باغبانی سبز
 
قالب وبلاگ
نويسندگان

گل حنا Impatiens به خانواده Balsaminaceae  و راسته Ericales  تعلق و در حدود 1000-850 گونه دارد که بومی اکثر نواحی گرمسیری موجود در نیمکره شمالی کره زمین هستند.  در بین گونه های نسبتا متنوع این گیاه، برخی به دلیل زیبایی گلهایشان بیش از دیگران به عنوان گیاهانی زینتی مورد توجه و کشت و کار قرار گرفته اند که گروهی از آنان گیاهانی یکساله هستند و گلهایشان را در اوایل تابستان تولید کرده و با شروع سرمای فصول پاییز و زمستان از بین می روند و گروهی دیگر  چند ساله هستند که البته در صورت مساعد بودن شرایط آب و هوایی می توانند در سراسر سال گل بدهند. انواع مختلف این گیاه از نظر ارتفاع، اندازه برگها و گلها و همچنین تعداد گلبرگها و شکل گل می توانند با یکدیگر متفاوت باشند.


دوستان عزیز. خواهشمندم مطالب وبلاگ باغبانی سبز را کپی برداری و انتشار نفرمایید . سپاسگزارم.

مثلا اگرچه در برخی از ارقام گل حنا، گلها به شکل شیپوری کوچک هستند اما برخی ارقام نیز گلها، شکل و فرم شیپور مانند را ندارند و طوری مسطح هستند که شبیه گل بنفشه هستند و یا اگرچه بسیاری از انواع این گیاه ، گلها 5 عدد گلبرگ دارند اما در برخی انواع (بخصوص نمونه هایی که با نام انگلیسی Busy lizzie شناخته می شوند)  نیز گلها به قدری پُرپَر هستند که همانند گل رزی کوچک و مینیاتوری به نظر می رسند. گاهی نیز تمامی نمونه های این گیاه با نام Touch-me-not (من را دست نزن) شناخته می شوند زیرا میوه های کپسول شکل این گیاه در اثر تماس دست به شکل ناگهانی باز شده و پذرها به چند متر دورتر می افتند. از سایر اسامی این گیاه در زبان انگلیسی می توان به impatient, jewelweed, snapweed, walleriana, ambiguously, balsam اشاره کرد.

تصویر فوق : در میان انواع مختلف این گیاه نمونه هایی پُر‍پَر که بسیار شبیه گل رز (البته در اندازه ای مینیاتوری و کوچک) وجود دارد.

چه گونه هایی از گل حنا بیش از دیگران به عنوان گیاهی زینتی کشت و کار می شوند؟

همانطور که اشاره شد در حانواده گل حنا در حدود 1000-850 گونه وجود دارد که برخی بیش از دیگران موردتوجه قرار گرفته اند. اگرچه تمامی آنان را با نام گل حنا میتوان شناخت اما در زبان انگلیسی گاهی واژه های متفاوتی مورد استفاده قرار می گیرد که در ادامه با آنان آشنا می شویم(حرف I در نام علمی این گیاهان مخفف واژه Impatiens است) :

  • I.walleriana نام انگلیسی= Busy Lizzie
  •  I.hawkeri نام انگلیسی=New Guinea Impatient
  • I.balsamina نام انگلیسی =Garden Balsam
  • I.namchabarwensis نام انگلیسی Blue Diamond Impatiens
  •  I.psittacina نام انگلیسی Parrot Flower
  • I.niamniamensis نام انگلیسی Congo Cockatoo
  • I.repens نام انگلیسی Ceylon Balsam
  •  I.sodenii نام انگلیسی Poor Man's Rhododendron 
  •  I.balfourii نام انگلیسی Kashmir Balsam  و یا  poor man's orchid
  • I.capensis نام اگلیسی Orange Jewelweed
  • I.glandulifera با نام انگلیسی Indian Balsam  و Policman's Helmet
  •  I.noli-tangere با نام انگلیسی Touch-me-not Balsam
  • I. Pallida با نام انگلیسی Pale Jewelweed

توجه : نام انگلیسی Touch-me-not برای گیاه میموسا نیز مورد استفاده قرار می گیرد که گیاهی کاملا متفاوت با نمونه های گل حنا است. برای آشنایی بیشتر با این گیاه می‌توانید به پست مربوط به این گیاه مراجعه کنید.

تصاویر فوق: گونه های گل حنا که بیش از دیگران مورد توجه و کشت و کار قرار می گیرند.

از بین گونه هایی که در بالا به آنان اشاره شد دو نمونه I.walleriana و I.hawkeri بیش از دیگران مورد توجه و کشت و کار قرار گرفته اند و همچنین  و با استفاده از برنامه های اصلاح نژاد بخصوص دو رگه گیری انواع پُر پَر این نمونه ها نیز بدست آمده است.به همین دلیل توضیحات بیشتری در رابطه با این دو گونه در ادامه می آورم.

I.hawkeri

این نوع از گل حنا چون اولین بار در کشور گینه نو مورد توجه قرار گرفت در زبان انگلیسی با نام New Guinea Impatient شناخته می شود. این گیاه اصولا از گل حنای معمول یعنی I.walleriana گلها و برگهایی بزرگتر دارد و می توان گفت که اصولا این نمونه در مقایسه با سایر انواع گل حنا بزرگتر است و بیشتر به حالت مستقیم و ایستاده رشد می کند تا اینکه ساقه های ان بر روی زمین قرار گیرند. حدود به ارتفاع 45-30 سانیتمتر می رسد و در همین حدود نیز می تواند فضا را (به شکل عرضی) اشغال کند. گلهای اغلب انواع این گیاه 5 عدد گلبرگ دارند و رنگهای آن در مقایسه با گونه I.walleriana محدودتر است و بخصوص در رنگهای نارنجی و قرمز وجود دارند. همچنین این نمونه آفتاب بیشتری را می تواند تحمل کند. I.hawkeri معمولا به عنوان گیاهی چند ساله نگهداری می شود و روش اصلی تکثیر آن قلمه گیری و کاشت قلمه است.

تصاویر فوق: نمونه هایی از گل حنای گینه نو

I.walleriana

این نمونه از گل حنا که در زبان انگلیسی با نام Busy Lizzie ، Balsam و همچنین Impatiens خوانده می شود بومی شرق آفریقا از کشور کنیا تا کشور موزامبیک است  و اگرچه اصولا گیاهی چند ساله است اما اغلب به عنوان گیاهی یکساله تحت کشت و .کار قرار می گیرد. ارقام مختلف این گیاه بین 15 الی 60 سانیتمتر طول دارند و بر اساس ارتفاع آنان را در سه گروه کوتاه قامت( 25-20 سانیتمتر)، قامت متوسط(30-25 سانتیمتر) و بلند قامت(60-30 سانتیمتر) قرار می دهند. برگهای این گیاهان 12-3 سانتیمتر طول و 5-2 سانتیمتر عرض دارند . گلها نیز 5-2 سانتیمتر قطر دارند و برخی از آنان تنها 5 عدد گلبرگ دارند و برخی دیگر گلبرگهای زیادی دارند که آنان را شبیه گل رزی کوچک و مینیاتوری کرده است. رنگ گلها نیز متنوع تر از گونه I.hawkeri است و به رنگهای سفید، سوسنی، ارعوانی، صورتی ، قرمز و نارنجی. وجود دارد. سایه بیشتری نسبت به I.hawkeri نیاز دارد و به همین دلیل گاهی با نام  Shade impatiens  نیز خوانده می شود و  روش اصلی تکثیر آن کاشت بذر است.

 

تصاویر فوق: نمونه هایی از گل حنای معمولی I.walerianna

 شرایط نگهداری از گل حنا

آبیاری: این گیاه به خاکی مرطوب و آبیاری منظم نیاز دارد اما نباید اجازه داد که خاک خیس و غرقابی شود زیرا چنین شرایطی موجب پژمردن و از بین رفتن گیاه خواهد شد.خشکی کشیدن گیاه نیز موجب کاهش گلدهی و ریزش برگهای گیاه می شود.

نور: این گیاه مکانی پر نور و روشن را دوست دارد اما باید آنرا بدور از نور مستقیم آفتاب نگهداشت . تابش مستقیم نور آفتاب بخصوص در طی روزهای گرم منجر به سوختن نوک و حاشیه برگها و ریزش گلها می شود. البته در مورد نمونه های چند ساله که در طی روزهای سرد پاییز و زمستان در محیط داخل خانه نگهداشته می شوند می توان در طی صبح هنگام تا ظهر از تابش مستقیم نور آفتاب بهره برد. همچنین لازم به یاد آوری است که برخی از گونه های این گیاه بخصوص I.hawkeri نسبت به سایر انواع آفتاب بیشتری را می توانند تحمل کنند با این وجود آنان نیز گیاهانی سایه دوست محسوب می شوند و نباید در معرض آفتاب کامل قرار بگیرند. به همین دلیل گاهی این گونه را با نام Shade impatiens نیز می شناسند زیرا کمتر از دیگر انواع نور آفتاب را تحمل می کند.

دما: هنگام رشد و گلدهی بهتر است که دما در طی شب به زیر 16 درجه نزول نکند و در طی روز نیز حداکثر دما تا 23 درجه قابل قبول است. افزایش دما موجب کاهش گلدهی و ریزش گلها می شود به همین دلیل هر مقدار که مکان کاشت گیاه از سایه بیشتری برخوردار باشد و به دور از اشعه مستقیم آفتاب باشد ، عمر گلها نیز طولانی تر خواهد بود.

خاک: به خاکی با زهکش خوب نیاز دارد که بعد از آبیاری ، آب اضافه از آن خارج شود و خیس و غرقابی نماند. همچنین گل حنا تا حدود خاک اسیدی را دوست دارد بنابراین می توان در ترکیب بستر کاشت از پیت موس نیز استفاده کرد. فاصله گیاهان در بستر کاشت در باغچه 30-20 سانتیمتر است. در طی فصل رشد و برای گلهایی که در گلدان کاشته شده اند می توان از  کود با فرمول 10-10-10 به فاصله 4-3 هفته یکبار استفاده کرد. همچنین برای گلهایی که در بستر باغچه کاشته شده اند می توان از فرمول کودی قوی تر همانند 15-15-15 و یا 20-10-20 استفاده کرد.

تکثیر: از قلمه و بذر می توان برای تکثیر این گیاه استفاده کرد. I.hawkeri را معمولا با قلمه و I.walleriana را با استفاده از بذر تکثیر می کنند. برای گرفتن بذر این گیاه صبر کنید تا کپسولهای موجود بر روی گیاه ، تغییر رنگ بدهند. سپس آنها را از گیاه جدا کنید. برای بیرون آوردن بذرها نیز فقط کافی است که کپسولها را کمی فشار دهید تا بذرها بیرون بیاید البته اگر در هنگام انجام این عمل دست خود را درون کیسه پلاستیکی نگهدارید از پرت شدن و پراکنده شدن بذرها جلوگیری می کنید. برای کاشت بذر از بستری سبک که به خوبی رطوبت را نگه می دارد همانند مخلوط کوکوپیت+ پرلایت و یا خاک برگ+ شن و یا هر ترکیب دیگری که سبک است استفاده می شود. ابتدا بستر کاشت را به خوبی مرطوب کنید و سپس بذرها را بر روی سطح بستر خاک پخش کنید. برای حدود 2 روز روی بذرها را نپوشانید و بعد از دو روز لایه بسیار نازکی از خاک را بر روی بذرها قرار دهید . دو روز اول برای نور دیدن بذرها و شکستن خواب آنان است(از نور مستقیم آفتاب پرهیز کنید. نور محیط کافی است) اما بعدا بذرها به محیطی تاریک برای جوانه زنی نیاز دارند. همچنین توجه داشته باشید اگر میزان خاکی که بر روی بذرها می ریزید زیاد باشد و یا به بیان دیگر بذرها در خاک مدفون شوند یا به خوبی جوانه نمی زنند و یا گیاهچه هایی ضعیف تولید می کنند. برخی از پرورش دهندگان بر روی ظرف محتوی بذرها ، لایه ای کاغذ آلومنییم می کشند تا محیط آنان کاملا تاریک شود. البته در طی این مدت نباید از آبیاری بذرها غافل شد و بهتر است که به منظور جلوگیری از جابجا شدن بذرها در زمان آبیاری، از غبارپاشی آب به شکل روزانه بر روی بذرها استفاده کرد و بعد از جوانه زدن بذرها روش معمول آبیاری را استفاده کرد. دمای مورد نیاز جوانه زنی بذرها 23-21 درجه سانیتگراد است و جوانه زنی بذرها 21-14 روز طول می کشد. بعد از جوانه زنی بذرها می توان کاغذ آلومینیم را برداشت . برای تهیه قلمه نیز میتوان از ساقه های گیاه قلمه هایی به طول 10-7 سانیتمتر تهیه کرد. در زمان تهیه قلمه، برش را از زیر ناحیه ای که برگ وجود دارد بزنید. تمامی برگها را بحز دو عدد برگ بالایی قلمه ، حذف کنید. قلمه را در بستری سبک همانند مخلوط خاک برگ+کوکوپیت یا خاک برگ+ پرلایت بکارید. بسیاری از قلمه های این گیاه حتی در آب نیز ریشه می دهند. ظرف حاوی قلمه ها را در مکانی بدور از نور مستقیم آفتاب و با دمای حدود 21 قرار دهید و برای حفظ رطوبت بیشتر و کمک به ریشه زایی قمله ها می توانید یک کیسه پلاستیکی شفاف را بر روی گلدان حاوی قلمه ها قرار دهید.

تصویر فوق: کپسول و بذر نمونه های مختلف گل حنا. در برخی از انواع این گیاه کپسول بذر پوسته ای صاف و در برخی انواع پوسته کپسول کمی چروکیده است.

هرس: گاهی ساقه های این گیاه بسیار بلند و بدون گل می شود که در این حالت می توان نیمی از طول ساقه را کوتاه کرد تا علاوه بر تحریک رشد ساقه های جانبی ، گیاه به تولید گل بیشتر تحریک شود. البته توجه داشته باشید که ساقه ها نباید به کمتر از 15-10 سانتیمتر کوتاه شوند.

آفات و بیماری: از آفات معمول این گیاه می توان به شته ، مگس سفید ، کنه تارعنکبوتی و تریپس اشاره کرد. وجود این آفات منجر به کاهش رشد گیاه، عدم گلدهی، زردی و ریزش برگسار می شود. از مهمترین بیماریهای این گیاه نیز می توان به سفیدک پودری گل حنا اشاره کرد که در طی آن در پشت برگها پوششی سفید رنگ تشکیل می شود و برگها به سمت پایین خم می شوند ، زرد می شوند و گیاه کوتاه قامت باقی می مانند. برای شناسایی این گیاه هر چند وقت یکبار پشت برگها را بررسی کنید تا ببینید این پوشش سفید رنگ وجود دارد یا خیر .گیاه آلوده را سریعا جدا کرده از بین ببرید از آن خاک مجددا برای کاشت گل حنا استفاده نکنید. سایر بیماریهای قارچی همانند لکه برگی قارچی که موجب بروز لکه هایی تیره رنگ بر روی برگسار می شود به دلیل آبیاری بیش از اندازه و رطوبت ماندگار بر روی برگها شیوع می یابد.از دیگر  بیماری هایی قارچی می‌توان به بلایت بوترتیس Botrytis Blight اشاره کرد که این بیماری نیز علاوه بر گلها برگهای این گیاه را تحت تاثیر قرار میدهد. جالب اینجا است که برگهای این گیاه در اثر این بیماری ممکن است رنگین و حتی زیبا به نظر برسند اما به هر حال این یک بیماری است و باید با قارچکش مناسب درمان شود.

تصویر فوق: سفیدک پودری در پشت برگها 

دو تصویر فوق: بیماری بوترتیس بلایت می تواند موجب رنگین شدن برگهای این گیاهان شود.

 

منابع

http://en.wikipedia.org/wiki/Impatiens

http://www.ehow.com/info_8141144_impatiens-flowers.html

http://en.wikipedia.org/wiki/Impatiens_hawkeri

http://en.wikipedia.org/wiki/Impatiens_walleriana

http://www.ehow.com/facts_7895241_do-impatiens-require-acidic-soil.html

http://www.ehow.com/way_5448840_growing-impatiens-indoors.html

http://gardensablaze.com/Annuals/AnnualsImpatiens.htm

http://perrysperennials.info/articles/impatiens.html

http://www.ehow.com/facts_7851764_fertilizer-impatiens.html

http://voices.yahoo.com/how-fertilize-impatiens-6358106.html

http://www.ehow.com/how_5558727_cut-back-impatiens-flowering.html

http://www.ohio.com/lifestyle/breckenridge/information-on-impatiens-downy-mildew-1.391069

http://www.denverplants.com/annual/html/impat_ng.htm

http://www.ehow.com/how_5455922_germinate-impatiens-seed.html

http://www.ipm.iastate.edu/ipm/hortnews/1996/2-9-1996/impa.html

http://www.garden.org/articles/articles.php?q=show&id=214

http://www.missouribotanicalgarden.org/gardens-gardening/your-garden/help-for-the-home-gardener/advice-tips-resources/pests-and-problems/diseases/fungal-spots/botrytis-blight.aspx

[ ۱۳٩٢/۳/٢ ] [ ۱:٤٦ ‎ب.ظ ] [ آزاده رشیدی ]
.: Weblog Themes By Iran Skin :.

درباره وبلاگ
موضوعات وب
RSS Feed

Google

در اين وبلاگ