باغبانی سبز
 
قالب وبلاگ
نويسندگان

فعالیت آفات و عوامل بیماریزا تنها دلیل بروز مشکلات در رابطه با پرورش گیاه رز نیست . شرایط نامساعد محیطی نیز می‌تواند منجر به رشد نامناسب و کاهش کیفیت این گیاه شود که به طور کلی مشکلات فیزیولوژیک خوانده می شوند. در این قسمت با مهمترین مشکلات فیزیولوژیکی گیاه رز آشنا می‌شویم.


دوستان عزیز. خواهشمندم مطالب وبلاگ باغبانی سبز را کپی برداری و انتشار نفرمایید. سپاسگذارم.

کوری ساقه رز Blindness

تشکیل جوانه گل عملی است که به شکل خود برانگیخته و با توجه به شرایط محیطی همانند دمای خاص یا طول روز مناسب انجام می‌گیرد. حدود 16-14 روز بعد از برداشت شاخه‌های گل، آغازش گلدهی در مریستمی که از نظر رویشی فعال است صورت می‌گیرد. از جوانه‌های جانبی موجود بر روی ساقه اصلی ساقه‌های تولید کننده گل  شکل می‌گیرد. این ساقه‌ها حداقل دو عدد برگچه 5 تایی دارند و در زمان برداشت بر روی گیاه باقی می‌مانند. در این مقطع زمانی ساقه‌های جانبی که جدیداً بیرون آمده‌اند در حدود 5 سانتیمتر طول دارند. معمولاً هر ساقه به یک عدد گل منتهی می‌شود اما در برخی ارقام و تحت برخی شرایط جوانه گل یا اصلاً شکل نمی‌گیرد و یا بعد از شکل‌گیری، نارس باقی می‌ماند و به همراه چند برگ خشک می‌شوند و یا جوانه‌ها تحلیل می‌روند و می‌ریزند. چنین ساقه‌هایی ساقه‌های کور نامیده می‌شوند. ساقه‌های کور نسبت به دیگر ساقه‌ها باریک و کوتاه باقی می‌مانند و برگهای کمتری در مقایسه با ساقه‌های گلدهنده دارند، به کندی رشد می‌کنند و ممکن است برای مدت زمانی طولانی بدون آنکه تغییری در وضعیت رشدی آنها صورت گیرد، باقی بمانند.ممکن است ساقه‌هایی که این مشکل را نشان می‌دهند با افزایش دمای محیط از  12 درجه سانتیگراد به  24-18 درجه سانتیگراد از رشدی سالم برخوردار شوند و گل دهند. غلظت و میزان تنظیم کننده‌های رشد، شدت نور، میزان دما، چگونگی رشد ساقه‌های گیاه رز را تحت تأثیر قرار می‌دهد. شدت نور و میزان دما، سطح جیبرلین و اکسین را در برگهای جوان و در حال توسعه تحت تأثیر قرار می‌دهد. اگر شرایط به گونه‌ای باشد که به دلیل رشد ناکافی برگهای جوان، تولید اکسین و جیبرلین  کاهش یابد، احتمال دارد جوانه‌های اولیه گل کوچک شوند و رشد نکنند و در مراحل اولیه توسعه و قبل از شکل‌گیری پرچم و خامه، خشک و عقیم شوند. شرایطی که موجب بروز عارضه کوری می‌شود، تولید اتیلن بیش از اندازه  را  توسط برگهای جوان نیز تحریک می‌کند. رابطه تنگاتنگی بین درجه کوری و تعادل بین سطح فعالیت سوخت و ساز کل گیاه و اتیلن تولید شده وجود دارد. مشخص شده است که چگونگی انجام مسیرهای مختلف سوخت و ساز در گیاه، پدیدار شدن عارضه کوری را تحت تأثیر قرار می‌دهد که مهمترین آنان رقابت به دلیل کمبود منابع برای انجام فتوسنتز و دیگر واکنشهای سوخت و ساز است. این رقابت موجب می‌شود تا چیرگی انتهایی تحت تأثیر قرار گیرد و به جای فعالیت جوانه انتهایی، جوانه‌های بیشتری شروع به رشد کند. احتمالاً جیبرلین توسعه گلها را تحریک می‌کند زیرا باعث می‌شود تا جوانه‌های توسعه یافته به شکل مرکزی قوی برای سوخت و ساز درآیند که برای رشد و توسعه به مواد خام نیاز دارند. بنابراین غنچه‌های بیشتری با یکدیگر رقابت می‌کنند و این مسئله احتمال بروز عارضه کوری را افزایش می‌دهد.

کله گاوی رز Bullhead

یکی از مشکلاتی که در برخی از ارقام گیاه رز مشاهده می‌شود  عارضه کله‌گاوی است. کله‌گاوی را با این خصوصیات می‌توان تشخیص داد: 1- نسبت پایین طول جوانه گل به قطر آن، نوک چنین جوانه‌هایی به جای آنکه تیز باشد گرد است؛ 2- افزایش وزن و اندازه جوانه گل؛ 3- افزایش تعداد گلبرگهای کوتاه و شبه گلبرگها (پتالوئید) و 4- رشد سریع دومین گلچه در نزدیکی پایه گل که اغلب برچه دارد. کاهش دما به سطوح پایین(°C 15-12) در مراحل اولیه توسعه گل منجر به افزایش عارضه کله‌گاوی می‌شود. این مشکل زمانی که دمای محیط رشد رزهای  ‘Garnette’ و ‘Zorina’در محدوده      °C 24-18 تنظیم شد، برطرف گردید و تحت چنین شرایط حساسیت رزهای ‘Baccara’ نیز کاهش یافت.

خم شدن گردن رز  Bent Neck

یکی از مشکلاتی که بخصوص در رابطه با شاخه‌های گل بریده رز روی می‌دهد مرگ قبل از زمان بلوغ است که در چنین موردی دمگل از چند سانتیمتری زیر جوانه گل که در حال شکوفا شدن است استحکام خود را از دست می‌دهد و منجر به ظهور عارضه‌ای می‌شود که با نام خمیدگی ساقه یا افتادگی گردن رز معروف است. در ناحیه گردن بافتهایی همانند آوندهای چوبی و یا بافت کلانشیم که استحکام مکانیکی را ایجاد می کنند وجود ندارند بنابراین وقتی سلولها در ناحیه گردن تردی و تورم (آماس) خود را از دست می‌دهند، گردن شاخه گل خم می‌شود. همچنین  عدم تعادل در حجم آب در این قسمت از ساقه به ایجاد این مشکل کمک می‌کند زیرا در این ناحیه آب بیشتری در مقایسه با آب جذب شده از دست می‌رود و در نتیجه سلولهای دمگل که درست در زیر گل قرار دارند آماس خود را از دست می‌دهند و در نتیجه گردن گل خم می‌شود. راهکارهایی که با استفاده از آنان می‌توان  میزان خم شدن گردن گل را کاهش داد عبارتند از: بکارگیری دمای °C 40 درجه برای محلولهایی که شاخه‌های گل در آنها نگهداری می‌شوند، محلولهای عاری از گاز بخصوص هوا (زیرا هوا وارد آوندها شده و مانع از جریان آب به سمت بالای ساقه می شود)، محلولهای حاوی مواد شیمیایی ضدباکتری به منظور جلوگیری از مسدود شدن انتهای ساقه توسط باکتریها و عدم چذب آب توسط ساقه گل ، وجود عامل مرطوب کننده در محلولهای نگهدارنده برای تحریک و افزایش حرکت آب در سیستم انتقال آب درون آوندها.

اتیلنEthylene

رزها در برابر گاز اتیلن حساس هستند و علائم معمول خسارات ناشی از حضور بیش از اندازه این گاز در محیط عبارت است از اپی‌ناستی و خمیدگی جوانترین برگچه موجود بر روی ساقه و زرد شدن طولی رگبرگ اصلی برگهای مسن‌تر و درنهایت ریزش برگها و برگچه‌ها . رشد طولی ساقه کاهش می‌یابد. تا حدودی غالبیت انتهایی کاسته می‌شود و معمولاً رشد جوانه‌های جانبی تحریک می‌شود. در صورت وجود غلظت بالای اتیلن(500ppb) سقط جوانه گل انتهایی اتفاق می‌افتد.

استرس گرما و رطوبتHeat and Moisture Stress

استرس گرما، رطوبت و شوری هر یک به تنهایی یا به همراه یکدیگر می‌توانند منجر به بروز برخی مشکلات مشابه در رزها شوند و اغلب این سه مورد به هم وابسته هستند. معمولاً تحت شرایط نور کم و دمای پایین و زمانی که بستر کشت مرطوب است علائم مربوط به آسیب‌های ناشی از غلظت نمکهای قابل حل ایجاد نمی‌شود زیرا نور اندک و دمای پایین منجر به کاهش از دست‌دهی آب از طریق تبخیر می‌شود اما در شرایط نور و دمای بالا و یا  در بستر کاشت خشک، سوختگی‌های شدید سطحی ایجاد می‌شود (نکروزه شدن سطحی ساقه و برگها).عواملی مانند رطوبت خاک و سطح شوری، میزان برداشت آب و مواردی همچون شدت نور و دما، میزان از دست‌دهی آب را تحت تأثیر قرار می‌دهند. در نتیجه تعادل نادرست آب در درون برگها سوختگی روی می‌دهد، سلولهای اطراف لبه برگها آنچنان خشک می‌شوند که نواحی نکروزه و خسارتی دائمی ایجاد می‌کنند. روزهای سرد و ابری رشد نرم و آبدار را تشدید می‌کند و در صورت وجود روزهایی گرم و آفتابی به دنبال روزهای سرد و ابری، سوختگی و نکروزه شدن بافتهای برگ به صورت شدیدتری روی می دهد.

 

منابع برگزیده

کتاب راهنمای کامل پرورش و نگهداری گیاه رز. رشیدی، آزاده. چاپ دوم 1387.

Horridge, J.S., and Cockshull, K.E. 1974. Flower initiation and development in the glasshouse rose. Sci. Hortic. 2:273-284.

Moe, R. 1971. The relationship between flower abortion and endogenouse auxin content in rose shoots. Physiol. Plant. 24:374-379.

Nell, T.A., and Rasmussen, H.P. 1979. Floral development and blindness in roses: An SEM study. J.Am. Soc. Hortic. Sci. 104:18-20.

Piersol, J.R. 1974. Effect of ethylene on rose growth. Colo. Flower Growers Assoc. Bull. 286:5-6

[ ۱۳٩۱/٥/٢۸ ] [ ۸:٢۸ ‎ب.ظ ] [ آزاده رشیدی ]
.: Weblog Themes By Iran Skin :.

درباره وبلاگ
موضوعات وب
RSS Feed

Google

در اين وبلاگ