باغبانی سبز
 
قالب وبلاگ
نويسندگان

شقایق  به خانواده  Poppy و جنس  Papaveraceae  تعلق دارد و بومی مناطق معتدله قاره های اروپا، آسیا ، آفریقا و آمریکای شمالی است. در جنس این گیاه در حدود 100-70 گونه وجود دارد که برخی از آنان به دلیل گلهای زیبا و خوشرنگی که دارند در دنیای پرورش گلها و گیاهان مورد توجه قرار گرفته اند. شقایق ها گیاهانی یکساله، دو ساله و یا چند ساله هستند . هر گل دارای دو کاسبرگ است که در زمان شکوفایی غنچه می افتد و 6-4 عدد گلبرگ به رنگهای قرمز، صورتی ، نارنجی ، زرد و یا گل بهی دارد اگرچه که رنگ قرمز آن بیش از سایر رنگها شناخته شده است.


دوستان عزیز لطفا مطالب وبلاگ باغبانی سبز را کپی برداری و انتشار نفرمایید. سپاسگزارم.

اعضای سیاه رنگ ، بیشمار و ظریفی که در درون گل مشاهده می شوند در واقع پرچم‌های این گیاه هستند. گلدهی این گیاهان در فصل بهار است و بعد از گلدهی برگسار این گیاه خشک می شود و گرمای تابستان را در حالت رکود و استراحت طی می‌کند. بارانهای پاییز موجب بیدار شدن گیاه و جوانه زدن برگهای آن می شود اما گلدهی در بهار سال آینده روی می دهد.همانطور که در مقدمه اشاره کردم در جنس گیاه شقایق در حدود 100-70 گونه گیاهی قرار دارند که از برخی از آنان به عنوان گیاهان زینتی استفاده می شود که معروفترین آنها عبارتند از:

شقایق کبیر(شقایق ایرانی یا خشخاش ایرانی) Papaver bracteatum این گیاه چندساله است و بوته آن می تواند تا حدود 120 سانتیمتر رشد کند. گلها قرمز رنگ و به قطر 20 سانتیمتر هستند و در مرکز کل لکه ای سیاه رنگ مشاهده می شود. این نمونه معمولا برای مصرف در دنیای پزشکی و داروسازی کشت می شود .

شقایق سیاه(شقایق مزرعه) Papaver rhoeas  گیاهی یکساله است که به دلیل تولید بذر فراوان که در پای گیاه می ریزند ، هر ساله خود به خود می رویند و اگر در یک مکان کاشته شوند هر ساله می رویند. این گیاه همانی است که اکثرا در مزارع و دشت ها اوایل بهار گلدهی دارد و توجه را به خود جلب می کنند.

خشخاش Papaver somniferum گیاهی یکساله است که متاسفانه از آن برای تولید تریاک نیز استفاده می کنند و گلدهی آنان در اواسط تابستان روی می دهد. البته این گیاه در دارو سازی و ساخت داروهایی همانند مرفین و کدئین نیز مصرف می شود.

شقایق شرقی (خشخاش زینتی) Papaver orientale گیاهی چند ساله با گلهایی به رنگ نارنجی- قرمز که البته امروزه به دلیل اصلاح نژاد رنگهایی متفاوتی همانند سفید با لکه های سیاه رنگ و همچنین صورتی و شاه بلوطی نیز دارد. این گیاهان به ارتفاع حداکثر 90 سانتیمتر می رسند و زمان اصلی گلدهی آنان اوایل بهار است. 

تصاویر بیشتری از این گیاهان را می توانید در انتهای پست مشاهده کنید. اگرچه این گیاهان نیازهای یکسانی دارند اما مطالبی که در زیر مشاهده می کنید مربوط به نیازهای محیطی شقایق شرقی است.

 نیازهای محیطی

آبیاری: شقایق ها به طور کل به آبیاری زیادی احتیاج ندارند و زمین خیس را اصلا نمی پسندند و از بین می روند بنابراین زمانی به این گیاهان باید آب داد که سطح رویین خاک خشک شده باشد. همچنین این گیاه در زمان رکود (طی تابستان) نیازی به آبیاری ندارند مگر اینکه خاک خیلی خشک شده باشد و برای جلوگیری از خشکی کامل خاک بهتر است که کمی آنرا مرطوب کرد.

نور: مکانی با نور کامل آفتاب (8-6 ساعت نور مستقیم آفتاب ) و یا نیمه سایه (5-4 ساعت نور مستقیم آفتاب) برای این گیاه مناسب است. اگر در مکانی با گرمای فراوان در تابستان زندگی می کنید مکان کاشت این گیاهان را به گونه ای انتخاب کنید که عصر هنگام از سایه برخورد باشد. اگرچه شقایق زینتی در تابستان در حالت رکود به سر می‌برد اما وجود گرمای بیش از اندازه به دلیل نور مستقیم آفتاب در عصر هنگام می تواند موجب از بین رفتن ریشه های آن در خاک شود.

دما : این گیاه نسبت به سرمای زمستان مقاومت خوبی دارد و تا حدود 35- درجه سانتیگراد دوام می آورد. البته در فصل زمستان و برای محافظت از ریشه های این گیاه در زیر زمین می توان از لایه ای مالچ ( مالچ به مواد ارگانیک همانند کود پوسیده دامی و یا خاک برگ گفته می شود) به ضخامت 10-7 سانتیمتر استفاده کرد. لزومی به برداشتن این لایه با فرارسیدن فصل بهار نیست. هنگامی که زمستان منطقه گرمتر از حد معمول است و سرمایی کمتر از حد همیشگی دارد، معمولا با فرارسیدن بهار ساقه های گل شقایق کوتاه می مانند .گلدهی این گیاهان معمولا (و نه همیشه) در فصل بهار روی می‌دهد و گرم شدن هوا موجب کاهش گلدهی و عمر گلها می شود. به دلیل اینکه شقایق شرقی در طی تابستان در حال رکود به سر می برد، معمولا گرمای این فصل مشکلی را برای این گیاه ایجاد نمی کند اما به هر حال بهتر است که اگر تابستانهایی گرم و خشک دارید در مکانی گیاه را بکارید که عصر هنگام سایه باشد تا به ریشه های گیاه در اثر گرم شدن سطح خاک آسیب نرسد.

خاک: خاک مکان کاشت شقایق باید زهکش خوبی داشته باشد. می توان از مخلوط خاک معمولی+خاک برگ+شن برای اشت این گیاهان استفاده کرد. عدم زهکش مناسب خاک و ماندگاری آب در خاک یکی از دلایل عدم موفقیت رشد و گلدهی این گیاهان هستند. در طی فصل رشد و با شروع بهار می توان از کودی ملایم همانند 10-10-10 هر ماه یک مرتبه برای این گیاه و به منظور تقویت رشد رویشی و گلدهی آن استفاده کرد.  همچنین اگر نمی خواهید از کود شیمیایی استفاده کنید می توانید با شروع فصل بهار از لایه ای کود پوسیده گاوی به ضخامت حدود 5 سانتیمتر بر روی سطخ خاک استفاده کنید. مواد موجود در کود به تدریج آزاد شده و به عمق خاک نفوذ می کنند و مورد استفاده گیاهان قرار میگیرند.اگر قصد کاشتن چندین بوته از گیاه شقایق را در مکانی دارید بهتر است که فاصله حدود 60 سانتمیتر را بین هر دو بوته رعایت کنید تا هر بوته فضای کافی برای رشد و توسعه برگسار خود داشته باشد.

تکثیر: این گیاه را می توان با کمک بذر تکثیر کرد. از آنجایی که بذرهای این گیاه ریز است می توان آنها را با کمی شن مخلوط کرد(در حد یک یا دو قاشق غذاخوری) و بعد کاشت. همچنین برای پخش شدن یکنواخت بذرها بر روی سطح خاک میتوان آنان را داخل وسیله ای همانند نمک پاش قرار داد و بعد همانند زمانی که بر روی غذا نمک می ریزیم ، بذرها را بر روی سطح خاک پخش کنیم! زمان کاشت بذر در فضای باز هنگامی است که میانگین دمای هوا به حدود 21 درجه رسیده باشد. اگر هوا سردتر از این باشد بذرها جوانه نخواهند زد. در محیط های محافظت شده همانند درون خانه که می توان دمای گرمتر را همیشه مهیا کرد، زمان کاشت بذرها 8-6 هفته قبل از فرارسیدن بهار است تا زمانی که هوا گرم شد گیاهان جوان را به بیرون از خانه منتقل کرد.  عمق کاشت بذر حداکثر در حدود یک سانتیمتر است.  آبیاری تا قبل از جوانه زنی بذرها می تواند به شکل اسپری آب انجام شود تا از جابجایی بذرها در خاک جلوگیری شود . بعد از سبر شدن بذرها و کمی بزرگتر شدن گیاهان جوان می توان از شیوه معمول آبیاری بدین منظور استفاده کرد. حدود 20-10 روز طول می کشد تا بذرها جوانه بزنند. برخی از پرورش دهندگان اعتقاد دارند که نباید روی بذرها را با خاک پوشاند زیرا وجود نور به جوانه زنی آنها کمک می کند. بهتر است که بذر را از همان ابتدا در مکان اصلی بکاریم زیرا گیاهان جوان شقایق زینتی ، انتقال از مکانی به مکان دیگر را دوست ندارند و در صورت انجام این کار گلدهی خوبی نخواهند داشت و یا حتی از بین می روند.

تصویر فوق: بذرهای این گیاه بسیار ریز هستند. به همین دلیل قبل از کاشت با مقداری شن مخلوط می شوند تا کاشت آنان آسانتر باشد.

تصویر فوق: گیاهان جوان حاصل از رویش بذر

یکی دیگر از راه های تکثیر این گیاه قلمه ریشه آن است . همانطور که اشاره کردم این گیاه در تابستان به شکل رکود به سر می برد و در پاییز با انجام بارندگی های پاییزه نشانه هایی از رشد اندکی از آنان دیده می شود که این زمان بهترین موقع برای بیرون آوردن گیاه مادری و تهیه قلمه از ریشه های آن است. توجه کنید که رشد اصلی این گیاه در اوایل بهار آغاز می شود. بنابراین در پاییز  می توان گیاه را از زمین درآورد و ریشه  ها را قطعه قطعه8 کرد. ریشه ای که برای این کار انتخاب می شود بهتر است که به اندازه یک مداد ضخامت داشته باشد و به یاد داشته باشید که بیش از 30 درصد حجم کل ریشه گیاه مادری را برای تهیه قلمه ریشه استفاده نکنید. زیرا گیاه مادری را بعد از گرفتن ریشه می توان مجدد کاشت تا دوباره با رسیدن شرایط آب و هوایی مساعد رشد خود را از سر گیرد. هر قطعه جدا شده از ریشه می تواند طولی برابر با 10-5 سانتیمتر داشته باشد. برای مخلوط خاکی می تواند از مخلوط پیت موس +شن و یا پیت موس+پرلایت به نسبتهای مساوی و یا یک قسمت خاک معمولی+سه قسمت شن استفاده کرد. قطعات ریشه به فاصله 4 سانتیمتر از هم و به شکل افقی در عمق حدود یک سانتیمتری کاشته می شوند. بعد از کاشت آبیاری می شوند و گلدان حاوی این قطعات در مکانی نسبتا سرد (بالاتر از حد یخ زدگی ) قرار میگیرند. مراقب آبیاری بیش از اندازه این قطعات ریشه باشید زیرا وجود رطوبت همیشگی در خاک اطراف آنان می تواند موجب پوسیدگی آنان شود. توجه کنید که در این روش ممکن است در حدود دو سال زمان نیاز باشد تا گیاه رشد کند و به گلدهی برسد. تقسیم بوته گیاه مادری روش دیگر تکثیر این گیاه است که حداقل فاصله زمانی بین انجام این کار جحدود 5 سال است. گیاهان مادری را می توان در فصل پاییز و بعد از شروع مشاهده فعالیت آنان از خاک در آورد و کلا به دو یا چند دسته تقسیم کرد و هر قسمت را به عنوان گیاهی مستقل در مکانی جداگانه کاشت کرد. البته برخی از پرورش دهندگان بهترین زمان انجام این کار را در فصل تابستان می دانند یعنی زمانی که گیاه کاملا در حالت رکود باشد. هنگامی که گیاه مادری را به هر دلیل در می آورید(تهیه قلمه ریشه و یا تقسیم بوته مادری) بهتر است که گودال حفر شده در اطراف گیاه حداقل 30 سانت قطر و 30 سانت نیز عمق داشته باشد و ریشه ها با تمامی توده خاک بیرون آورده شوند تا صدمه کمتری به گیاه مادری وارد شود. توجه کنید که اگر عمل قلمه گیری از ریشه ها و یا تقسیم بوته این گیاه در فصل بهار انجام شود احتمال پوسیدن و از بین رفتن این گیاه بسیار زیاد است.

تصویر فوق: تهیه قلمه ریشه از ریشه گیاه مادری

تصویر فوق: قلمه های ریشه

افات و بیماری: شقایق ها بیماری و یا آفت خاصی ندارند که آنها را تهدید کند. گاهی اگر میزان بارندگی ها در بهار زیاد باشد مشکل پوسیدگی ریشه پیش بیاید و یا انیکه بیماریهای قارچی موجب سیاه شدن غنچه ها شوند و از باز شدن آنها جلوگیری کنند. که در چنین شرایط آب و هوایی می توان از سموم قارچکش استفاده کرد.

هرس: این گیاه به دلیل اینکه برگها ساقه های خود را در طی تابستان از دست می دهد نیازی به هرس ندارد. البته قطع گلهای پژمرده به طولانی شدن مدت زمان گلدهی این گیاه کمک می کند به شرط اینکه قصد جمع آوری بذرهای گیاه را نداشته باشید . اگر بخواهید بذرها را جمع کنید می بایست میوه های شکل گرفته در انتهای ساقه گل را تا زمانی که رنگ پوشش آنها تغییر می کند روی گیاه باقی بگذارید. همچنین جمع آوری باقیمانده برگسار از روی زمین به منظور کمک به تمیز ماندن مکان اطراف گیاه که این مسئله اصولا در پیشگیری از فعالیت برخی از آفات و بیماری ها کمک می کند. زیرا خار و خاشاک اطراف گیاهان مکان خوبی برای مخفی شدن و زمستان گذارنی این موارد است.

تصویر زیر مراحل باز شدن گل شقایق را نشان می دهد.

 

منابع:

http://en.wikipedia.org/wiki/Papaver

http://apps.rhs.org.uk/advicesearch/profile.aspx?pid=407

http://propagatingperennials.blogspot.com/2008/06/papaver-orientale-oriental-poppy.html

http://www.doityourself.com/stry/divideperennials#b

http://homeguides.sfgate.com/propagate-poppy-plant-65185.html

http://www.wikihow.com/Grow-Poppies

http://www.ehow.com/info_8622434_propagate-poppies.html

http://homeguides.sfgate.com/germinate-oriental-poppies-44224.html

http://www.whiteflowerfarm.com/growing-oriental-poppies.html

http://www.canadiangardening.com/plants/perennials/grow-perennial-poppies/a/28501

http://voices.yahoo.com/how-plant-oriental-poppy-seeds-12015728.html?cat=32

http://homeguides.sfgate.com/care-oriental-poppy-71629.html

[ ۱۳٩٢/۱٢/٢٠ ] [ ۱۱:٢٥ ‎ق.ظ ] [ آزاده رشیدی ]
.: Weblog Themes By Iran Skin :.

درباره وبلاگ
موضوعات وب
RSS Feed

Google

در اين وبلاگ