باغبانی سبز
 
قالب وبلاگ
نويسندگان

چمن ها را میتوان ازجمله اجزا اصلی فضاهای سبز نامید که در موارد بیشماری همانند فضاهای خانگی ، پارکها، مکانهای ورزشی ، معابر شهری و ... مورد استفاده قرار میگیرند. کاشتن چمن و نگهداری از آنان نیاز به اطلاعاتی دارد که با داشتن آنان می توان به خوبی این گیاهان را پرورش داد و از زیبایی آنان استفاده کرد. در ادامه این مطلب سعی کرده ام ابتدا به شکل خلاصه متداول ترین انواع چمن ها را معرفی کنم و سپس اطلاعات مربوط به چگونگی کاشت و نگهداری آنان را بیاورم.


دوستان عزیز. لطفا مطالب وبلاگ باغبانی سبز را کپی برداری و انتشار نفرمایید. سپاسگزارم.

چمن چیست؟

چمن ها گیاهانی علفی هستند که به تیره گندمیان Poaceae تعلق دارند . چمن ها یا ساقه ندارند و یا ساقه های بسیار کوتاهی دارند . برگهای آنان طیف رنگی مختلف از رنگ سبز و از نظر ضخامت نیز بافتهای متفاوتی دارد.اصولا با توجه به ضخامت برگ چمنها را به دو گروه باریک برگ و پهن برگ تقسیم می کنند  این گیاهان دارای ریزوم و استولون هستند. ریزوم ساقه هایی است که در زیر زمین رشد می کند و استولون ها بسیار شبه ریزومها هستند اما بر روی سطح خاک رشد می کنند. هر دوی این اندامها در واقع به رشد و توسعه و تکثیر چمنها کمک می کنند.

تفاوت واژه turf و lawn

گاهی واژه Turf معادل چمن استفاده می شود اما به گفته برخی از متخصصان این واژه را باید برای  چمن های خودرو  استفاده کرد که  می تواند علاوه بر گیاهان کوچک و یا سایر گیاهان پوششی شامل چمن ها نیز باشد.

Lawn تنها شامل چمن ها می شود که گیاهانی ظریف هستند که برخی از ارقام آن با کمک روشهای اصلاح نژاد تولید شده و مورد استفاده قرار میگیرند.

تصویر فوق: گیاهان پوششی دیگر که چمن نیستند به عنوان turf (چمن های خودرو) شناخته می شوند.

چمن های فصل گرم و چمن های فصل سرد

چمن ها بر اساس نیاز حرارتی و دمایی که برای رشد و توسعه دارند به دو گروه عمومی چمن فصل گرم و چمن فصل سرد تقسیم بندی می شوند. چمن های فصل گرم بیشترین فعالیت و رشد خود را در طی ماه های گرم و در دمای 35-36 درجه سانتیگراد انجام می دهند و با سرد شدن هوا دوران رکود و استراحت آنها شروع می شود. به همین دلیل با فرارسیدن  فصول سرد ، این چمنها رشد چندانی ندارند و حتی ممکن است تغییر رنگ بدهند و با توجه به سردی و برودت هوا امکان از بین رفتن آنان نیز وجود دارد .  در بین چمنهای فصل گرم برخی نسبت به برخی دیگر از مقاومت بیشتری در برابر سرما برخوردار هستند مانند بوفالوگراس و بلوگراما . اما به طور کل چمنهای فصل گرم برای حفظ رنگ خود و تغییر نکردن رنگ برگها به دمای حداقل 18-15 درجه سانتیگراد نیاز دارند.

جدول زیر- معرفی برخی از انواع چمنهای فصل گرم

نام فارسی

نام علمی

نام انگلیسی

بافت برگ

نیاز کود

بهیا

Paspalum notatum

Bahia grass

درشت

متوسط

چایر

Cynodon dactylon

Bermuda  grass

ظریف-متوسط

زیاد

چمن فرش

Zoysia spp.

Carpet grass

درشت

متوسط

اروموکلوا

Eromochloa ophiuroides

Centiped grass

متوسط-درشت

کم

سن آگوستین

Stenotaphrum secundatum

ST. Augustin

خیلی درشت

زیاد

زویشیا

Zoysia spp.

Zoysia grass

ظریف - متوسط

کم

جدول زیر- برخی از ویژگیهای چمنهای فصل گرم

مقاومت به سایه

مقاومت به خشکی

مقاومت به سرما

مقاومت به شوری

پاخوری

سن آگوستین

چایر

 زویشیا

سن آگوستین

زویشیا

زویشیا

بهپا

چایر

زویشیا

چایر

بهژا

زویشیا

بهژا

چایر

بهیا

اروموکلوا

سن آگوستین

چمن فرش

بهیا

سن آگوستین

چمن فرش

اروموکلوا

ارموکلوا

اروموکلوا

چمن فرش

چایر

چمن فرش

سن اگوستین

چمن فرش

اروموکلوا

چمن های فصل سرد بهترین دوران رشد خود را در هوای خنک بهار و پاییز یعنی در زمانی که دما 24-15 درجه سانتیگراد است دارند اما در ماه های گرم تابستان رشد آنان کم می شود . اگر آبیاری این نوع از چمن ها در تابستان به خوبی انجام شود و خشکی نکشند سرسبز باقی می انند اما در سایر شرایط تغییر رنگ خواهند داد. اگرچه نام عمومی چمن های فصل سرد به این نوع از چمنها اطلاق می شود اما این به معنی آسیب ندیدن آنها از سرما و یخبندان نیست . در طی فصول سرد نیز این چمنها برای حفظ رنگ خود حداقل به دمای 4-1.5 نیاز دارند و با سردتر شدن هوا تغییر رنگ و با توجه به برودت هوا از بین رفتن آنان آغاز می شود. البته چمن های چند ساله تا حدود دو ماه می توانند پوشش برف را تحمل کنند اما در این شرایط و بخصوص زمانی که در تهیه مخلوط خاکی محل کاشت چمنها از مواد ارگانیک همانند کودهای حیوانی استفاده شده باشد، در اثر یخبندان و یخ زدن سطح خاک، مشکلی به نام جدا شدن ریشه از خاک و در نهایت مرگ گیاه می شود. راه حل آن نیز عمل غلطک زدن چمن است.

جدول زیر- معرفی برخی از انواع چمن های فصل سرد

نام فارسی

نام علمی

نام انگلیسی

بافت برگ

نیاز کود

اروا

Agrosis

Bent colonial

ظریف

زیاد

اروای خزنده

Agrosis Palustris

Bent creeping

ظریف

زیاد

چبر معمولی

Poa pratensis

Common kentucky

ظریف- متوسط

متوسط

چبر زبره

Poa pratensis

Rough kentucky

متوسط

کم

فتان قرمز

Festuca rubra

Red festuca

ظریف

کم

فتان بلند

Festuca arundinacea

Tall festuca

درشت

متوسط

چمن فتان

Festuca sp.

Red top

متوسط

کم

چچم چندساله

Lolium Perenne

Perrennial rye grass

متوسط

متوسط

 جدول زیر- برخی از ویژگیهای چمنهای فصل سرد

مقاومت به سایه

مقاومت به خشکی

مقاومت به سرما

مقاومت به گرما

مقاومت به شوری

پاخوری

فتان قرمز

فتان بلند

چبر زبره

فتان بلند

اروای خزنده

چچم چند ساله

چبر زبره

فتان قرمز

اروای خزنده

چبر معمولی

فتان بلند

چبر معمولی

اروای خزنده

چبر معمولی

چبر معمولی

فتان قرمز

چچم چند ساله

فتان قرمز

فتان بلند

چچم چندساله

فتان قرمز

اروای خزنده

فتان قرمز

اروای خزنده

چچم چند ساله

اروای خزنده

فتان بلند

چچم چند ساله

چبر معمولی

 

چبر معمولی

چبر زبره

چچم چند ساله

چبر زبره

 

 

 آماده سازی زمین برای کاشت چمن

قبل از هر عملی باید تمامی اجسام اضافی همانند قلوه سنگها ، بقایای گیاهان و سایر اجسام را از سطح خاک و تا عمق حداقل 15 سانتیمتری زمین مورد نظر جمع کرد. سپس باید به بافت خاک توجه کنیم. اصولا خاکی که قرار است چمن را در آن بکاریم بهتر است که در حدود 30٪ حاوی مواد آلی همانند کود پوسیده دامی باشد. مثلا اگر عمق خاک را 20-15 در نظر بگیریم  باید به ضخامت حدود 5 سانتیمتر بر روی آن مواد آلی اضافه کنیم و سپس به خوبی با خاک قسمت زیرین مخلوط شود تا بافتی یکنواخت به دست بیاید. علاوه بر مواد آلی ، اگر خاک اصولا سبک است از خاک رس و اگر خاک اصولا سنگین است از خاک شنی برای اصلاح بافت خاک کمک می گیریم . بعد از اضافه کردن مواد مورد نیاز برای اصلاح بافت خاک، سطح خاک را باید کاملا صاف کنیم البته اگر مساحت زمین بزرگ است (مثلا مثل زمینهای فوتبال) باید  شیبی ملایم به میزان 2-1٪ رعایت شود تا جاری شدن آب ناشی از آبیاری و یا ریزش باران به آسانی صورت گیرد و آبهای اضافی در یک نقطه از زمین جمع نشده و جاری شوند.

کاشت بذر

اگرچه کاشت بذر متداولترین راه احداث چمن است اما مشکلات خاص خود را دارد . بخصوص مقطع زمانی کاشت تا جوانه زدن بذرها بسیار حساس است و مسائلی مانند عدم آماده سازی مناسب زمین، رویش علفهای هرز، مشکلات جوی مانند سرد و یا گرم شدن ناگهانی هوا و یا بارش شدید باران و ... می توانند مانع از سبز شدن مناسب بذرهای چمن شوند.بنابراین باید طوری عمل کرد که حداقل مشکلات در برابر جوانه زنی و رشد بذرها وجود داشته باشد. انتخاب بذر خوب و مناسب اولین قدم است. انتخاب بذر باید با توجه به شرایط آب و هوایی و همچنین انتظار شما از چمن باشد. قطعا اگر بخواهید بر روی چمن راه بروید باید نوعی را انتخاب کنید که قدرت تحمل لگدمال شدن را داشته باشد. و یا اگر می خواهید که چمن را در زیر درختان بکارید باید نوعی را انتخاب کنید که با رویش و زندگی در زیر سایه مشکلی نداشته باشد.

چه مقدار بذر چمن باید استفاده کرد؟

همانطور که قبلا نیز اشاره کردم چمن ها با توجه به میزان ضخامت برگهایشان به دو گروه باریک برگ(برگ لطیف) و پهن برگ(برگ خشن) تقسیم می شوند معمولا نمونه های لطیف بذرهای ریزتری از نمونه های برگ خشن دارند . در مورد بذرهای ریز چمن 20-15 گرم بذر برای یک متر مربع و برای بذرهای درشت چمن 50-30 گرم بذر برای هر متر مربع کافی است. بکارگیری کمتر و یا بیشتر از این مقادیر موجب تراکم نامناسب و رشد نامناسب چمنها خواهد شد.بکارگیری تعداد بیشتر بذر راه حل جوانه زنی بهتر و تراکم بیشتر بذرها نیست بلکه این امر به نوبه خود می واند منجر به ضعیف شدن و از بین رفتن چمن ها شود زیرا فضای کافی برای رشد و توسعه گیاهان جوان وجود ندارد. همچنین اگر قسمتهایی از چمن سبز نشد می توانید در طی بهار و یا پاییز عمل کاشت بذر اضافه در قسمتهای کم تراکم را انجام دهید.

تصویر فوق: بذر چچم چند سالهRay grass که نسبتا درشت محسوب می شود.

 تصویر فوف: بذر چایر Bermuda grass که نسبتا ظریف محسوب می شود.

مخلوط کردن بذر چمن ها

استفاده کردن از یک نوع بذر چمن احتمال از بین رفتن انرا به دلیل شیوع نوعی از بیماری و یا فعالیت آفات و همچنین نابودی به دلیل شرایط نامساعد جوی بسیار افزایش یم دهد به همین دلیل مخلوطی از بذر چند نوع مور استفاده قرار می گیرد. البته بذرهای مخلوط شده می باست از لحاظ سرعت رشد و نوع بافت و رنگ همانند یکدیگر باشند . در کیسه هایی که چمن های مخلوط به فروش می رسند معمولا نوع چمن هایی که با هم مخلوط شده اند و درصد آنان در مخلوط ذکر شده است.

زمان کاشت بذرها

برای تعیین زمان کاشت بذرها باید به  دمای هوا توجه ویژه کرد. اصولا دمای پایین در اوایل بهار و همچنین اواخر پاییز می تواند منجر به کاهش جوانه زنی بذرهای کاشته شده شود.همچنین حتی اگر دما مشکلی پیدا نکند بهتر است که در اواخر پاییز نسبت به کاشت بذرها اقدام نکرد زیرا گیاهان جوان تا زمستان فرصت بسیار کمی برای رشد و توسعه دارند و در برابر سرمای زمستانه بسیار حساس هستند. نبابراین برای چمن های فصل گرم اواخر فروردین ماه که خطر سرماهای دیررس بهاره از بین رفته است و اگر هم که مشکلی برای مسئله آبیاری آنان وجود نداشته باشد اواخر بهار و یا اوایل تابستان بهترین زمان کاشت است اگرچه به دلیل احتمال پیشی گرفتن رشد علفهای هرز در این زمان از سال، ابتدای فصل بهار برای کاشت بذر چمن های گرمسیری ارجحیت دارد.  برای چمن های سردسیری اواخر تابستان و یا اوایل پاییز مناسب کاشت بذر است.

چگونگی پاشیدن بذرها

اگر بذر چمن بسیار ریز است بهتر است که ابتدا با شن و یا مقداری از مخلوط خاکی ترکیب شود و بعد بر روی سطح زمین پاشیده شود. این کار پخش شدن یکنواخت بذرها را تضمین می کند. همچنین بهتر است که قبل از پاشیدن بذرها خاک را به خوبی مرطوب کنید زیرا خشک بودن خاک و آبیاری بعد از عمل کاشتن بذرها احتمال جابجایی بذر توسط جریان آب را افزایش می دهد. برای پاشیدن بذرها امروزه ماشینهایی وجود دارد که با کمک آنان بذرها به شکل یکنواختری بر روی سطح خاک قرار میگیرند. شیوه بذرپاشی نیز بدین صورت است که تمامی بذرها در یک جهت بر روی زمین قرار نمیگیرند بلکه ابتدا توده بذر را به دو قسمت مساوی تقسیم می کنند. یک قسمت را در جهت شرق به غرب (و یا عرض زمین) و قسمت دیگر را درجهت شمال به جنوب (و یا طول زمین) بر روی زمین می پاشند تا به پخش شدن یکنواخت این بذرها  کمک شود.

تصویر فوق: الگوی بذرپاشی چمن

بعد از پاشیدن بذرها باید لایه ای از مخلوط خاکی به ضخامت 1 سانتیمتر برای بذرهای درشت و ضخامت 0.5 سانیتمتر برای بذرها ریز، روی بذرها رخیته شود. بعد از قرار دادن پوشش خاکی بر روی بذرها اگر هنوز حدود 10-5٪ آنها دیده شوند و به زیر خاک فرو نرفته باشند ایرادی ندارد. از زمان کاشتن بذرها تا جوانه زدن آنها باید خاک را مرطوب نگه داشت اما نباید در این امر زیاده روی کرد زیرا احتمال شیوع برخی از بیماریهای قارچی بخصوص بیماری مرگ گیاهچه به دلیل رطوبت بالای محیط وجود دارد. باید رطوبت به صورتی تامین شود که از سطح خاک تا عمق 2-1.5 سانتیمتری همیشه مقداری از رطوبت را داشته باشد . توجه داشته باشید که تا زمان جوانه زنی بذر چمن مسئله آبیاری و حفظ رطوبت مناسب از اهمیت بسیار زیادی برخورد دار است زیرا کمترین میزان خشک شدن خاک و یا آبیاری بیش از اندازه از عوامل جدی در عدم سبز شدن بذرهای چمن هستند.

تصاویر فوق: برخی از ماشینهای کاشت بذر چمن که به شکل خانگی نیز از آنان استفاده می شود.

 روشهای تکثیر رویشی

برخی از چمن ها را نمی توان به راحتی با کاشت بذر آنان تکثیر کرد. برای چنین چمن هایی روش تکثیر رویشی استفاده می شود . همچنین از روشهای تکثیر رویشی نه تنها برای احداث چمن بلکه برای تعمیر قسمتهای آسیب دیده چمن ها نیز استفاده می شود. تکثیر رویشی چمن ها اگر چه منجر به استقرار سریع چمن در ناحیه مورد نظر و پوشش یکنواخت این منطقه می شود اما روشی گران است و اصولا این نوع از چمن ها نسبت به شیوع آفات و بیماریها حساسیت نشان می دهند. از اصلی ترین روشهای تکثیر رویشی چمن می توان به موارد زیر اشاره کرد.

روش سادینگ  sod که آنرا در زبان فارسی می توان پودپی نامید نوعی از پوشش چمن است که در آن ریشه ها، ریزوم ها و استولون های گیاه به شکل محکم به هم متصل باشند . در این روش قطعاتی از چمن که معمولا به شکل نوار به ضخامت 2.5-1.8 سانتیمتر هستند در مکان اصلی قرار گرفته و پهن می شوند تا ریشه ها رشد کرده و به خاک قسمت زیرین نفوذ کنند . اگر ضخامت این نوارها بیش از این باشد ریشه دهی بسیار آهسته و ضعیف انجام می شود و اگر ضخامت کم باشد حساسیت این چمن در برابر سنگینی اجسام (مثل رفت و آمد افراد) بسیار زیاد است و قطعات آن از هم جدا می شود. همچنین اصولا هر قدر که تراکم چمن کمتر باشد ضخامت نوار را باید بیشتر در نظر گرفت تا از جدا شدن قطعات چمن در حین حمل و نقل جلوگیری شود. از زمان جدا سازی نوارهای چمن پودپی از زمین محل تکثیر این نوع چمن و کاشت و قرار دادن آن در زمین مورد نظر نباید بیش از یک روز در شرایط هوای گرم و بیش از 3-2 روز در هوای خنک فاصله باشد.

طرحهای مختلفی که در زمین های فوتبال مشاهده می کنید با استفاده از روش کاشت پودپی بدست آمده است.همچنین با استفاده از این روش می توان در مکانهایی که دارای شیب تند هستند و یا رفت و آمد در آنان زیاد است به نحوی که جوانه زنی بذرها امکان پذیر نیست و یا برای احداث فرش چمن برای مساحتی وسیع استفاده کرد. در روش پودپی مدت زمان لازم برای احداث چمن دو هفته است در حالیکه در روش بذرکاری به حدود 15-10 هفته زمان نیاز است . معمولا از چمن چبر و یا مخلوط چبر+فتان قرمز+چمن چایر+سن آگوستین برای این روش استفاده می شود.

نوارهای پودپی را می توان برای یک روز در هوای گرم و همچنین3-2 روز در هوای خنک نگهداری کرد و سپس نسبت به کاشت آنان اقدام نمود.

 

 تصاویر فوق: گستراندن نوارهای پودپی چمن بر روی زمین اصلی

تصویر فوق: با استفاده از روش استفاده از نوارهای چمن می توان مساحت وسیعی از یک زمین را در مدت زمان کوتاهی از چمن فرش کرد.

 

روش پهروکاری Plugging از دیگر روشهای تکثیر رویشی چمن است که در واقع همان روش پودپی می باشد اما شامل قطعات کوچکتری می شود که برای پوشاندن قسمتهای آسیب دیده  و لخت چمن مورد استفاده قرار میگیرد. این قطعات شامل تکه هایی از چمن به قطر 10-5 سانتیمتر هستند  که در زمین اصلی به فاصله 30-15 سانتیمتری از یکدیگر کاشته می شوند. این قطعات به تدریج رشد کرده و تکثیر می شوند و زمین را می پوشانند.

 

تصاویر فوق: اصلاح زمینهای آسیب دیده چمن کاری با روش پهروکاری. در قسمتهای خالی قطعاتی از چمن کاشته می شوند.

روش کاشت قسمتهای مختلف اندام های رویشی چمن از جمله ریزوم و استولون( Spriging) که با نام چمن تیل نیز شناخته می شود روش دیگری است که در ی آن استولون، ریزوم یا اعضای رویشی چمن را در زمین مورد نظر می کارند. این قسمتها بعد از استقرار شروع به رشد کرده و به تدریج گسترده می شوند. از جمله مکانهایی که با این روش می توان چمن کاشت فاصله بین بلوکه های سنگی و سیمانی است. چمنهایی ماننند زویشیا و چایر از جمله چمنهایی هستند که با این روش نیز به خوبی می توانند تکثیر می شوند.

 

تصویر فوق: یکی دیگر از روشهای تکثیر چمن استفاده از ریزوم و استولون این گیاه است. در این تصویر مشاهده می کنید که با این روش می توان به خوبی شیار بین بلوکه های سیمانی و یا سنگی را چمن کاری کرد.

نگهداری از چمن

آبیاری

 چمن ها برای ادامه زندگی و سرسبز و شاداب بودن به آبیاری منظم نیاز دارند. اگرچه برخی از چمن ها همانند چمن چایر،بوفالو، زویشیا، بهیا و فتان قرمز بیش از سایر چمن ها به شرایط خشکی مقاومت نشان می دهند اما به هر حال آبیاری نامناسب و خشکی گشیدن این گیاهان برابر است با ضعیف شدن آنان و غلبه علفهای هرز ، بیماریها و آفات بر آنان. چمن های رطوبت دوست نیز عبارتند از اروای خزنده ، چبری زبره، چمن فرش، چبر یکساله. البته این چمنها نیز اگر آبیاری فراوان شوند نیز دچار پوسیدگی ریشه و ساقه و شیوع بیماریهای قارچی می شوند. بنابراین در آبیاری آنان نیز نباید زیاده روی کرد.

برای تعیین زمان دقیق آبیاری و همچنین میزان آبیاری از وسایل و روشهایی همانند تانسیومتر(تعیین فشار مکش در خاک)، روش الکتریکی ، آوگر (تعیین رطوبت در عمق) استفاده میشود. اما در بسیاری مواقع مانند محیطهای شخصی و خانگی دسترسی به این وسایل امکان پذیر نیست بنابراین از دو روش برای تعیین زمان آبیاری استفاده می شود. تغییر رنگ چمن و همچنین بر جای ماندن رد پا بر روی چمن و عدم بازگشت به حالت اولیه بعد از برداشتن پا از روی آن.بهتر است که در هر نوبت آبیاری خاک حداقل تا عمق 30 سانتیمتری مرطوب شود. آبیاری اندک و با حجم نامناسب مانع از توسعه ریشه ها بخصوص به قسمتهای زیرین خاک و ضعف رشد چمن می شود که در این حالت علفهای هرز به آسانی به چمن غالب می شوند. توجه داشته باشید که چمن هر مقدار که تازه تر و جوان تر باشد نیاز به آبیاری بیشتری دارد. حتی در هفته های اولیه بعد از سبز شدن بذرهای چمن و کاشت چمن، در طی روز به دو نوبت آبیاری نیاز است اما با بزرگ و بالغ شدن این گیاه نیاز به آبیاری نیز کاهش می یابد.

بهترین زمان آبیاری نیز صبح است. تابش آفتاب در میانه روز علاوه بر تبخیر سریعتر آب ممکن است موجب سوختن برگها به دلیل وجود قطرات آب بر روی آنان شود. آبیاری در نزدیکی شب و یا شب هنگام نیز احتمال شیوع بیماریهای قارچی را افزایش می دهد.

تصویر فوق: آبیاری بارانی بهترین و مناسب ترین راه آبیاری پوشش چمن است.

 

کوددهی چمن ها

چمن ها همانند سایر گیاهان نیاز به عناصر غذایی دارند تا بهترین رشد خود را انجام دهند . شرایط تغذیه مناسب چمن موجب قوی تر شدن آن، رشد سریعتر آن و همچنین کمک به پیش رسی و جلوافتادن چمن از زمان رشد علفهای هرز و استقرار چمن می شود. در مورد چمنهای فصل گرم که اوج رشد آنان در اواسط تابستان است میتوان در اوایل بهار و زمانی که نخستین علائم سبز شدن بهاره مشاهده می شود نسبت به کوددهی اقدام کرد . این نوع چمنها را بهتر است در اوایل فصل پاییز کوددهی نکرد تا بتوانند به خوبی زمستان را در حالت استراحت و رکود طی کنند. در مورد چمن فصل سرد می توان در اوایل پاییز به گیاه کود داد تا رشد کند و ذخیره کافی برای رشد بهتر بهاره نیز تامین شود .اگر به چمن های فصل سرد در تابستان کود بدهیم باعث کاهش رشد و حتی سوختن چمن خواهیم شد زیرا چنین چمنهایی در این فصل در رکود به سر می برد.

فرمولهای کودی مختلفی برای چمن ها وجود دارد. برای افرادی که در محیطهای شخصی و خانگی اقدام به نگهداری چمن می کنند فرمولهای کودی کامل که حاوی سه عنصر اصلی نیتروژن- فسفر - پتاسیم به نسبتهایی استفاده می شوند که در آن میزان نیتروژن بیش از دو عنصر فسفر و پتاسیم است و معمولا میزان فسفر نیز از پتاسیم پایین تر است . برخی از پرورش دهندگان نسبت 1-1-3 و 1-1-5 را (عدد سمت چپ نیتروژن- عدد وسط فسفر - عدد سمت راست پتاسیم ) را همانند فرمول 5-5-15 و 5-5-25  به میزان 2-1.5 کیلو در هر 100 متر مربع مصرف می کنند اما فرمولهای دیگری هم وجود دارد.حتی در برخی از این کودها میزان فسفر بسیار کمتر از پتاسیم منظور شده است تا گیاه بیشتر به رشد رویشی و توسعه ساختار ریشه ها تشویق شود و اینگونه فرمولها برای چمن های جوان بسیار استفاده می شود. کودهای آماده مخصوص چمن که در بازار عرضه می شوند معمولا میزان کود را (چند کیلوگرم در هر متر مربع) و همچنین نوع چمن مناسب این کود را بر روی بسته خود ذکر می کنند. زمان مناسب شروع کوددهی از اوایل اسفند تا فروردین ماه است.  سپس اگر  چمن مرتبا چیده می شود باید هر دو هفته یکبار با کود کامل کودپاشی شوند .

 

تصاوثر فوق: برخی از نمونه های کود که برای چمن مورد استفاده قرار میگیرد. به تفاوت در فرمول این کودها توجه کنید.

نور 

اصولا چمن ها همانند هر گیاه دیگری به نور مناسب برای رشد و نمو نیاز دارند اما برخی از چمنها در مقایسه با سایرین به شرایط نور کمتر مقاومت بیشتری نشان می دهند و در سایه نیز رشد می کنند. برخی نیز به نور بیشتری نیاز دارند تا به خوبی رشد کرده و ضعیف نشوند. البته حتی چمن هایی که به سایه مقاوم هستند به نوری که از لابلای شاخه و برگ گیاهان می تابد تا حدود 50% نیاز دارند . چمنهای مقاوم به سایه از جمله چبر زبره و فتان قرمز (چمن فصل سرد) و زویشیا و سن آگوستین (چمن فصل گرم) را می توان نام برد. این چمنها برای رشد بهتر نیاز به کود ازته بیشتری نیز دارند . آبیاری این چمن ها نیز باید با فاصله بیشتری انجام گیرد تا به دلیل عدم وجود نور مستقیم و همچنین رطوبت فراوان، بیماریهای قارچی شیوع نیابد.

چیدن چمن

 یکی از کارهایی که برای داشتن چمنی شاداب و سرحال باید انجام داد چیدن چمن است اما باید این عمل را در زمان مناسب و به میزان متعادل انجام داد.رعایت نکردن این دو مسئله منجر به داشتن چمنی ضعیف ، لکه دار ، سوخته و یا حتی از بین رفتن چمن خواهد شد. به طور کل توصیه می شود که چیدن چمن در دفعات متعدد و  هر دفعه مقدار کمی از سطح برگ زده شود. اگر به طور ناگهانی چمن را خیلی کوتاه کنیم ، رشد چمن را به شدت کاهش خواهیم داد. برگهای قسمت پایینی که با کوتاه کردن در معرض نور آفتاب قرار میگیرند خواهند سوخت، ریشه ها بسیار شوکه می شوند و بافت برگ خشن و ضخیم می شود و اگر این عمل را چندین مرتبه تکرار کنیم در نهایت گیاه ضعیف و لکه دار و خشک خواهد شد.

اینکه در طی سال چند بار باید چمن را کوتاه کنیم بستگی به شرایط رشدی چمن دارد. هر مقدار که چمن قوی تر و رشد بیشتری داشته باشد تعداد دفعات بیشتری نیز میتوانیم آنرا کوتاه کنیم. به عنوان مثال در زمینهای گلف که چمنها از کوددهی و رشد خوبی برخوردار هستند گاهی هر روز نسبت به کوتاه کردن آنان اقدام می شود  اما هر مقدار که چمن دارای قدرت پنجه زنی (تولید ریزوم و استولون و برگ) کمتری باشد و بشتر توانایی رشد عمودی و تولید برگ داشته باشد، و یا اصولا چمن کم رشد و یا با برنامه ضعیف کودهی باشد باید به دفعات کمتری چیده و کوتاه شود. همچنین اصولا نباید اجازه داد که چمن بیش از اندازه بلند شود و بعد اقدام به چیدن آن کنیم. بهتر است که در هر مرتبه چیدن در حدود 2.5-1.25 سانیتمتر از طول چمن زده شود. البته چمنهایی که در زیر سایه رشد می کنند کمی بیشتر از این (حدود یک سانتیمتر کوتاه تر از اعداد یاد شده ) کوتاه می شوند تا قسمتهای زیرین چمن بیشتر بتواند از نور محیط بهره مند شود. اصولا چمن ها را زمانی که بلندترین قسمت آن 3.5-2.5 سانتیمتر بیش از سایر قسمت ها باشد مناسب عمل چیدن است. گاهی نیز صبر می کنند تا ارتفاع چمن به 10-7.5 سانیتمتر برسد و بعد اقدام به کوتاه کردن آن می کند البته در این حالت قانون کوتاهی به میزان 2.5-1.25 سانیتمتر رعایت نمی شود بلکه چمن هار حدود 5-3.5 سانتیمتر کوتاه می کنند.چیدن چمن را زمانی باید انجام داد که چمن خیس نباشد و بعد از کوتاه کردن چمن قسمت سرزنی شده را از روی سطح چمن جمع آوری کرد.در ضمن چمنهای جوان و تازه احداث شده را باید با ملایمت بیشتری کوتاه کرد چون هنوز دارای سیستم ریشه ای قوی نشده اند.بهتر است که در مرتبه اول فقط یک سوم طول آنها را حذف کرد و شدت عمل به خرج نداد. گاهی این قانون در زمان کوتاه سازی تمامی چمنها نیز استفاده می شود و در زمان چیدن چمنها تنها یک سوم ارتفاع آنان کوتاه میشود.

تصویر فوق: کوتاه کردن یک سوم ارتفاع چمن به شکل معمول مورد استفاده قرار میگیرد

 فشردگی خاک و هوا دهی به چمن

گاهی به دلیل فشرده شدن خاک و سفت شدن آن بخصوص در عمق 7-5 سانتیمتری خاک و روی هم انباشته شدن قسمتهای زنده و مرده گیاه بر روی هم، امکان ریشه زایی مناسب چمن از بین می رود .همچنین نفوذ آب به داخل زمین و تبادل هوا و تهویه نیز بسیار کاهش می یابد. این مسئله در نهایت منجر به رویش بسیار ضعیف چمنها و رشد سریع علفهای هرز می شود. در چنین حالتی به روشهای مختلف سعی می شود که از سفتی خاک کاسته شود. متداولترین روش ، ایجاد حفراتی در خاک است که با کمک وسایل مختلف این کار را می توان انجام داد.

تصویر فوق: هوا دهی تاثیرات مثبتی را در رشد و توسعه ریشه های چمن دارد.

در مناطق سردسیر این عمل را در بهار و اوایل پاییز  و در مناطق گرمسیر عمل تهویه چمن را در اواخر بهار و تابستان انجام می دهند. توجه داشته باشید که نباید حفرات ایجاد شده قطر زیادی داشته باشند زیرا که ممکن است در اثر بارش فصول پاییز و زمستان خاک ها شسته شوند و ریشه ها بیرون آمده و چمن خشک شود. همچنین همیشه چمن ها نیاز به هوا دهی ندارند. برای تشخیص این مسئله وسیله ای همانند یک آچار را از میان چمنها وارد زمین کنید. اگر این مسئله به آسانی انجام گرفت بنابراین چمن شما از این نظر مشکلی ندارد اما اگر این کار را به زحمت انجام دادید این نشانه سفت شدن خاک و در هم پیچیدن ریشه ها و ریزومهای چمن بر روی سطح خاک فشرده است و باید عمل هوادهی را انجام داد.

تصاویر فوق: نمونه هایی از عمل هوادهی به چمن و جلوگیری از سفت شدن خاک موجود در سطح زیرین چمنها

 

آفات و بیماریها

 از آفات مهم چمن می توان به این موارد اشاره کرد: لارو انواع حشرات-کرمهای تارتن چمن- شپشه غلات - زنجره- کنه - مورچه-حلزون-ملخ- جیرجیرک.

از بیماریهای چمنها نیز میتوان به این موارد اشاره کرد: لکه برگی- لکه فوزاریومی- بلایت فوزاریومی-لکه دلار- لکه قهو ه‌ای- بیماری لکه روغنی-مرگ گیاهچه- سفیدک پودری- زنگ-قارچ حلقوی.

چرا چمنی که کاشته ایم خوب رشد نکرده است؟

اگر شرایط محیطی منقطه زندگی شما برای رشد و نمو چمن مناسب است اما گیاه شما از رشد خوبی برخوردار نیست می توان به این دلایل اشاره کرد:

  • عدم آماده سازی خاک مورد نظر برای کاشت چمن
  • کاشت نامناسب چمنها و عدم رعایت تراکم مناسب
  • عدم انجام کارهایی مانند کوددهی و آبیاری و کوتاه کردن به موقع چمن ها
  • عدم رسیدگی به مشکل آفات و بیماری ها و به کار بردن سموم نامناسب

 

منابع

http://en.wikipedia.org/wiki/Lawn

http://www.falat.info/index.php?option=com_content&task=category&sectionid=6&id=53&Itemid=55

http://www.hgtv.com/topics/lawn-care/index.html?layout=desktop

 http://www.lifespy.com/2007/how-to-aerate-your-lawn/

http://www.richsoil.com/lawn-care.jsp

http://apps.rhs.org.uk/advicesearch/Profile.aspx?PID=413

http://www.canadiangardening.com/how-to/lawn-care

http://www.yardbutlerstore.com/shop/manual-lawn-spike-aerator/

http://www.lowes.com/cd_Troubleshoot+Lawn+Diseases_1262631552_

http://sodandmulch.com/sod/sod-lawn-cost/

http://galandscapes.ie/services/lawn-care-artificial-lawns/

 http://ontariopropertycare.ca/home/services-2/lawn-care/

 http://www.floridaplants.com/Reprints/establishing.htm

 http://www.floridaplants.com/Reprints/establishing.htm

 http://floridagrasses.org/grass%20biology.htm

 

[ ۱۳٩٢/٥/٢۱ ] [ ٩:۱٧ ‎ب.ظ ] [ آزاده رشیدی ]
.: Weblog Themes By Iran Skin :.

درباره وبلاگ
موضوعات وب
RSS Feed

Google

در اين وبلاگ