باغبانی سبز
 
قالب وبلاگ
نويسندگان

گیاه زامیفولیا Zamioculcas zamiifolia به خانواده Araceae تعلق دارد بومی مناطق گرمسیری شرق قاره آفریقا است. زاموفیلیا گیاهی علفی و همیشه سبز است است که معمولا تا حدود 60-45 سانتیمتر رشد می کند اما گیاهان مسن می توانند به حدود 120 سانتیمتر نیز برسند. زاموفیلیا  ریزوم(ساقه های زیرزمینی) متراکم و غده ای شکل دارد و  قسمت پایین ساقه‌ها و در نزدیکی سطح خاک نیز می تواند متورم شود. رشد ریزومها در زیر زمین موجب تولید برگهای جدید در قسمت رویین خاک خواهد شد.


دوستان عزیز. خواهشمندم مطالب وبلاگ باغبانی سبز را کپی برداری و انتشار نفرمایید. سپاسگزارم.

برگهای گیاه محور اصلی به طول 60-40 سانتیمتر دارند و در دو سوی این محور   8-6 جفت برگچه به طول 15-7 سانتیمتر قرار دارند. دلیل اصلی محبوبیت این گیاه نیز برگهای آن است. زامیفولیا به طور کل گیاهی همیشه سبز است اما در طی دورانهایی که خشکی می کشد برگهای خود را از دست می دهد و به رکود می رود و زمانی که رطوبت مناسب را دریافت کند رویش مجدد برگها آغاز می شود. گلهای این چندان جالب توجه نیستند و در صورت شکل گیری حدود 7-5 سانتیمتر هستند و در قسمت پایین گیاه و از اواسط تابستان الی اوایل پاییز ظاهر می شوند. از نامهای انگلیسی این گیاه می توان به Z Z Plant(گیاه زی –زی که از همه متداول تر است)،  aroid plant, fat boy و eternity plant اشاره کرد. توجه داشته باشید که تمامی قسمتهای این گیاه دارای ماده اکسالات کلسیم است و در صورت مصرف شدن می تواند مشکلاتی برای پوست و یا دستگاه گوارشی ایجاد کند. به همین دلیل هنگام کارکردن با این گیاه بهتر است دستکش به دست کنید و آن را دور از دسترس کودکان و یا حیوانات خانگی قرار دهید.

تصویر فوق: نمایی از تمامی گیاه به همراه ریشه ها و ساقه های زیر زمینی

تصویر فوق: نمایی نزدیک از ساقه های زیرزمینی (ریزوم) غده ای شکل این گیاه 

تصویر فوق: نمایی نزدیک از ریزوم غده ای این گیاه. نواحی بلند تر ریشه های گیاه هستند

تصویر فوق: نمایی از برگهای زاموفیلیا

 

تصویر فوق: نمایی از گلهای این گیاه. البته این گیاه در محیط خانگی معمولا گل نمی‌دهد.

نیازهای محیطی

آبیاری: زامیفولیا از جمله گیاهانی است که اکثرا از وجود آب اضافی در محیط اطراف ریشه آسیب می بیند تا از خشکی خاک. وجود آب اضافی ابتدا موجب رنگ زرد-قهوه ای برگها، ریزش آنان ، پوسیدگی ساقه های زیرزمینی و در نهایت  از بین رفتن تمامی گیاه خواهد شد. بنابراین زمانی این گیاه را آب دهید که نه تنها سطح خاک بلکه خاک تا عمق حدود 5 سانتیمتری خشک شده باشد. توجه کنید مسئله ماندگاری آب در خاک پای گیاه به خصوص در طی زمستان موجب از بین رفتن گیاه به دلیل پوسیدگی ریزومها و همچنین ریشه گیاه خواهد شد. زیرا در طی زمستان که اصولا دمای محیط سردتر نیز هست، گیاه فعالیت بسیار کمتری دارد و نسبت به رطوبت ماندگار در خاک بسیار حساس است. بنابراین در طی فصول سرد نسبت به آبیاری این گیاه اصرار نکنید و فقط زمانی گیاه را آب دهید که حتما سطح خاک خشک شده باشد. از سوی دیگر نگرانی از مسئله آبیاری بیش از اندازه نباید موجب شود که به این گیاه خشکی داد. زیرا خشکی کشیدن گیاه نیز موجب ریزش برگهای آن خواهد شد. بنابراین بهترین راه امتحان کردن وضعیت رطوبتی سطح خاک تاعمق 5 سانتیمتری  است تا نسبت به آبیاری آن بهتر بتوان تصمیم گرفت.

نور: زامیفولیا مکانی با نور متوسط را می پسندد و اگرچه مکانهایی با نور کم را نیز به خوبی تحمل می کند اما بهترین و مناسب ترین رشد خود را در مکانی با نور متوسط خواهد داشت. اگر مکان شما پر از نور است مراقب باشید که نور مستقیم آفتاب به گیاهان برخورد نکند زیرا موجب سوختن حاشیه و نوک برگها و در موارد شدید ریزش برگها می شود. نور کم محیط مشکل خاصی را برای این گیاه ایجاد نمی کند.

دما: این گیاه بهترین رشد خود را در دمای 26-18 درجه سانتیگراد انجام می دهد و دمای 15 درجه سانتیگراد حداقل دمای مناسب برای نگهداری زامیفولیا است و زمانی که دما به کمتر از 10 درجه برسد برگهای گیاه بسیار کم رنگ خواهند شد و در دمای صفر درجه گیاه به طول کل از بین خواهد رفت. در طیف دمایی مناسب این گیاه یعنی 26-18 درجه هر مقدار که به سمت دمای گرم برویم، رشد و توسعه برگهای این گیاه نیز بهتر و با سرعت بیشتری انجام می گیرد. از طرفی مشکلی که دمای سردتر برای این گیاه ایجاد می کند بیشتر به دلیل عدم مصرف آب موجود در خاک است تا دمای خنک هوا. زیرا در هوای خنک (با نزدیک شدن به 15 درجه ) فعالیت و مصرف آب در این گیاه نیز کاهش می یابد و اگر آنرا به همان صورتی که در دماهای گرمتر آبیاری کنیم ، در واقع به پوسیدگی و از بین رفتن گیاه کمک خواهیم کرد.

خاک: زامیفولیا به خاکی سبک و با زهکش خوب نیاز دارد زیرا ماندگاری آب اضافی حاصل از آبیاری موجب پوسیدگی ساقه‌های زیرزمینی (ریزوم ) و ریشه های آن می شود.از انواع مخلوطهای خاکی سبک می توان استفاده کرد. به عنوان مثال می توان از ترکیب خاک معمولی + خاک برگ+شن و یا کوکوپیت+پرلایت + شن استفاده کرد. زمانی که ریشه های گیاه از منافذ زیرین گلدان بیرون آمد، نشانه این است که باید گلدان گیاه را عوض کرد. گلدان جدید تر را کافی است که فقط یک سایز از گلدان قبلی بزرگتر در نظر بگیرید زیرا انتخاب یک گلدان بزرگتر فقط منجر می شود که گیاه تا مدتی که ریشه ها حجم داخلی گلدان را پر کنند، رشد ساقه و برگ خوبی نداشته باشد. زمان مناسب تعویض گلدان این گیاه نیز در اوایل فصل بهار است. به یاد داشته باشید که برای کمک به زهکش بهتر گلدان حتما بر روی منافذ کف گلدان چندین تکه سفال شکسته و یا قلوه سنگهای کوچک قرار دهید. برای کوددهی به این گیاه در طی فصلو بهار و تابستان می توان هر 6 هفته یکبار از کودی ملایم همانند 10-10-10 استفاده کرد. اگر کود 20-20-20 در اختیار دارید غلظت آنرا به نصف کاهش دهید و بعد استفاده کنید زیرا زاموفیلیا به طور کل گیاهی کند رشد است و نیاز زیادی به کود ندارد. کوددهی را از اوایل/اواسط پاییز تا فرارسیدن فصل بهار متوقف کنید.

تکثیر: یکی از راه های تکثیر این گیاه قلمه برگ(برگچه) آن است. برگها را دقیقا از قسمتی که به محور متصل است جدا می کنیم و در مخلوطی سبک و مرطوب قرار می دهیم. از ترکیبهای مختلفی به این منظور می توان استفاده کرد مثلا ترکیب کوکوپیت+پرلایت و یا خاک برگ + شن  و یا پیت موس+ شن و یا هر ترکیب دیگری که علاوه بر نگهداری رطوبت از بافت سبک و زهکش بسیار خوب برخوردار است می توان استفاده کرد. بعد از قرار دادن قلمه ها در مخلوط کاشت، پوشاندن سطح گلدان با لایه ای از پلاستیک شفاف به ماندگاری رطوبت هوای اطراف قلمه ها کمک می کند. در مدت زمانی که برگها به نظر در حال پوسیدن هستند، ساختارهای غذه ای شکل در قسمت زیرین خاک در حال شکل گرفتن است که این ساختارها در نهایت گیاهان جدید را شکل می دهند. روند شکل گیری این غده های کوچک 7-6 هفت ماه می تواند طول بکشد و رویش برگها از آنها نیز چند ماه زمان نیاز دارد به بیان دیگر  تکثیر این گیاه از قلمه ها برگ حتی می تواند تا حدود یک سال نیز طول بکشد. تقسیم گیاه و به بیان دیگر تقسیم ریزوم گیاه روش دیگر تکثیر آن است. زمانی که گیاه به خوبی متراکم و بزرگ شده است ، هنگام تعویض گلدان می توان توده ریزومهای گیاه را از هم جدا کرد و هر قسمت را به عنوان گیاهی مستقل در گلدانی جداگانه کاشت کرد.

 

تصویر فوق: قلمه های برگ که از گیاه مادری تهیه می شوند. به کامل بودن برگها توجه کنید.

تصویر فوق: قرار دادن قلمه ها در داخل مخلوط کاشت

تصویر فوق: قرار دادن پلاستیک شفاف برای نگهداری رطوبت بیشتر در اطراف قلمه ها.

 

تصویر فوق: روند شکل گیری غده های جدید در زیر خاک بسیار کند است . گاهی ممکن است در طی این مدت زمان با قهوه ای- زرد شدن قلمه برگها مواجه شوید اما در دور ریختن آنها عجله نکنید و انتهای چند برگ را حتما بررسی کنید.(تصویر زیر را مشاهده کنید)

 

تصویر فوق: اما در انتهای همان برگهای به ظاهر از بین رفته ، می تواند غده مربوط به گیاه جدید شکل گرفته باشد. بنابراین قبل از دور ریختن برگهای زرد و پوسیده ، انتهای آنان را حتما بررسی کنید.

تصویر فوق: تشکیل شدن غده در انتهای برگهای تهیه شده از گیاه مادری و سپس شکل گیری برگ جدید و ریشه زایی این غده ها. توجه کنید که در این مورد، برگهای گیاه مادری  اگرچه در طی روند شکل گیری غده های گیاه جدید از بین نرفته اند اما در نهایت خواهند پوسید و جز گیاه جدید نخواهند شد.

در تصاویر زیر مراحل تکثیر این گیاه را با کمک روش تقسیم گیاه مادری مشاهده می کنید.

تصویر فوق: برای بیرون آوردن گیاه و جلوگیری از صدمه به ساقه های زیرزمینی و ریشه های گیاه ابتدا گیاه را به شکل افقی روز زمین قرار دهید.

تصویر فوق: با وسیله ای تیز، بدنه گلدان را شکاف دهید. 

تصویر فوق: شکاف را بیشتر کنید تا اکثر بدنه گلدان از اطراف توده ریشه های این گیاه آزاد شود.

تصویر فوق: توده ریشه و ساقه های زیرزمینی را از ناحیه ای که موجب آسیب رسیدن به ساقه های زیرزمینی نمی شود از هم جدا کنید.

تصویر فوق: سپس هر قسمت را به شکل جداگانه در گلدانی مستقل می کاریم.

آفات و بیماری: گیاه زامیفولیا دچار آفت و یا بیماری خاص نمی شود. البته آفات شایعی همانند کنه های تارعنکبوتی ، شپشک ها و کنه ها اگر در محیط وجود داشته باشند و سایر گیاهان را آلوده کنند ممکن است که به سراغ این گیاه نیز بیایند. از بیماری های قارچی نیز می توان به انواعی همانند سفیدک پودری، زنگ و یا لکه برگی قارچی و همچنین باکتریایی ایجاد کرد که رایج نیستند اما شرایط محیطی نامناسب می تواند شیوع آنها را گاهی تحریک کند .مسئله ای که بیش از هر مورد دیگری موجب از بین رفتن آن می شود، آبیاری زیاد  و نامناسب بودن زهکش خاک است که موجب پوسیدگی ریزومها (ساقه های زیرزمینی ) و ریشه های گیاه خواهد شد.

هرس: به هرس خاصی نیاز ندارد مگر جدا کردن برگهای زرد و یا آسیب دیده از گیاه که باید با ملایمت و با کمک وسیله ای تیز همانند قیچی انجام شود تا به محور برگ و یا ساقه و سایر برگها آسیب وارد نشود. همچنین در گیاهانی که بیش از اندازه بزرگ و متراکم شده اند می توان برخی از ساقه ها را تا نزدیکی سطح خاک قطع کرد تا از تراکم ساقه ها از مرکز گیاه کاسته شود.البته قطع بیش از اندازه ساقه ها موجب ظعیف شدن ریزومها (ساقه های زیرزمینی ) گیاه و در نتیجه ضعف و عدم رشد گیاه خواهد شد.

 

 

منابع:

http://en.wikipedia.org/wiki/Zamioculcas

http://plantcaretoday.com/how-to-care-for-the-zz-plant-zamioculcas-zamiifolia.html

http://www.gardenguides.com/136310-care-zz-plants.html

http://www.ehow.com/how_7382160_repot-zz-plant.html

http://www.ehow.com/how_7308059_prune-zz-plant.html

http://web.extension.illinois.edu/dmp/palette/100124.html

http://davesgarden.com/guides/articles/view/2626/

http://zachandchristie.com/new_plant_blog/2009/08/17/propagating-the-zz-plant/

http://www.missouribotanicalgarden.org/PlantFinder/PlantFinderDetails.aspx?kempercode=d179

[ ۱۳٩٢/۱٢/۱٠ ] [ ٩:٢٥ ‎ب.ظ ] [ آزاده رشیدی ]
.: Weblog Themes By Iran Skin :.

درباره وبلاگ
موضوعات وب
RSS Feed

Google

در اين وبلاگ