باغبانی سبز
 
قالب وبلاگ
نويسندگان

سدوم Sedum به خانواده Cerassulaceae و راسته Saxifragales تعلق دارد و بومی مناطق مختلفی در نیمکره شمالی زمین است. در خانواده سدوم در حدود 400 گونه وجود دارد که همگی برگهای گوشتی (آبدار) دارند و در بین آنان گیاهان یکساله، چندساله، گیاهان خزنده (که با نام عمومی stonecrops  شناخته می‌شوند) و بوته‌ای یافت می‌شود. گلهای این گیاهان معمولا 5 گلبرگ و به ندرت 4 یا 6 عدد گلبرگ دارند و در نمونه‌های مختلف سدوم به رنگهای قرمز، صورتی، طلایی، زرد و سفید مشاهده می‌شوند و معمولا در تابستان تا پاییز شکوفا می‌گردند. اندازه، شکل و رنگ برگسار سدومها متنوع و متفاوت است.


دوستان عزیز.  خواهشمندم مطالب وبلاگ باغبانی سبز را کپی‌برداری و انتشار  نفرمایید.سپاسگزارم.

همچنین برخی ساقه‌های خزنده دارند که به عنوان گیاهی کف پوش از آنها استفاده می‌کنند و برخی برگهای گوشتی رنگین دارند که آنرا مناسب نگهداری در گلدان به عنوان گیاه زینتی می‌سازد. با توجه به ارتفاع این گیاه می‌توان آنان را در دو گروه قرار داد:1- کم ارتفاع که معمولا حدود 5 سانتیمتر ارتفاع دارند و به عنوان گیاهان کف پوش و خزنده  استفاده می‌شوند و از گیاهان مناسب باغهای صخره ای هستند  و 2- بلند  با ارتفاع حدود 30 سانتیمتر. برگ گیاهان سدوم قابل خوردن هستند و برخی از گونه ها به این دلیل معروف شده اند که عبارتند از: Sedum reflexum که با نامهایی همانند "prickmadam" "stone orpine" و "crooked yellow stoncrop" نیز نامیده می‌شوند و بخصوص در انگلستان از برگ آنها در سالاد استفاده می‌شود و رقم دیگر سدوم  Sedum divergens است که با نام "spreading stonecrop" شناخته می‌شود .

مشخصات برخی از انواع زینتی و متداول سدوم:

S.album رنگ گل: سفید- فصل گلدهی:اوایل تابستان – ارتفاع :10 سانتیمتر- رشد عرضی سالانه:35-25 سانتیمتر- رنگ برگسار: سبز: رنگ زمستانه: قرمز

S.album'Murale' :رنگ گل: صورتی-فصل گلدهی:اوایل تابستان-ارتفاع: 10 سانتیمتر – رشد عرضی سالانه:35-25 سانتیمتر- رنگ برگسار: برنز- رنگ زمستانه: قرمز

S.divergens : رنگ گل: زرد -فصل گلدهی:اواسط تابستان -ارتفاع: 10 سانتیمتر – رشد عرضی سالانه 15-10 سانتیمتر- رنگ برگسار: سبز تا قرمز در زیر آفتاب - رنگ زمستانه: حنایی

S.ewersii: رنگ گل:  صورتی -فصل گلدهی:اواخر تابستان -ارتفاع: 15 سانتیمتر – رشد عرضی سالانه:35-25  سانتیمتر- رنگ برگسار:آبی-خاکستری - رنگ زمستانه: خزندار

S.kamtschaticum : رنگ گل: زرد -فصل گلدهی:اواخر تابستان -ارتفاع: 35-25 سانتیمتر – رشد عرضی سالانه:15  سانتیمتر- رنگ برگسار: سبز روشن- رنگ زمستانه:قرمز

S.'Rose Carpet' : رنگ گل:  صورتی -فصل گلدهی: اوایل تابستان -ارتفاع: 5 سانتیمتر – رشد عرضی سالانه 15-10 سانتیمتر- رنگ برگسار: آبی- خاکستری- رنگ زمستانه: خزاندار

(S.rupestre)S.reflexum: رنگ گل:زرد  -فصل گلدهی:اواسط تابستان -ارتفاع: 15 سانتیمتر – رشد عرضی سالانه20-15  سانتیمتر- رنگ برگسار: خاکستری سبز- رنگ زمستانه:خاکستری

S.sexangulare : رنگ گل:  زرد-فصل گلدهی:اواسط تابستان-ارتفاع: 10 سانتیمتر – رشد عرضی سالانه 20-15 سانتیمتر- رنگ برگسار: سبز- رنگ زمستانه:حنایی

S.spurium'Fuldaglut' : رنگ گل: صورتی مایل به قرمز -فصل گلدهی: اواخر تابستان-ارتفاع:15  سانتیمتر – رشد عرضی سالانه 35-25 سانتیمتر- رنگ برگسار: برنز مایل به قرمز- رنگ زمستانه: قرمز

S.spurium'John Creech: رنگ گل: صورتی -فصل گلدهی: اوایل تابستان -ارتفاع: 10 سانتیمتر – رشد عرضی سالانه  35-25 سانتیمتر- رنگ برگسار: سبز- رنگ زمستانه:خزاندار

S.stenopetalum: رنگ گل:  زرد-فصل گلدهی:اواسط تابستان -ارتفاع: 10 سانتیمتر – رشد عرضی سالانه 15-10 سانتیمتر- رنگ برگسار: سبز- رنگ زمستانه: قرمز

S.ternatum : رنگ گل:  سفید -فصل گلدهی:بهار -ارتفاع: 8  سانتیمتر – رشد عرضی سالانه 20-15 سانتیمتر- رنگ برگسار: سبز- رنگ زمستانه:خزندار

شرایط محیطی

همانطور که اشاره انواع مختلف و متنوعی از سدومها مورد کشت و کار قرار می‌گیرند . این گیاهان را می‌توان از نواحی کوهستانی تا نواحی ساحلی پیدا کرد.  بسیاری از نیازهای این گیاهان همانند یکدیگر است که عبارتند از:

آبیاری:  سدومها  گیاهان کم توقعی هستند که می‌توانند شرایط خشکی بستر کاشت را تا حدود قابل توجهی تحمل کنند و خاکهای مرطوب را نمی‌پسندند.  در طی فصول تابستان بهار گیاه را آب دهید اما آبیاری را در طی زمستان کاهش دهید. پوسیدگی گیاه به دلیل آبیاری بیش از اندازه یکی از دلایل اصلی از بین رفتن آنان در محیط خانه است. اما این مسئله نباید منجر به آبدهی کم و خشکی دادن به گیاه شود که در اینصورت برگها چروکیده و کوچک می شوند زیرا گیاه از ذخایر آب داخل برگها استفاده خواهد کرد. ادامه این شرایط موجب ریزش برگها خواهد شد. بنابراین بهتر است که سطح بستر خاک را بررسی کنید و زمانی که متوجه خشکی بستر خاک شدید گیاه را آبدهید.

خاک: سدوم  به خاکی سبک با زهکش بسیار خوب نیاز دارد و خاکهای فقیر را نیز تحمل می‌کند. در واقع خاکهایی که بسیار غنی از مواد غذایی هستند از جمله عوامل رشد نامناسب این گیاه محسوب می شوند. وجود رس در خاک که موجب سنگین شدن خاک می‌شود یکی از دلایل عدم رشد مناسب این گیاه است. از جمله ترکیبات بستر کاشت این گیاه می‌توان به این موارد اشاره کرد: یک قسمت خاک برگ+ یک قسمت شن، یک قسمت خاک معمولی + یک قسمت شن+ یک قسمت خاکبرگ، یک قسمت خاکبرگ+ یک قسمت پیت موس+ یک قسمت شن . البته برخی از پرورش دهندگان عقیده دارند که این گیاهان محیط اسیدی را دوست ندارند و بنابراین از کاربرد پیت موس صرفه نظر می‌کنند. بستر کاشتی به عموق 37- 30 سانتیمتر برای  این گیاه مناسب است . برای تقویت گیاه می‌توان در هر بهار لایه نازکی از کمپوست در اطراف گیاه پخش کرد تا به تدریج از مواد غذایی آن استفاده کند. برای کوددهی می‌توان کودهای 20-20-20 اما با یک چهارم غلظت معمول که برای سایر گیاهان استفاده می‌شود، بکاربرد . برای گیاهان جوان نیز بهتر است از کودهایی با میزان نیتروژن کمتر استفاده شود. توجه داشته باشید که این گیاه به کود چندانی نیاز ندارد و اصرار به کوددهی بیش از اندازه به منظور افزایش سرعت رشد آن موجب پوسیدگی گیاه  و از بین رفتن آن می‌شود.زمانی که ریشه گیاه از منافذ زیر گلدان بیرون بیاید می‌توان گلدان را عوض کرد.

نور: اغلب نور دوست هستند و حداقل 6 ساعت نور مستقیم  به رشد آنان کمک می‌کند. برخی از ارقام نیز مکانی نیمه سایه یا به بیان دیگر 6-4 ساعت نور آفتاب را دوست دارند. به هر حال هیچ یک از انواع سدوم در مکان سایه رشد خوبی نخواهند داشت.

دما: برخی از این گیاهان هوای سرد را به خوبی تحمل و برخی به این شرایط حساس هستند. به عنوان مثال برخی از سدومها دما را تا -6 درجه می‌توانند تحمل کنند حتی نمونه ای ماند Sedum lineare 'Variegatum' می‌تواند سردی هوا را تا 17- درجه سانتیگراد تحمل کند درحالیکه بعضی انواع در دمای زیر 5 درجه سانتیگراد از بین خواهند رفت.  نمونه Morganianum و Sedum sieboldii mediovariegatum که از سدومهای محبوب زینتی هستند در طی تابستان دما را 21-18.5 درجه سانتیگراد مناسب است و در زمستان در حدود 4.5 درجه سانتیگراد را می‌توانند تحمل کند اما مکان گرمتر در طی زمستان برای آنان مناسب است.

تکثیر: این گیاه را با بذر یا قلمه یا تقسیم بوته تکثیر می‌کنند. بذرها را می‌توان در مخلوطی از خاک برگ + شن کاشت. قلمه های کوچک می‌توانند حاوی یک برگ باشند اما به طول 10-8 سانتیمتر که حداقل سه برگ دارند بهتر ریشه خواهد داد. برگ آخر را جدا کنید و دو برگ دیگر را نیز از نیمه قطع کنید. با این کار سطح تبخیر در قلمه کاهش می‌یابد و در طی روند ریشه زایی آب کمتری را از دست می‌دهد. از دست دادن آب قلمه ها یکی از دلایل عدم ریشه زایی آنان است. طوری قلمه را در بستر کاشت (به عنوان مثال شن و یا مخلوط شن + خاک برگ) قرار دهید که حتما یک گره (ناحیه اتصال برگ به ساقه) در زیر خاک قرار گیرد. محیط کاشت و هوای اطراف مرطوب نگهداشته شوند و بهتر است که روی بستر کاشت با پلاستیک پوشانده شود تا رطوبت حفظ شود.ریشه دهی قلمه ها 8-6 هفته طول می کشد. گیاهان بزرگتر را که دچار ازدحام بوته شده اند می‌توان با تقسیم بوته در پاییز و یا اوایل بهار تکثیر کرد. تقسیم بوته روشی است که هر 5-4 سال با توجه به ازدحام برگسار گیاه انجام می‌شود

آفات و بیماری: لکه برگی سدم بر اثر فعالیت قارچهایی همانند  آنتراکنوز Anthracnose سرکوسپورا cercospora  سپتوریا Septoria و کولتوتریکوم Colletotrichum در شرایط آبیاری زیاد این گیاه و عدم مناسب بودن زهکش بستر کاشت ایجاد می‌شود. در اثر این بیماری لکه های سیاه خاکستری و یا قهوه‌ای رنگی بر روی برگها شکل می‌گیرد و می‌تواند در ابتدا برگها و سپس تمامی گیاه را از بین ببرد. اگرچه با بهبود و مناسب کردن شرایط محیطی می‌توان احتمال شیوع این بیماری را کاهش داد اما در مواردی که این بیماری در حال پیشرفت است باید از سموم قارچکش مناسب استفاده کرد. پوسیدگی ریشه با قارچهای ریزوکتونیا Rhizoctonia و یا فوزاریوم Rhizoctonia باعث سیاه و یا قهوه‌ای شدن ، افتادن و از بین رفتن ریشه و قسمتهای پایین ساقه می شود. ممکن است زخمهای آبداری در نزدیکی سطح خاک بر روی ساقه تشکیل شود. مصرف قارچکشها چندان موثر نیست و باید گیاه آلوده را از بین بود. کپک خاکستری توسط قارچ Botrytis cinerea از دیگر بیماری ها است که در سطوح قسمتهای مختلف گیاه پوششی خاکستری رنگ بوجود می‌اورد و هوای سرد و مرطوب آنرا تشدید می‌کند. رعایت مسائل بهداشتی ، بکارگیری بستر کاشت تمیز و ضدعفونی شده از جمله روشهای جلوگیری از شیوع آن است و می‌توان در صورت لزوم از قارچکشهای مناسب نیز استفاده کرد. سفیدک پودری Erysiphe از بیماریهای دیگر قارچی است که بر روی سطح برگ پوششی از پودری نرم و سفید رنگ ایجاد می‌کند. علاوه بر رعایت مسائل بهداشتی و ایجاد شرایط مناسب محیطی جهت کاهش خطر فعالیت این قارچ ، از قارچکشهای مناسب نیز می‌توان استفاده کرد. بیماری زنگ با عامل Puccinia نقاط کوچک زرد رنگی بر روی گیاه ایجاد می‌کند و گیاه کوتاه قامت باقی می ‌ماند. امکان استفاده از قارچکش برای مبارزه با این بیماری وجود دارد. بیماری پوسیدگی ساقه با عامل Sclerotium rolfsii موجب زرد شدن برگهای پایینی گیاه و سپس مبتلا شدن سایر قسمتها و پژمردن گیاه و از بین رفتن آن است . در قسمت طوقه گیاه می‌توان توده ای سفید رنگ را مشاهده کرد. از بین بردن گیاهان آلوده و استفاده از مخلوط کشت خاکی جیدد از جمله راهکارهای مبارزه با این بیماری است.

از آفات این گیاه می‌توان به Black vine weevil اشاره کرد که فعالیت آنان ابتدا منجز به زرد و قهوه‌ای شدن برگهای گیاه و در نهایت از بین رفتن تمامی این گیاه خواهند شد. فعالیت شته ها موجب زردی و یا رنگ قهوه‌ای برگها و بدشکلی آنان خواهد شد. به دلیل تولید ماده جسبناک عسلک برگها چسبناک می‌شوند و در موارد شدید ریزش برگها روی می‌دهد(برای آشنایی بیشتر با شته ها اینجا را کلیک کنید). شپشک آردآلود نیز گاهی مشکلاتی را در این گیاهان ایجاد می‌کنند که موجب زردی و ریزش برگها و ضعف رشد گیاه خواهد شد (برای آشنایی بیشتر با شته ها اینجا را کلیک کنید) حلزونها و رابها می‌توانند از قسمتهای مختلف گیاه تغذیه کنند و موجب سوراخ شدن برگها و ساقه شوند. فعالیت حلزونها و رابها در خاکهای مرطوب غنی از مواد غذایی و تا حدودی اسیدی بیشتر است.

مشکلات فیزیولوژیک:

گلدهی اندک و بلند شدن بیش از اندازه ساقه ها همراه با نازکی آنان: خاک غنی از مواد غذایی یا کوددهی بیش از اندازه این مشکلی را بوجود می‌اورد. باید خاک گیاه را عوض کرد.

مرگ ناگهانی گیاه: گاهی بخصوص انواعی که به عنوان کف پوش کاشته می‌شوند از بین می‌روند. معمولا این مشکل زمانی پیش می‌آید که این گیاهان بیش از اندازه دچار ازدحام ساقه شده اند.

هرس: این گیاهان را بعد از اتمام فصل گلدهی می‌توان هرس کرد و ساقه‌های اضافه بخصوص آنانی را که مرکز گیاه را شلوغ کرده اند و یا ساقه هایی را که بیش از اندازه بلند شده اند را کوتاه کرد. اما اگر شدت این کار در این مقطع زمانی زیاد باشد گیاه شوکه خواهد شد. بنابراین اگر می‌خواهید سدوم را شدید هرس کنید باید تا فرا رسیدن پاییز و زمستان صبر کنید. در آن زمان نیز حدود 50-30٪ طول ساقه ها را باقی بگذارید و مابقی را قطع کنید. البته این عمل موجب به تعویق افتادن گلدهی در سال آینده می شود اما گیاه ساقه های جوانی را تولید می‌کند که به زیبایی آن می افزاید. اگر در طی فصول سرد ساقه ای در اثر سرما سیاه شد در حدود 7 سانتیمتر از آنرا باقی گذاشته و مابقی را کوتاه کنید.

منابع:

http://en.wikipedia.org/wiki/Sedum

http://homeguides.sfgate.com/sedum-leaf-spot-24295.html

http://www.ct.gov/caes/cwp/view.asp?a=2823&q=377932

http://houseplants.about.com/od/succulentsandcacti/p/DonkeysTails.htm

http://www.finegardening.com/plants/articles/creeping-sedums.aspx

http://gardening.yardener.com/YardenersPlantHelper/LandscapePlantFiles/GroundcoversandFerns/PopularGroundcoverPlants/SedumFullsun/ProblemsofSedum

http://apps.rhs.org.uk/plantselector/plant?plantid=1816

http://www.ehow.com/info_8299978_sedum-plants.html

http://www.ehow.com/how_6224200_propagate-sedum-plants.html

[ ۱۳٩۱/۱٠/٧ ] [ ٧:٥۸ ‎ب.ظ ] [ آزاده رشیدی ]
.: Weblog Themes By Iran Skin :.

درباره وبلاگ
موضوعات وب
RSS Feed

Google

در اين وبلاگ