر 7-5 روز می‌بایست آب ظرف حاوی قلمه ها را با آب تازه عوض کرد.  در طی ریشه زایی قلمه ها دمای 23-20درجه سانتیگراد مناسب است. زمانی که ریشه گیاهان شکل گرفت و شواهدی از رشد برگهای جدید بدست آمد می‌توان از کود  20-10-20 برای کوددهی گیاهان جوان استفاده کرد. در صورت بذردهی گیاه می‌توان از بذور آن نیز در تکثیر حسن یوسف استفاده کرد. بذرها را بر روی سطح بستر کاشت مرطوبی بگذراید و با دست کمی آنها را به سطح بستر فشار دهید. پوشاندن بذرها  لازم نیست زیرا برای جوانه زنی به نور نیاز دارند. هر روز بذرها با به وسیله غبارپاشی مرطوب نگهدارید و سطح بستر کاشت را برای حفظ رطوبت با پوششی پلاستیکی بپوشانید. دمای 23-18 درجه سانتیگراد برای جوانه زنی بذور کافی است و بذرها در طی 10 روز جوانه می‌زنند.

آفات و بیماری:یکی از شایعترین آفات حسن یوسف شپشک آردآلود است که معمولا در برگ ساقه و زاویه بین برگ و ساقه مستقر می‌شود  و از شیره گیاهی تغذیه کرده و موجب زردی، بدشکلی، پژمردگی و ریزش برگها خواهد شد. مگس سفید آفت دیگر این گیاه است که از شیره گیاه تغذیه می‌کند و ماده چسبناک عسلک را تولید می‌کند که محل مناسبی برای رشد برخی از قارچها هستند.

 تصویر فوق: مگس سفید

شته هم گاهی به حسن یوسف حمله و از شیره گیاهی تغذیه می‌کند که در نتیجه برگها بخصوص برگهای نواحی جوان زرد رنگ و چروکیده می‌شوند. شته ها عسلک نیز تولید می‌کنند که در نتیجه سطی برگها چسبناک می‌شود و محل مناسبی برای رشد برخی از انواع قارچها است. کنه های تارعنکبوتی نیز آفت دیگر این گیاه است که بر اثر فعالیت آن علاوه بر تشکیل تار در قسمتهای بسیار جوان گیاه و همچنین نواحی زیرین برگها، برگها بد رنگ، چروکیده و خشکیده می‌شوند و در نهایت زرد رنگ شده و می‌ریزند.

 تصویر فوق: کنه تار عنکبوتی

یکی از بیماریهای قارچی این گیاه سفیدک پودری  Podery mildew است که در ابتدا بر روی برگها لایه ای سفید رنگ تشکیل می‌شود و به تدریج قهوه ای رنگ می‌شود و ممکن است برگها به هم بپیچند و چروکیده شوند. سفیدک دروغین Downy mildewنیز بیماری دیگر این گیاه است که منجر به شکل گیری لکه های قهوه ای رنگ بر روی پشت و روی برگ و ریزش برگها می شود. بیماری دیگر بیماری ویروسی لکه نکروزه گل حنا است که منجر به بروز لکه های قهوه ای و یا زرد نامنظم بر روی برگها و کوتاهی قامت و بدشکلی گیاه خواهد شد. حشره تریپس عامل اصلی شیوع این بیماری است.

تصویر فوق: بیماری سفیدک دروغین. در تصاویر A,C,D وجود لکه های قهوه ای رنگ و در تصویر B ریزش برگها را بر اثر این بیماری مشاهده می کنید.

تصویر فوق: نمایی از لکه های ایجاد شده توسط بیماری ویروسی . البته گاهی لکه ها قهو ای رنگ و به شکلهای نامنظمی هستند.

 

هرس: برای آنکه گیاه به شکل بوته رشد کند می‌توان از ساقه های مرکزی گیاه در حدود 15-10 سانتیمتر باقی گذاشت و بقیه را قطع کرد تا رشد جوانه های جانبی تحریک شود. البته شاخه را از نزدیکی سطح خاک هم می‌توانید قطع کنید و مشکلی برای رشد بعدی این شاخه ایجاد نمی‌شود. عمل کوتاه کردن شاخه های حسن یوسف عملی اجتناب ناپذیر است در غیر اینصورت شاخسار بیش از اندازه بلند و علفی خواهند شد و بخصوص در گیاهانی که اصطلاحات پیر شده اند موجب بدشکلی گیاه خواهد شد. برای حفظ قدرت رویش گیاه زمانی که ساقه‌های گل شکل گرفتند می‌توان آنان را جدا کرد.

 

منابع:

http://en.wikipedia.org/wiki/Coleus

http://www.gardeningknowhow.com/ornamental/foliage/coleus/coleus-plant-care.htm

http://www.seedaholic.com/coleus-blumei-rainbow-mix.html

http://www.life123.com/home-garden/plant-guides/shade-plants/coleus-continuous-color-for-shady-places.shtml

http://www.backyardgardener.com/plantname/pda_c4a1.html

http://www.backyardgardener.com/plantname/pda_c4a1.html

http://www.guide-to-houseplants.com/coleus-plant.html

http://www.aces.edu/pubs/docs/A/ANR-1314/ANR-1314.pdf

http://www.gardening.eu/plants/Annual-plants/Coleus-blumei/1863

http://www.thegardenhelper.com/coleus.html

http://msue.anr.msu.edu/news/coleus_downy_mildew

[ ۱۳٩۱/٩/۱٥ ] [ ٤:٠٩ ‎ب.ظ ] [ آزاده رشیدی ]
.: Weblog Themes By Iran Skin :.

درباره وبلاگ
موضوعات وب
RSS Feed

Google

در اين وبلاگ