باغبانی سبز
 
قالب وبلاگ
نويسندگان

مارچوبه زبره (شویدی) با نام علمی Asparagus crispus (معادل با Asparagus declinatus) به خانواده  Asparagaceae و راسته Asparagales  تعلق دارد و بومی آفریقای جنوبی است. اگرچه در برخی از کشورها همانند نواحی جنوبی استرالیا همانند گیاهی مزاحم و به صورت علف هرز مشکلاتی را ایجاد می‌کند اما در دیگر کشورها به دلیل شکل زیبای برگسار به عنوان گیاهی گلدانی مورد استفاده قرار می‌گیرد. ساقه‌های مارچوبه زبره می‌توانند به طول 3-2 متر برسند و بسیار مناسب سبدهای گل آویخته هستند. البته به عنوان گیاه خانگی و گلدانی طول ساقه های آن معمولا 90 سانیتمتر می‌شود.


دوستان عزیز.  خواهشمندم مطالب وبلاگ باغبانی سبز را کپی‌برداری و انتشار  نفرمایید.سپاسگزارم.

برگهای سوزن مانند آن که 20-5 میلیمتر طول و 1.5- 0.5 میلیمتر طول دارند ظاهر زیباییرا برای گیاه بوجود می‌آورند. لازم به ذکر است قسمتی که در این گیاه برگ می‌نامیم در واقع ساقه های بسیار کوچکی هستند که پهن شده اند و شبیه به برگ به نظر می‌رسند (cladophyll) گلهای کوچک و سفید رنگ آن  8-5 میلیمتر قطر دارند و در تابستان ظاهر می‌شود و به دنبال آنان میوه های گرد با قطر 15-8 میلیمتر شکل می‌گیرد. میوه ها سبز رنگ هستند و محتوی دانه های سیاه رنگی هستند که می‌توان برای تکثیر این گیاه از آنان استفاده کرد. این گیاه ریزوم (ساقه زیرزمینی) دارد که از طریق آن می‌تواند گسترش یابد. بر روی ریزوم این گیاه غده‌هایی تشکیل می‌شود که نقش ذخیره سازی مواد غذایی را بر عهده دارد. از نامهای این گیاه در زبان انگلیسی می‌توان به asparagus fern سرخس مارچوبه و bridal veil  و  Pale berry asparagus و South African creeper اشاره کرد.

تصاویر فوق: مارچوبه Asparagus declinatus آخرین تصاویر غده های موجود بر روی ریشه این گیاه را نشان می‌دهد.

توجه: در خانواده مارچوبه گیاهان متنوعی وجود دارند که بسیاری از آنان همانند مارچوبه زبره به عنوان گیاه زینتی پرورش داده می‌شوند و به طور کل گیاهان زنیتی مارچوبه در زبان انگلیسی با نام مارچوبه سرخسی Asparagus fern یاد می‌ شوند از دیگر نمونه ها می‌توان به این موارد اشاره کرد:

 Asparagus plumosus : این نمونه در فارسی مارچوبه نرمه [گردی] نامیده می‌شود که برگهایی به طول 7-4 میلیمتر و عرض 0.5 میلیمتر دارد و از نظر ظاهری انبوه تر از مارچوبه زبره است. میوه ها نیز وقتی بالغ شوند سیاه رنگ می‌شوند. ساقه های این نمونه تا حدودی می‌تواند در صورت وجود قیم به دور آن بپیچند و بالا روند. همچنین به خوبی به عمل هرس عکس‌العمل نشان می‌دهند و می‌توان رشد آنان را کنترل کرد.

تصاویر فوق: مارچوبه نرمه (گردی) Asparagus plumosus

 Asparagus aethiopicus  : مترادف با A.sprengeri که این نمونه در زبان فارسی نیز به عنوان مارچوبه زبره [شویدی] شناخته می‌شود. یکی از سرسخت ترین انواع مارچوبه های زینتی در برابر شرایط نامساعد محیطی است. شاخساری آویخته و زیبا دارد که بسیار مناسب سبدهای گل آویخته است میوه های این نمونه به قطر 0.5 سانتیمتر و در حالت بالغ قرمز رنگ هستند طول برگها 2-0.8 میلیمتر و عرض آنان 0.2-0.1 میلیمتر است.

تصویر فوق: مارچوبه Asparagus aethiopicus

 Asparagus meyeri :مارچوبه دم روباهی Foxtail Fern که در برخی متون علمی به عنوان یکی ار ارقام  Asparagus aethiopicus  و یا A.densiflorus معرفی می‌شود . ساقه‌های این گیاه به طرز زیبایی از مرکز گیاه بیرون می‌آیند و به دلیل شباهت با دم روباه به این نام خوانده شده اند. این گیاه از دیگر انواع بسیار کندتر رشد می‌کند و طول ساقه های آن به 60-30 سانتیمتر می رسد.

تصاویر فوق: مارچوبه دم روباهی Asparagus meyeri

Asparagus densiflorus : که به دلیل شباهت بسیار با Asparagus aethiopicus اغلب با آن اشتباه گرفته می شود و در برخی نوشته ها این دو نام را مترادف یکدیگر می‌دانند . حتی گاهی مارچوبه زبره با نام A.densiflorus 'Sprengeri' نامیده می ‌شود.

تصاویر فوق: مارچوبه Asparagus densiflorus

تمامی گیاهان یاد شده نیازهای محیطی مشترکی دارند که در ادامه با آنان آشنا می‌شویم:

آبیاری: سطح بستر خاک را به شکل روزانه بررسی کنید و در صورتیکه تا حدودی رطوبت را از دست داده بود گیاه را آب دهید. آب می‌بایست تمامی خاک گلدان را مرطوب کند و از منافذ انتهایی گلدان بیرون آید. در این صورت است که می‌توان گفت آبیاری به شیوه مناسبی صورت گرفته است. آبیاری بیش از اندازه و یا نامناسب بودن زهکش خاک و عدم خروج آبهای اضافه موجب زرد یا قهوه‌ای شدن و ریزش برگهای سوزن مانند این گیاه می شود. از طرفی خشکی کشیدن گیاه نیز موجب زردی و قهوه‌ای شدن برگها و خشکیدگی و ریزش آنان خواهد شد. مارچوبه زبره هوای مرطوب را دوست دارد و خشکی هوا موجب ریزش برگهای کوچک آن می‌شود می‌توان برای افزایش رطوبت هوا از روش زیرگلدانی پر از سنگریزه استفاده کرد. بدین صورت که یک عدد زیر گلدانی را پر از سنگریزه می‌کنیم و سپس انرا تا نیمه آب می‌ریزیم. گلدان گیاه را بر روی سنگریزه ها قرار می‌دهیم اما نباید انتهای گلدان با آب داخل زیر گلدانی در تماس باشد. در اثر وجود حرارت محیط آب به تدریج بخار شده و رطوبت مورد نیاز برگسار گیاه را تامین می‌کند.  در طی ماه‌های سرد آبیاری را کاهش دهید و زمانی گیاه را آب دهید که در حدود 5 سانتیمتر از سطح بستر گلدان خشک شده باشد.

نور : مکانی بسیار روشن را نیاز دارد و میزان نور محیط بر روی شدت رشد رویشی بسیار اثر می‌گذارد. اما بهتر است که نور مسقیم آفتاب به آن نتابد زیر موجب سوختن برگها و ریزش آنان خواهد شد. عدم وجود نور کافی در محیط  بخصوص در طی ماه‌های زمستان موجب ریزش برگهای سوزنی این گیاه می شود.

دما :  در طی روز دمای 24-21 درجه و در شب دمای 18 درجه سانتیگراد مناسب است . دمای زیر 12 درجه موجب ریزش برگها و در نهایت از بین رفتن گیاه خواهد شد. تغییرات دمایی ناگهانی محیط از جمله دلایل زرد شدن برگهای گیاه است.

خاک: به خاکی سبک با زهکش مناسب نیاز دارد.بنابراین در ترکیب بستر کاشت می‌توان از شن نیز استفاده کرد. همچنین اگر خاک کمی اسیدی باشد به رشد گیاه کمک خواهد شد. بنابراین در مخلوط کاشت از کمی پیت موس نیز استفاده کنید. به عنوان مثال ترکیب دو قسمت خاک لوم+دو قسمت  پیت + یک قسمت شن یا پرلایت برای کاشت این گیاه مناسب است. کمبود مواد غذایی موجب پریدگی رنگ برگسار و کاهش رشد آنان خواهد شد. برای رشد بهتر گیاه می‌توان از بهار تا پاییز هر ماه  یکبار از کودهای مخصوص گیاهان آپارتمانی استفاده کرد. زمانی که ریشه های گیاه از منافذ زیرین گلدان بیرون آمد و یا برگسار بیش از اندازه انبوه شد می‌توان گلدان گیاه را عوض کرد و یا با کمک عمل تقسیم، دو یا چند گیاه کوچکتر را از گیاه متراکم تهیه کرد. عمل تعویض در بهار و قبل از شروع رشد فعال گیاه انجام می‌گیرد و معمولا هر 4-3 سال یکبار نیاز به تعویض می باشد.

تکثیر: تقسیم بوته یکی از روشهای تکثیر این گیا است که در زمان تعویض گلدان می‌توان گیاه متراکم را به دو یا چند گیاه تقسیم کرد. البته توده ریشه این گیاه ممکن است بسیار در هم پیچیده و محکم باشد و برای تقسیم توده ریشه شاید به قیچی بسیار تیزی نیاز داشته باشید. کاشتن بذر روش دیگر تکثیر این گیاه است البته اگر بذرها تشکیل شوند زیرا این گیاه دو پایه است یعنی گیاهان نر و ماده از هم جدا هستند و برای تشکیل بذر هر دو جنس باید وجود نداشته باشد. به هر حال بذرها در عمق 0.7 سانتیمتری کاشته می‌شوند. در دمای 21 درجه سانتیگراد جوانه زنی در حدود 30-20 روز طول می‌کشد.

آفات و بیماری: کنه تار عنکبوتی از جمله آفات این گیاه است که بخصوص موجب زرد شدن برگهای مارچوبه زبره می‌شود و علاوه بر آن در اطراف برگها و ساقه ها تار می‌تند (برای آشنایی بیشتر با این آفت اینجا را کلیک کنید). شپشک آردآلود آفت دیگر این گیاه است که بر روی برگسار و حتی ریشه گیاه می‌تواند فعالیت کند و موجب کاهش رشد گیاه و زردی و ریزش برگهای گیاه شود(برای آشنایی بیشتر با این آفت اینجا را کلیک کنید) . شرایط زهکش نامناسب خاک، غرقاب ماندن بستر کاشت به مدت طولانی، آبیاری بیش از اندازه، خیس ماندن برگسار به مدت طولانی بعد از آبیاری بخصوص در دمای کم محیط همگی به شیوع برخی از بیماریهای قارچی در این گیاه کمک می‌کنند که از جمله آنان می‌توان به پوسیدگی ساقه و طوقه در اثر وجود قارچهایی همانند فوزاریوم، ریزوکتونیا و فیتوفتورا اشاره کرد. در این بیماریها ساقه های گیاه قهوه‌ای شده و از بین می‌روند و ریشه ها سیاه رنگ می‌شوند.  در بیماری زنگ که نوع دیگری از بیماری قارچی است زخمهایی کوچک که در ابتدا سبز کم رنگ و سپس نارنجی-کرم می‌شوند بر روی برگها ایجاد می‌شوند.سپس تمامی ساقه را در بر گرفته و موجب پژمردگی و از بین رفتن گیاه خواهد شد. با رعایت کردن مسائلی همچون زهکش مناسب ، عدم آبیاری بیش از حد و جلوگیری از خیس شدن  برگسار در طی آبیاری می‌توان از احتمال شیوع این بیماری ها کم کرد و در صورت لزوم از قارچکشهای مناسب استفاده کرد.

هرس: ساقه های زرد را قطع کنید. همچنین سرزنی گیاه موجب رشد جوانه های جانبی و شکل گیری فرم بوته‌ای گیاه خواهد شد. با گذشت زمان و چوبی شدن شاخه‌ها ، تیغها نیز بر روی شاخه ها شکل می‌گیرند بنابراین جوان نگهداشتن گیاه مانع از بروز چنین مسئله‌ای خواهد شد.

منابع:

http://www.weeds.org.au/WoNS/bridalcreeper/docs/SLawrie_BridalVeilPresweb.pdf

http://vro.dpi.vic.gov.au/dpi/vro/vrosite.nsf/pages/weeds_pale_fruited_asparagus

http://en.wikipedia.org/wiki/Asparagus_%28genus%29

http://en.wikipedia.org/wiki/Asparagus_aethiopicus

http://en.wikipedia.org/wiki/Asparagus_densiflorus

http://www.ces.ncsu.edu/depts/hort/consumer/poison/Asparde.htm

http://www.ehow.co.uk/how_8680242_divide-asparagus-densiflorus-sprengeri.html

http://www.ehow.com/how_7617984_keep-sprengeri-ferns-healthy.html

http://www.ehow.com/how_7808170_care-indoor-asparagus-fern-plant.html

http://houseplants.about.com/od/ferns/p/Asparagus-Ferns-How-To-Grow-Asparagus-Ferns.htm

http://tellys.com/system/files/Asparagus_Fern_Care.pdf

http://www.buzzle.com/articles/asparagus-densiflorus-sprengeri.html

http://blog.nola.com/dangill/2008/01/the_finer_points_of_asparagus.html

http://www.guide-to-houseplants.com/asparagus-fern.html

[ ۱۳٩۱/۱٠/۳ ] [ ٧:۱۱ ‎ب.ظ ] [ آزاده رشیدی ]
.: Weblog Themes By Iran Skin :.

درباره وبلاگ
موضوعات وب
RSS Feed

Google

در اين وبلاگ