باغبانی سبز
 
قالب وبلاگ
نويسندگان

تاج خروس Amaranthus به خانواده Amaranthaceae و راسته Caryophyllales تعلق دارد و بومی آمریکای جنوبی و نقاط گرمسیر آسیا و آفریقا است . در خانواده آمارانتوس (خانواده ای که گیاه تاج خروس به آن تعلق دارد) در حدود 60 گونه گیاه شناسایی شده اند که اکثرا گیاهانی یکساله و یا چندساله هایی با عمر کوتاه هستند. تمامی گونه های این گیاه، مصرف زینتی ندارند بلکه برخی از آنان به عنوان منابع غذایی و یا حتی به عنوان علفی هرز و مزاحم شناسایی شده اند.

 


دوستان عزیز. لطفا مطالب وبلاگ باغبانی سبز را کپی برداری و انتشار نفرمایید. سپاسگزارم.

به عنوان مثال در کشورهایی همانند مکزیک، گواتمالا و پرو از بذر گونه‌هایی همانند  Amaranthus caudatus, Amaranthus cruentus, and Amaranthus hypochondriacusدر تغذیه افراد استفاده می‌شود. بذر این انواع پروتئین قابل توجهی دارد و حتی گاهی از آنان نوعی آرد تهیه شده و در پخت و پز استفاده می‌شود. همچنین  از برگ، ریشه و ساقه برخی دیگر از انواع این  گیاه همانند  Amaranthus cruentus, Amaranthus blitum, Amaranthus dubiusو Amaranthus tricolor نیز بخصوص در برخی کشورهای شرق آسیا به عنوان سبزی استفاده می‌شود. برخی از گونه ها نیز همانند A. albus, A. blitoides, A. hybridus, A. palmeri, A. powellii, A. retroflexus, A. spinosus, A. tuberculatus, and A. viridis به عنوان علف هرز بخصوص در کشورهای آمریکا و کانادا مشکلاتی را ایجاد می کنند.

 اما نمونه‌ای که به عنوان گیاه زینتی توجه را به خود جلب کرده است  Amaranthus caudatus می‌باشد. این گیاه به دلیل دارا بودن گل آذینی  رنگین مورد توجه و کشت و کار قرار می گیرد. (گل آذین به معنی مجموعه گلها است) گل آذین زیبای این گیاه که به رنگهای مختلفی همچون ارغوانی، قرمز ، سبز ، زرد و طلایی موجود است از تابستان تا پاییز جلوه خاصی به گیاه می‌بخشد. البته برگها و دانه این گیاه در کشورهایی همانند هند و یا سایر کشورهای واقع در آمریکای جنوبی مصرف غذایی نیز دارد. ارتفاع  Amaranthus caudatus معمولا بین 90 سانتیمتر الی150 سانتیمتر است اما ارتفاع تا 240 سانتیمتر نیز در موطن این گیاه گزارش شده است. از نظر فضا در حدود 60-30 سانتیمتر محیط اطراف خود را اشغال می کند. البته باید به این مسئله اشاره کرد که امروزه بسیاری از انواعی که کاشته می شوند دو رگه‌هایی هستند که از ترکیب  Amaranthus caudatus  به همراه انواع دیگری همانند  A. Cruentus و  A. powelliبدست آمده‌اند. بنابراین در میان ارقام مختلف گیاه Amaranthus caudatus  شاهد تنوع در اندازه و رنگ گل آذین و حتی رنگهای زیبای برگسار هستیم. معمولا طول گل آذین گیاه که به شکل آویخته از گیاه آویزان است حدود 30 سانتیمتر می‌باشد. رنگ معمول این گل آذینها نیز قرمز و یا قرمز-بنفش و همچنین صورتی و زرد است. اما نمونه هایی نیز با رنگهای دیگر وجود دارند مثلا Viridis نمونه ای است که گل آذین آن به رنگ سبز روشن باقی می ماند. برخی از ارقام نیز علاوه بر دارا بودن گل آذین برگهای رنگین نیز دارند به عنوان مثال رقم Fat spike نوع دیگری است که بوته آن حدود 120 سانتیمتر ارتفاع دارد و بر روی برگهای سبز آن نقوشی از رنگ ارغوانی مشاهده می شوند. گل آذین های این گیاه نیز 7.5 سانتیمتر طول و حدود 2.5 سانتیمتر ضخامت دارند و اکثرا به شکل عمودی و ایستاده قرار می گیرند تا آویز. از نامهای انگلیسی نوع زینتی این گیاه می توان به Love lies bleeding و Tassel flower  اشاره کرد. گاهی Amaranthus caudatus علاوه بر تاج خروس، زلف عروس و گل حوا نیز نامیده می شود.

تصاویر فوق: نمونه های معمول گونه Amaranthus caudatus

تصاویر فوق: رقم viridis

 تصاویر فوق: رقم Fat spike

گیاهان دیگری نیز وجود دارند که با نام عمومی تاج خروس شناخته می‌شوند . این گیاهان اگرچه همگی به خانواده Amaranthaceae تعلق دارند اما گونه ای دیگر از این گیاه هستند. به عنوان مثال  تاج خروس سه رنگAmaranthus tricolor (با نام انگلیسی Joseph's coat )معروف است. در این گیاه موردی که جلب توجه می کند گل آذین آن نیست بلکه رنگارنگ بودن برگهای گیاه است که اهمیت دارد. تاج خروس سه رنگ می‌تواند تا حدود 1.5 متر نیز رشد کند.

تصاویر فوق: تاج خروس سه رنگ Amaranthus tricolor 

گونه دیگری که بسیار محبوب نیز هست Celosia cristata می باشد که با نام تاج خروس تاجی معروف است. این گیاه یکساله است و تاج زیبای انواع مختلف آن به رنگهای  رنگهای متنوع، قرمز روشن و تیره، ارغوانی ، زرد و طلایی و حتی سفید رنگ وجود دارد.Celosia cristata  سه رقم معروف دارد که عبارتند از C. argentea var. argentea ,  C. argentea var. cristata  و  C. argentea var. plumosa Voss .

 

تصاویر فوق: تاج خروس  C. argentea var. cristata

تصاویر فوق: تاج خروس  C. argentea var. plumosa Voss

آبیاری: این گیاه علاوه بر اینکه تا حدودی به خشکی مقاوم است، واکنش منفی در برابر بستری که همواره مرطوبت است نشان می دهند یعنی علاوه بر اینکه ساقه آن به شکستن حساس می شود، پوسیدگی ریشه نیز شیوع می یابد. بهتر استکه آبیاری را در صبح انجام دهید . در اینصورت رطوبت اضافی تا رسیدن عصر و شب هنگام از بین می رود و در نتیجه خطر شیوع بیماریهای قارچی کاهش یابد. همچنین به گفته برخی از پرورش دهندگان این گیاه، اگر سطح خاک به مدت 3-2 روز خشک باقی بماند و بعد نسبت به آبیاری گیاه اقدام شود، مشکلات یاد شده کمتر پیش خواهد آمد. اما این مسئله نباید منجر به خشکی کشیدن گیاه شود. به هر حال اگر آبیاری به شکل منظم انجام شود به نحوی که رطوبت مورد نیاز گیاه بخصوص به شکل عمیق و در اطراف ریشه های گیاه برطرف شود این گیاه رشد بهتر و گلدهی مناسب تری خواهد داشت.

نور: تاج خروس به آفتاب کامل نیاز دارد .مکانهای سایه و کم نور از جمله دلایل کاهش رشد گیاه، پریدگی رنگ برگسار ، کاهش شکل گیری گلها، ریزش گلها و کم رنگ شدن گل آذین خواهد شد. اگر در صورت نور شدید آفتاب به آبیاری گیاه توجه شود و گیاه خشکی نکشد، مشکلی برای گیاه بوجود نخواهد آمد.

دما: این گیاه به سرما حساس است و دما را زیر 15 درجه سانتیگراد دوست ندارد. اما اینکه چه مقدار گرما را تحمل می کند بستگی به نوع تاج خروس دارد.  Amaranthus caudatus  دما را تا حدود 25 درجه می پسندد در حالیکه Celosia argentea  و Celosia cristata  دما را تا 35 درجه سانتیگراد تحمل می کنند . همچنین Amaranthus tricolor نیز دما را تا حدود 25 درجه سانتیگراد می پسندد. البته لازم به ذکر است که در صورت افزایش گرمای هوا، اگر محیط کاشت گیاه مکانی نیمه سایه باشد که بخصوص از آفتاب گرم بعد از ظهر در امان باشد و به آبیاری منظم گیاه نیز توجه شود، این گیاه گرما را بیش از اعداد یاد شده می تواند تحمل کند و به خوبی به رشد خود ادامه دهد. بنابراین اصولا در مورد این گیاه سرمای هوا عامل محدود کننده رشد و نمو آن محسوب می شود و نه گرمای هوا.البته لازم به ذکر است که دیگر گیاهانی که با نام تاج خروس شناخته می شوند مانند تاج خروس تاجی دما را تا 5 درجه و تاج خروس رشته ای دما را تا 10درجه نیز می توانند تحمل کنند. البته تحمل کردن تنها به معنی از بین نرفتن این گیاهان است و در چنین شرایطی گیاه رشد چندان مساعدی از خود نشان نمی دهد.

خاک: همانطور که اشاره شدع گیاهان تاج خروس به ماندگاری آب در بستر کاشت بسیار حساس هستند بنابراین خاک باید زهکش خوبی داشته باشد تا این گیاه به خوبی رشد کند . بنابراین می توان از وجود شن و پرلایت یا هر ماده دیگری که موجب سبک شدن خاک می شود استفاده کرد. از طرفی وجود خاک برگ و یا کود پوسیده گاوی در مخلوط خاکی موجب رشد بهتر این گیاه خواهد شد. ناگفته نماند که اصولا تاج خروس فقر غذایی خاک را خوب تحمل می کند اما اگر خواهان گلدهی بیشتر این گیاه هستید می توان از کود شیمیایی نیز استفاده کرد اما فراموش نکنید که وجود نیتروژن زیاد و بیش ازاندازه مانع از رنگ درخشان گلها می شود. به همین دلیل پیشنهاد می شود که از کودهایی با میزان بیشتر فسفر و پتاسیم بخصوص در طی ماه های بهار و به فاصله 30-20 روز یکبار استفاده شود.

تکثیر: گیاه تاج خروس به آسانی از طریق بذر تکثیر می شود. البته بذرها برای جوانه زنی به محیطی گرم نیاز دارند. به بیان دیگر دمای خاک حداقل 15 درجه سانتیگراد و دمای هوا در حدود  25-20 درجه سانتیگراد مناسب جوانه زنی بذرهای این گیاه است. به همین دلیل اگر می خواهید که بذر این گیاه را به شکل مستقیم و در فضای آزاد و در باغچه بکارید صبر کنید تا آخرین سرمای دیررسی بهاره نیز از بین برود. اما در صورت داشتن امکانات برای کاشت بذرها در محیطی حفاضت شده (همانند داخل خانه و یا محیط گلخانه) می توانید 8-6 هفته هفته قبل از آخرین یخبندان بذرها را بکارید و بعد با گرم شدن هوا بذرها را منتقل کنید. انتقال گیاهان جوان به مکان اصلی کاشت را زمانی انجام دهید که گیاهان جوان حدود 8-7 سانتیمتر طول داشته باشند . بین هر دو گیاه حدود 30 سانتیمتر فاصله بگذارید تا فضای کافی برای رشد و نمو در طی فصل رشد را داشته باشد. از زمان کاشت بذر تا تولید گل توسط گیاه حدود 3 ماه طول می کشد.

تصویر فوق: گیاهچه های حاصل از بذر می توانند رنگهای مختلفی داشته باشند. 

تصویر فوق: کاشت گیاهچه در بستر اصلی کاشت. هنگام جابجایی گیاهچه ها را از برگ بگیرید و به ریشه یا ساقه و یا انتهای آن دست نزنید.

چگونگی گرفتن بذر از گیاهان بالغ:

مورد جالبی که در مورد گیاهان تاج خروس وجود دارد این است که بذر این گیاهان می توانند از گیاه مادری جدا شده و در پای گیاه دوران پاییز و زمستان را گذرانده و بعد با گرم شدن هوا خود به خود جوانه زده و تبدیل به گیاهی بالغ و مستقل شوند. همچنین می توان از گیاهان بالغ به راحتی بذر تهیه کرد. بدین صورت که قبل از خشک شدن کامل گل آذین آنان را جدا کرده و بر روی پارچه ای قرار دهید. سپس می توان با تکان دادن گل آذین و یا کشیدن دست بر روی آن بذرها را از آن جدا کرد. البته این کار را زمانی که گل آذین هنوز به گیاه متصل است نیز می توان انجام داد. بذرهای جدا شده را می توان در مکانی سرد و خشک و بدور از نور نگهداشت و برای سال آینده از آنان استفاده کرد.

تصویر فوق: گرفتن بذر زمانی که گل آذین به گیاه متصل است.

هرس: گیاهانی که بسیار بلند شده اند می توان کوتاه کرد تا رشد جدید تحریک شود. گلهای خشکیده و را نیز می توان جدا کرد تا گلدهی بیشتر تحریک شود.

آفات و بیماری: مهمترین آفت این گیاه شته است که می تواند مانع از رشد و گلدهی مناسب این گیاه شود . از بین بیماریهای نیز پوسیدگی ریشه و  لکه برگی قارچی  بیشتر از دیگران شایع هستند که با آبیاری مناسب، عدم خیس شدن برگسار در طی آبیاری، و زهکش مناسب خاک تا حدود زیادی مانع از گسترش این بیماریها شد.

منابع

http://en.wikipedia.org/wiki/Amaranth

http://en.wikipedia.org/wiki/Love-lies-bleeding_(plant)

http://davesgarden.com/guides/articles/view/3138/

http://www.tropical-plants-and-flowers-guide.com/amaranthus-caudatus.html

http://plantadvice.co.uk/plants/annuals-and-biennials/amaranthus-caudatus/3476 

http://masterofhort.com/2011/05/love-lies-bleeding/

http://myfolia.com/plants/5866-amaranth-amaranthus-cruentus/varieties/130945-loveliesbleeding

http://www.gardening.eu/plants/Annual-plants/Amaranthus-caudatus/1885/

http://www.theflowerexpert.com/content/growingflowers/flowersandseasons/amaranthus

http://www.mightygarden.com/annuals/how-to-grow-amaranthus.html

http://www.vurv.cz/altercrop/amaranth.html

http://en.wikipedia.org/wiki/Celosia_plumosa

 

[ ۱۳٩٢/٢/۱٦ ] [ ٤:۳٧ ‎ب.ظ ] [ آزاده رشیدی ]
.: Weblog Themes By Iran Skin :.

درباره وبلاگ
موضوعات وب
RSS Feed

Google

در اين وبلاگ