باغبانی سبز
 
قالب وبلاگ
نويسندگان

گل مریم با نام علمی  Polianthes tuberosa  به خانواده Asparagaceae و راسته  Asparagales تعلق دارد و بومی مکزیک است. عطر خوش این گل باعث شده است که امروزه به شکل گسترده‌ای در صنعت عطرسازی مورد استفاده قرار گیرد. از طرفی گل مریم یکی از گلهای مطرح در صنعت تولید شاخه گل بریده در دنیا است. اگرچه این گیاه را اکثرا در مزارع پرورش گل و یا در گلخانه مورد کشت و کار قرار می دهند اما کاشت و پرورش آن در گلدان و نگهداری آن در محیط خانه و آپارتمان البته به شرط بر طرف ساختن نیازهای محیطی آن امکان‌پذیر است. زمان اصلی کاشت این گل در فضای آزاد در فصل بهار و زمان گلدهی آن در طول تابستان و اوایل پاییز می‌باشد.


 دوستان عزیز. لطفا مطالب وبلاگ باغبانی سبز را کپی برداری و انتشار نفرمایید. سپاسگزارم. 

در جنس Polianthes گیاهان گلدار دیگری نیز وجود دارند که به رنگهای صورتی و یا گل‌بهی می‌باشند اما نه به شکل متراکم بر روی سنبله قرار گرفته اند و نه اینکه عطر دلپذیر مریم را دارند.

تصویر فوق:سمت راست Polianthes geminiflora و سمت چپ Polianthes howardii از دیگر گونه های جنس گل مریم اما با تفاوت ظاهر بسیار

همچنین لازم به ذکر است که بسیاری از نمونه های گل مریم که امروزه به شکل تجاری یا خانگی مورد کشت و کار قرار می گیرند حاصل برنامه های دو رگه گیری و اصلاح نژادی این گیاه است و گیاهان وحشی گونه Polianthes tuberosa  تعداد گلبرگهای کمتری نسبت به نمونه های اهلی دارد. ساختار زیرزمینی این گیاه که با نام پیاز خوانده می‌شود ، در واقع ژوخه Tuber می‌باشد که در واقع نوعی ساقه تغییر شکل یافته زیرزمینی است که وظیفه تولید برگ و گل و همچنین تکثیر را بر عهده دارد. ژوخه مادری بعد از گلدهی دیگر توانایی گلدهی مجدد ندارد و این کار را ژوخه های جوانی که در طی فصل رشد از کناره های آن شروع به رشد می کنند انجام می دهند.

تصویر فوق: ژوخه های گیاه مریم

طول شاخه گل مریم گل می تواند به 90 سانتیمتر نیز برسد و بر روی هر سنبله می‌تواند تا 30 عدد گل به شکل شیپوری کوچک با گردن بلند وجود داشته باشد و طول قسمتی که گلها بر روی آن متمرکز هستند از 38-14 سانتیمتر متغیر است و بستگی به اندازه ژوخه کاشته شده دارد یعنی هر قدر ژوخه اندازه ای بزرگتر داشته باشد طول قسمت حاوی گلها نیز بلندتر است.

تصویر فوق:سمت راست یک تک گل مریم از کنار که شبیه شیپوری با گردن بلند است و سمت چپ گل آذین مریم و مجموعه گلهای آن بر روی یک ساقه گل

گلها نیز به دو گروه تک ردیف گبرگه  و پُرپَر تقسیم بندی می شوند که از معروفترین نمونه‌های تک ردیف گلبرگه می توان به Mexican Single و از نمونه های معروف پُرپَر به Pearl اشاره کرد. 

تصویر فوق: سمت راست گلهای پُرپَر و سمت چپ گلهای تک ردیف گلبرگه (ساده) گل مریم

 

طول برگها ی آن نیز می تواند تا 60 سانتیمتر نیز برسد. حداقل اندازه محیط ژوخه مریم برای آنکه توانایی گلدهی داشته باشد 7-6.5 سانتیمتر است اما برای تولید گلهایی مرغوب با تراکم مناسب گل اندازه ژوخه باید بیش از این و در حدود 11 سانتیمتر باشد.

تصویر فوق: برگهای مریم بلند و کشیده است.

عمق کاشت ژوخه: فاصله سطح خاک تا نوک ژوخه (بالای ژوخه) 10-3 سانتیمتر است که تفاوت اعداد (از 3 سانتیمتر تا 10 سانتیمتر ) به دلیل سبک یا سنگین بودن نوع خاک و یا سرد و گرم بودن هوا  است. هر مقدار که خاک سبک تر باشد و به بیان دیگر شن بیشتری در آن استفاده شده باشد ویا هوا سردتر باشد ژوخه عمیقتر ولی اگر خاک سنگین باشد مثلا از خاک معمولی باغچه استفاده شده باشد و یا هوای محیط گرمتر باشد عمق کاشت را سبک تر در نظر می گیریم. اگر نظر خاصی در رابطه با سنگین یا سبک بودن خاک ندارید عمق کاشت را در حدود 7-5 سانتیمتر در نظر بگیرید. عمیقتر کاشته شدن (بیش از 10 سانتیمتر ) موجب کاهش تعداد برگها و در نتیجه کاهش عملکرد گیاه خواهد شد. 

چرخه رشد و زمستان گذرانی ژوخه: ژوخه گل مریم را زمانی باید کاشت که خطر یخ زدگی برطرف شده باشد و یا اگر ژوخه ها را در گلدان و در محیط داخلی منزل می کارید ، بعد از گرم شدن هوا آنان را به فضای باز منتقل کنید. عمق کاشت مناسب را در قسمت پایین توضیح داده ام. بعد از کاشت ، خاک را آبیاری کنید . با این کار به ژوخه پیغام می دهید که فعال شود. از زمان کاشت ژوخه تا گلدهی معمولا 5-4 ماه طول خواهد کشید. بعد از رویش برگها و تشکیل شاخه های گل و پژمردن گلها، آنان را از گیاه جدا کنید. زیرا اولا اگر به فکر تهیه بذر هستید باید بدانید که نمونه های پُر پَر بذر تولید نمی کنند بنابراین نگهداری از گلهای آنان بی فایده است و نمونه های تک ردیف گلبرگه نیز اگرچه بذر تولید می کنند اما با این کار رشد ژوخه های جوان کنار ژوخه مادری به خوبی زمانی که انرژی گیاه صرف تولید بذر می شود صورت نمی گیرد.اگرچه اکنون گیاه گل ندارد اما آبیاری آن را به شکل منظم ادامه دهید و مراقب عدم خشکی کشیدن گیاه باشید. زیرا برگها هنوز فعال هستند و وظیفه تغذیه گیاه و بخصوص ژوخه های جوان زیر خاک را بر عهده دارند. با نزدیک شدن به فصل پاییز، به تدریج برگسار گیاه زرد و خشکیده می شود و در این هنگام است که باید آبیاری را به تدریج کم و در نهایت متوقف کرد. ژوخه مریم به سرمای زمستانه حساس است و اگر آن را در باغچه کاشته اید باید از خاک دربیاورید و عمل تقسیم و جداسازی ژوخه های جوان از یکدیگر را انجام دهید و سپس آنان را به مدت حدود 10 روز در مکانی خشک و به دور از نور خورشید قرار دهید تا رطوبت اضافه آن تبخیر شود.سپس می توان آنان را در میان پیت ، خاک اره و یا موادی همانند ورمی کولایت یا پرلایت قرار داد و تا فرا رسیدن فصل کاشت، در مکانی خشک با دمایی که به حدود 15-10 درجه سانتیگراد است قرار داد. در طی این مدت هر چند وقت یکبار به  ژوخه ها سر بزنید و اگر مشاهده کردید موادی که ژوخه ها در بین آنان قرار دارند خشک هستند ، به شکل ملایم بر روی آنان آب اسپری کنید تا کمی مرطوب شوند. همچنین اگر شاهد رشد ریشه ها و جوانه ها در طی انبارداری شدید، ژوخه ها را به مکانی خشک تر منتقل کنید .

آبیاری: اگرچه این گیاه به خیس و غرقاب ماندن خاک عکس العمل خوبی نشان نمی دهد و احتمال شیوع بیماری های قارچی و پوسیدگی ژوخه افزایش می یابد اما طی فصل رشد باید رطوبت خاک نیز حفظ شود. در صورت خشک شدن خاک رنگ برگسار سبز-ابی تیره می شود یا گلها تشکیل نمی شوند و یا در صورت تشکیل شدن تعداد کمتری از آنان شکوفا می شود و کیفیت گلهای شکوفا شده نیز بسیار کاهش می یابد و گیاه عطر چندانی نیز نخواهد داشت. بنابراین سطح خاک را بررسی کنید و وقتی متوجه شدید که تا حدودی رطوبت خود را از دست داده است گیاه را آبیاری نمایید.مقدار کافی آب نیز بکار برید یعنی بعد از هر بار آبیاری باید از منافذ زیر گلدان آب بیرون بیاید اما مراقب باشید تادر زیر گلدانی آب جمع نشود و آبهای جمع شده را بیرون بریزید.آبیاری را به شکل منظم تا فصل پاییز انجام دهید. در فصل پاییز که برگها شروع به زرد شدن کردند آبیاری را به تدریج کاهش و در نهایت قطع نمایید.توجه داشته باشید که بعد از اتمام فصل گل، در آبیاری گیاه تا زمان زرد شدن برگسار آن در پاییز غفلت نکنید زیرا این مسئله در رشد و توسعه ژوخه های دختری که بعدها در تکثیر این گیاه مورد استفاده قرار می گیرند بسیار تاثیر دارد.

دما: در مزارع پرورش شاخه گل بریده و به منظور رشد مناسب ریشه گیاه درجه حرارت خاک را بیش از 20 درجه سانتیگراد مناسب می دانند و برای تولید ژوخه های جوان نیز دمای هوا در حد فاصل 30-20 درجه سانتیگراد مناسب است. از طرفی میانگین دمای مناسب هوا برای تولید شاخه گل بریده و ارائه شاخه های گل به بازار حدود 13 درجه و برای تشکیل گلها 19 درجه است. اما در مورد مریمهایی که به شکل خانگی و در گلدان پرورش می یابند فقط لازم است که بعد از کاشت ژوخه در گلدان و آبیاری آن ، گلدان را در مکانی با دمای حدود 24 درجه سانتیگراد قرار داد.همچنین با فرارسیدن روزهای گرم تابستانع بهتر است که گلدان این گیاه را به مکانی خنک تر منتقل کنید تا رشد برگسار آن تحت تاثیر گرمای هوا قرار نگیرد.

نور: این گیاه به مکانی پر نور و با نور مستقیم آفتاب حداقل به مدت 5-6 ساعت در روز نیاز دارد تا بتواند به خوبی گل دهد. وجود سایه یا کمبود نور یکی از دلایل عدم گلدهی، ریزش غنچه ها ، پریدگی رنگ برگها و باریک و بلند شدن برگها می باشد.

خاک: این گیاه به خاکی سبک، شنی با زهکش خوب نیاز دارد تا آب را در خود نگه ندارد زیرا خیس و غرقابی ماندن خاک یکی از دلایل پوسیدن ژوخه های مریم است. برای تقویت خاک می توانید مقداری کود بسیار پوسیده گاوی یا خاک برگ و یا پیت موس نیز اضافه کنید. یک ژوخه مریم را می توانید در یک گلدان بکارید و در انتهای فصل رشد نیز بچه ژوخه ها را بیرون نیاورید تا در سال آینده در همان مکان رشد کرده بزرگ شوند و به اندازه گلدهی برسند و گل تولید کنند اما به یاد داشته باشید که این عمل در نهایت موجب تراکم بیش از اندازه ژوخه ها در یک گلدان می شود و تراکم بالا یکی از دلایل عدم گلدهی مناسب این گیاه است. بنابراین لازم است که هر 5-4 سال نسبت به تقسیم توده ژوخه های این گیاه اقدام کنید. برای کوددهی به گیاه می توان از کودهای مخصوص گیاهان آپارتمانی (همانند کودهای 8-8-8)هر ماه یک مرتبه استفاده کرد.

تکثیر : روش اصلی تکثیر این گیاه استفاده از ژوخه های جوانی است که در کنار ژوخه مادری در طی فصل رشد تشکیل می شوند.توجه کنید که در گل مریم ژوخه مادری که یک بار گل داده است معمولا دیگر گل نمی دهد و بعد از بیرون آوردن می توانید انان را دیگر استفاده نکنید.

تصویر فوق: مجموعه ای که از زیر خاک بیرون آورده شده است و جداسازی در مورد آن انجام نشده است. به تعدد جوانه های سبز شده بر روی توده توجه کنید. هر جوانه مربوط به یک ژوخه جوان می باشد.

در انتهای فصل رشد می توان تمامی ژوخه های جوان را از خاک بیرون اورد و آنان را ازیکدگر جدا و انبار کرد و با فرا رسیدن موعد کاشت، کاشت تا چرخه رشد جدیدی را بوجود آورند. برای انکه ژوخه های جوان به اندازه ای بزرگ شوند که بتوانند گلهای با کیفیت خوب تولید کند، در حدود 3-2 سال به زمان نیاز دارند.معمولا ژوخه جوانی که در زمان کاشت اندازه میحطی برابر با 4 سانتیمتر دارد بعد از سپری کردن اولین دوره رشد می تواند به اندازه محیطی برابر 7-6 سانتیمتر دست یابد و در سال بعد نیز گل تولید کند اما همانطور که قبلا نیز اشاره شد اندازه محیط باید بیش از این شود تا گلهایی با کیفیت خوب تولید شوند بنابراین رشد در سال سوم نیز لازم است.

آفات و بیماری: از آفات این گیاه می توان به شته ، شپشک آردآلود و حشرات سپردار اشاره کرد. پوسیدگی ساقه یکی از بیماریهای این گیاه است که در طی آن ابتدا لکه‌هایی قهوه‌ای رنگ بر روی برگسار ظاهر می شود و سپس تمامی برگ را در بر می‌گیرد. برگ می‌تواند به ساقه متصل باقی بماند اما خواهد خشکید و از بین خواهد رفت. بلایت بوترتیس یا لکه برگی بوترتیس با قارچ Botrytis elliptic از دیگر بیماریهای این گیاه است که در صورت بالا بودن رطوبت شیوع می یابد و بر روی گلها لکه های قهوه ای رنگی شکل می گیرند و به تدریج تمامی شاخه گل خواهد پوسید. پژمردگی اسکلروتیا با قارچ Sclerotium rolfsii از دیگر بیماریهای قارچی است که در ابتدا برگها حالتی افتاده می یابند و سپس زرد و خشکیده می شوند. در واقع این قارچ ریشه‌ها را مورد حمله قرار می‌دهد و نتیجه آن در برگهای گیاه ظاهر می شود.

منبع:

http://en.wikipedia.org/wiki/Polianthes

http://aggie-horticulture.tamu.edu/southerngarden/polianthes.html

http://www.gardenersheaven.co.uk/gardening-news/tuberose-polianthes-tuberosa.html

http://www.ehow.com/how_12150646_grow-tuberoses-indoors.html

http://www.ehow.com/how_7745368_grow-tuberoses.html

http://www.ehow.com/how_5615157_divide-tuberose-bulbs.html

http://www.missouribotanicalgarden.org/gardens-gardening/your-garden/plant-finder/plant-details/kc/a468/polianthes-tuberosa.aspx

http://en.wikipedia.org/wiki/Polianthes_tuberosa

http://www.pacificbulbsociety.org/pbswiki/index.php/Polianthes

http://www.ehow.com/how_5118003_grow-tuberose.html

http://www.ehow.com/info_8340435_information-tuberose-plants.html

http://www.oldhouseweb.com/gardening/tuberoses-winter-storage.shtml

http://www.wikihow.com/Grow-Tuberosehttp://nhb.gov.in/flowers/tuberose/tub002.pdf

http://nhb.gov.in/flowers/tuberose/tub002.pdf

 

 

 

[ ۱۳٩۱/۱٢/۱٦ ] [ ۳:٤۸ ‎ب.ظ ] [ آزاده رشیدی ]
.: Weblog Themes By Iran Skin :.

درباره وبلاگ
موضوعات وب
RSS Feed

Google

در اين وبلاگ