باغبانی سبز
 
قالب وبلاگ
نويسندگان

یکی از مهمترین اجزاء سفره هفت سین سبزه است. اگرچه می توان سبزه هفت سین را چند ساعت مانده به زمان تحویل سال از بیرون تهیه نمود اما اگر می خواهید سبزه شما شکل خاصی داشته باشد و یا آمدن بهار و عید نوروز را از همین امروز احساس کنید، می توانید سبزه سفره هفت سین امسال را خودتان درست کنید و امیدوارم اطلاعاتی که در ادامه آورده شده است بتواند به شما کمک کند.


دوستان عزیز . لطفا مطالب وبلاگ باغبانی سبز را کپی برداری و انتشار نفرمایید . سپاسگزارم.

برای درست کردن یک سبزه خوب و باکیفیت حتما از بذر تازه استفاده کنید. احتمال دارد بذرهای باقی مانده از سال قبل به خوبی جوانه نزنند . از بذرهای مختلفی برای تهیه سبزه عید استفاده می شود که می توان آنان را به دو گروه لعاب دار مانند خاکشیر و شاهی و بدون لعاب مانند گندم، ماش، جو و عدس تقسیم بندی کرد. بذرهای لعاب دار بعد از مرطوب شدن در اطراف خود لعاب نسبتا چسبنده ای را تولید می کنند در حالیکه بذرهای بدون لعاب چنین ماده را در اطراف خود ترشح نخواهند کرد. از بذرهایی که لعاب دارند می توان در خلق و تولید سبزه هایی که به شکل عمودی بر روی دیواره یک وسیله می چسبند و سبز می کنند (همانند کوزه و یا سطوح ناصاف و پارچه‌ای) استفاده کرد زیرا لعاب موجود باعث اتصال و چسبندگی بذر به دیواره و عدم ریزش آنان خواهد شد. همچنین بذرهای لعاب دار برای سبز شدن به دمای بالاتری نسبت به دیگر بذرها نیاز دارند بنابراین بهتر است که آنان را پس از سبز کردن و برای رشد بهتر در محیط داخلی خانه و اتاق نگهداری کرد در حالیکه بذور بدون لعاب(عدس و گندم) محیط کمی سردتر را نیز تحمل می کنند.

اصولا برای اینکه بذرها بهتر و به شکل یکنواختی جوانه بزنند، می توان قبل از کاشت آنان را برای مدتی در آب خیس کرد. بذرهای لعاب دار حداکثر برای 5-4 ساعت و بذرهای بدون لعاب برای یک الی دو روز خیس می مانند که البته برای جلوگیری از ترش نشدن و از بین نرفتن بذرها باید آب محتوی بذرها را هر چند ساعت یکبار عوض کرد.  مدت زمان بیش از یک یا دو روز نیز برای بذرهای بدون لعاب (گندم و عدس و ...)توصیه نمی شود زیرا اصولا آب محیط مناسبی برای نگهداری و رشد بذرها نیست و اصولا اگرچه جوانه گندم و عدس داخل آب ممکن است کمی مشاهده شوند اما رشد نخواهند کرد و باقی ماندن در آن وضعیت باعث مرگ آنان می شود. همچنین در طی مدت زمان خیس ماندن بذرهای بدون لعاب ، تعویض آب مهم است زیرا ماندگی آب نیز  یکی از دلایل از بین رفتن بذرها و به اصطلاح ترش شدن سبزه است. گاهی این بذرها (بخصوص عدس) آب را شدیدا به خود جذب می‌کنند بنابراین در طی مدت خیس کردن آنان مرتبا به ظرف اب محتوی بذرها سر بزنید و در صورت عدم وجود آب کافی در اطراف بذرها، مجدد به ظرف آب اضافه می کنیم به نحوی که تمامی بذرها دوباره در آب فرو روند. بذرهای شاهی و خاکشیر سرعت جوانه زنی بالایی دارند و بعد از طی کردن مرحله خیس کردن (که حداکثر 5-4 ساعت و به شکل بهینه دو ساعت است )  تقریبا یک یا دو روزه سبز می‌کنند. در مورد بذرهای بدون لعاب بخصوص گندم می توان بعد از گذران مرحله خیس کردن و ظهور تورم و جوانه های بذر، آنان را  درون یک صافی ریخت تا آب اضافه گرفته شود و بعد در همان ظرف (البته به شرطی بذرها به خوبی بر روی سطح بذر پخش شوند و لایه نسبتا نازکی را شکل دهند) به مدت یک یا دو روز نگهداشت و در طی این مدت باید مرتبا با آب اسپری شوند تا خشک نشوند. بعد از انکه بذرها به خوبی سبز کردند و به اصطلاح نیش کشیدند نسبت به کاشت آنان در ظرف مورد نظر اقدام کرد. تمامی این اعمال برای سرعت بخشیدن به سبز کردن سبزه است. اما اگر فرصت کافی دارید می توانید از مرحله آخر یعنی قرار دادن سبزه ها درون صافی و اسپری کردن آب صرف نظر کرده و بعد از خیس کردن بذرها و گرفتن آب اضافی آنان در درون صافی، نسبت به کاشت آنان اقدام کنید. اگر تمامی شرایط مساعد باشد بذر گندم 10 روز، بذر ماش و عدس 15 روز، بذر شاهی و خاکشیر 5 روز طول می کشد تا سبز کنند و نیش بکشند.

تصویر فوق: خیس کردن و جوانه زدن بذرهای گندم. تصویر بالا سمت چپ مرحله ای را که باید بذرها را از آب در بیاورید را نشان می دهد.

کاشت سبزه در بشقاب

برای کاشت بذور، ساده ترین وسیله استفاده از یک بشقاب است. از بشقابی استفاده کنید که لبه نداشته باشد و بشقابهای سفالی و چینی نتیجه بهتری از بشقابهای فلزی و پلاستیکی به همراه خواهند داشت. وجود لبه موجب ماندگاری آب در کف ظرف و در نتیجه گندیدگی سبزه خواهد شد. برای کاشت سبزه نیازی به بستر کاشت خاکی نیست. تنها لازم است که یک لایه پارچه نازک کتانی و نخی و یا  پنبه در کف ظرف قرار داد و ابتدا به وسیله اسپری آب به خوبی آنرا مرطوب کرد و سپس بذرها را به آرامی بر روی آن پخش کرد به شکلی که لایه ای نازک از بذر تمامی سطح بشقاب را بپوشاند و مراقب باشید بذرها روی هم انباشته نشوند . بهتر است که بعد از پخش بذرها و به مدت حدود 24 ساعت پارچه ای نازک و نخی مرطوبی را روی بذرها قرار دهیم. اما بعد از گذشت 24 ساعت این پارچه را بردارید و هر روز بذرها را با آب اسپری کنید تا همواره مرطوب باقی بمانند.علاوه بر بشقاب شما می توانید از ظرفهایی که شکلهای جالبی نیز دارند برای کاشت سبزه ها استفاده کنید فقط به یاد داشته باشید که اگر ظرف لبه دارد سعی کنید آبیاری را طوری تنظیم کنید که بعد از آبیاری اگر ظرف را کج کردید آبی در گوشه ظرف جمع نشود زیرا وجود آب در کف ظرف از جمله مهمترین دلایل از بین رفتن و ترش شدن سبزه است.


کاشت سبزه بر روی کوزه

در این روش حتما باید از بذرهای لعاب دار استفاده کرد زیرا همانطور که قبلا گفته شد وجود لعاب به چسبندگی و ماندگاری بذرها بر روی دیواره عمودی کوزه کمک می کند. بنابراین در این روش یا از بذر شاهی (که لعاب بسیار خوبی تولید می کند) و یا از مخلوط حجم مساوی تخم خرفه و خاکشیر استفاده کنید. از کوزه ای سفالی و بدون لعاب باید استفاده کرد. ابتدا کوزه را به خوبی با آب شسته و بعد به مدت 24 ساعت کوزه را از آب پر کنید و کناری بگذارید تا دیواره کوزه به خوبی مرطوب شود. وجود لعاب مانع از مرطوب شدن مناسب دیواره کوزه می شود و به همین دلیل در ابتدا اشاره شد که از کوزه سفالی بدون لعاب استفاده شود. مرحله بعدی ایجاد سطح اتکا و یا سطحی مناسب برای رشد ریشه های بذرها است. اگرچه بذرهایی مانند شاهی و خاکشیر لعاب دارند اما این لعاب تا مدتی وجود دارد و بعد از آن سبزه باید به واسطه رشد ریشه هایش بر روی دیواره کوزه دوام بیاورد به همین دلیل باید سطحی برای ریشه ها ایجاد کرد تا در لابه لای آن فرو روند و بذرها به پایین نریزند. بدین منظور بر روی کوزه یک جوارب نایلونی (ترجیحا به رنگ کرم) می کشیم.طوری که کف کوزه در قسمت نوک پنجه جوراب و سر جوراب را نیز در قسمت دهانه کوزه قرار گیرد و اضافه جوراب را نیز می توان در داخل دهانه کوزه وارد کوزه کرد.  برخی از افراد نیز به جای جوراب (که ساده ترین گزینه است) از پارچه های نازک و نخی و البته درشت بافت که به نام تنظیف معروف است استفاده می کنند و کوزه را در یک لایه از این پارچه می پیچند البته این کار حوصله بیشتری نسبت به جوراب نایلونی نیاز دارد زیرا کناره های پارچه را باید با نخ و سوزن دوخت و طوری پارچه را در اطراف کوزه محکم کرد که در طی قرار دهی و جوانه زنی بذرها دچار چین خوردگی نشود. سپس بذرها را که قبلا مرحله خیس شدن را طی کرده‌اند به ارامی و توسط انگشتان دست بر روی دیواره کوزه قرار می دهیم طوریکه در مورد بذر شاهی فقط یک لایه نسبتا نازک و در مورد مخلوط خرفه+ خاکشیر لایه نسبتا ضخیم تری به شکل یکنواخت  تمامی سطح کوزه را بپوشانند و به جوراب یا پارچه موجود بر روی سطح کوزه بچسبند. از آنجا که آب کوزه روزانه مقداری تبخیر خواهد شد مرتبا سطح آب آنرا بررسی کنید و در صورت لزوم مجددا در کوزه آب بریزید.  وجود این آب ، رطوبت مورد نیاز بذرها را تامین می کند البته گاه گاهی اسپری آب نیز به تامین رطوبت و شادابی بذرها کمک خواهد کرد.

کاشت سبزه در لا به لای میوه کاج

ابتدا میوه کاج را داخل آب بیاندازید تا پولکهای آن از هم فاصله بگیرد. سپس از دانه های گندمی که قبلا آماده شده و سبز کرده اند استفاده کنید و بین پولکها به هر میزان فضایی که وجود دارد بذر جوانه زده گندم قرار دهید. مرتبا سطح میوه و بذرهای گندم را با اسپری آب مرطوب کنید تا رشد آنان ادامه یابد. در نهایت و بعد از چند روز منظره ای بسیار زیبا بوجود می آید.

تصویر فوق: بعد از باز شدن فلسهای کاج و بیرون آوردن بذرهای کاج می توان در لابه لای فلسها بذر جوانه زده گندم کاشت.

کاشت سبزه بر روی اسفنج

اسفنج را می‌توانید از گلفروشی‌ها تهیه کنید. این اسفنجها در حقیقت برای درست کردن پایه گل و سبدهای گل استفاده می شوند. اسفنج ها معمولا مستطیلی شکل هستند اما قابلیت برش خوبی دارد و می توانید آن را به هر شکلی که مورد نظرتان است برش دهید که اشکال هندسی همانند مکعب ، کره، استوانه ، هرم و همچنین قلب از پرطرفدارترینها هستند. بر روی اسفنجها نیز از بذرهای دارای لعاب همانند شاهی باید استفاده کرد. بعد از اینکه اسفنج را به شکل دلخواه برش دادید آنرا برای چند ساعت داخل آب بگذارید تا به خوبی رطوبت را جذب خود کند. سپس ابتدا یک لایه پنبه بر روی تمامی سطح اسفنج بکشید (این لایه برای رشد عمیقتر ریشه ها لازم است و به ماندگاری بیشتری بذور بر روی سطح اسفنج کمک می کند) و سپس روی آنان را به یک لایه پارچه تنظیف می پوشانیم و دوباره همه مجموعه را با اسپری آب به خوبی مرطوب می کنیم. سپس از بذرهای شاهی که برای چند ساعت خیس و مرطوب باقی مانده اند و تولید لعاب کرده اند برای پوشاندن تمامی سطح استفاده می کنیم. اگر بعد از اتمام کار و برای دو یا سه روز اول نایلون شفاف بزرگی بر روی تمامی مجموعه قرار دهیم به حفظ رطوبت و در نتیجه  به رشد سبزه کمک می کند فقط توجه داشته باشید که سطح نایلون با بذرها تماس نیابد و بعد از گذشت 3-2 روز نیز نایلون را بردارید.

تصویر فوق: اسفنجهای مخصوص گل آرایی را می توان از گل فروشی ها تهیه کرد و به شکلهای مختلف آنان را برش داد و به عنوان پایه ای برای کاشت بذرهای لعاب دار بخصوص شاهی استفاده کرد.

[ ۱۳٩۱/۱٢/۱٠ ] [ ۳:٤٢ ‎ب.ظ ] [ آزاده رشیدی ]
.: Weblog Themes By Iran Skin :.

درباره وبلاگ
موضوعات وب
RSS Feed

Google

در اين وبلاگ