باغبانی سبز
 
قالب وبلاگ
نويسندگان

درخت نارنج Citrus x aurantium  به جنس Citrus و خانواده Rutaceae تعلق دارد، بومی نواحی جنوب شرقی آسیا است و به نظر می‌رسد که از دو رگه گیری بین دو گونه دیگری از مرکبات یعنی C. maxima (دارابی ) و C.reticulata (نارنگی) بدست آمده است. درختان همیشه سبز  نارنج به طور کل و به شکل میانیگن حدود 9-3 متر ارتفاع و نسبت به درختان پرتقال نیز تاجی انبوه تر و متراکم دارند و به طور کل کوتاه قامت تر از درختان پرتقال هستند.  گاهی و البته نه همیشه روی ساقه ها تیغهایی نسبتا انعطاف پذیر و نه چندان تی زبه طول 8-2.5 سانتیمتر وجود دارد . 


دوستان عزیز. لطفا مطالب وبلاگ باغبانی سبز را کپی برداری و انتشار نفرمایید. سپاسگزارم

برگها همیشه سبز و معطر هستند. شکوفه های سفید رنگ و معطر این گیاه به شکل منفرد و یا دسته های کوچک بر روی ساقه ها شکل میگیرند.اگرچه اکثر شکوفه ها از نظر جنسیت کامل و دو جنسی هستند اما حدود 12-5 ٪ شکوفه های درختان نارنج می تواند نر باشد که این شکوفه ها ریزش می کنند و میوه ای از آنان تولید نمی شود. گلهای  این درخت یکی از معطرین گلهای مرکبات است که از آن مربای بهار نارنج و همچنین عرق نارنج ساخته می شود. میوه نارنجی رنگ، مدور با پوششی نسبتا ناهموار و پوستی کلفت است . تولید میوه بستگی به شرایط آب و هوایی دارد و در برخی مناطق به دلیل وجود شرایط مناسب توانایی تولید میوه در سراسر سال را دارند.  به دلیل تحمل درختان نارنج در برابر سرما ، طیفهای مختلف انواع خاک و همچنین مقاومت در برابر برخی بیماری ها، به عنوان پایه برای سایر مرکبات استفاده می شود. از نامهای انگلیسی این گیاه می توان به این موارد اشاره کرد: Bitter orange, Seville orange, Sour orange, Bigarad orange, Marmalade orange

توجه داشته باشید که درخت نارنج انواع و نمونه های مختلفی دارد که از نظر ارتفاع ، میزان عطر شکوفه ها و شکل میوه تا حدودی با هم متفاوت هستند به هر حال نمونه های مختلف این درخت را امروزه اکثرا برای استخراج روغن آن مورد کشت و کار قرار میگیرند اگرچه که آب آن نیز به شکل تازه خوری مورد استفاده قرار میگرد و یا اینکه از میوه آن نوعی مارمالاد تهیه می شود. به دلیل تنوع، انواع مختلف این درختان را بر اساس معیارهایی همچون تعداد هسته ها، کلفتی پوست، اسیدیته آب ، شکل میوه و .... در گروه های مختلفی قرار می دهند و به نحوی تقسیم بندی انجام می دهند که یکی از متداولترین این تقسیم بندی ها عبارتند از:

  • گروه معمولی Normal group درختان این گروه میوه هایی بزرگ و پر دانه دارند. از میوه های آنان اکثر برای تهیه مارمالاد استفاده می شود.
  • گروه آبرانت Aberrant group درختان این گروه میوه هایی بزرگ و با پوست ضخیم و طعمی ترش و اسیدی و تعدادی نسبتا کمی هسته دارند. برخی از درختان موجود در این گروه بدون تیغ و همچنین کوتاه قامت هستند . از گلهای برخی از درختان این گروه بخصوص در آسیای جنوب شرقی به عنوان مخلوط و عطر دهنده چای استفاده فراوانی می شود.
  • گروه ترش و شیرین Bittersweet group شامل درختانی که طعمی ترش و شیرین هستند یعنی نسبت به سایر نارنجها از ترشی کمتری برخودار هستند. پوسته میوه نارنجی – قرمز است و قسمت داخلی میوه ها نیز نسبت به سایر نارنجها رنگ تیره تری دارند. برخی از درختان این گروه نیز شکوفه هایی سفید اما با ته مایه ای از رنگ قرمز-صورتی دارند.

نیازهای محیطی

آبیاری: زمانی باید این گیاهان آبیاری شوند که سطح خاک خشک شده باشد اما خشکی دادن به گیاه یکی از دلایل ریزش گلها و میوه های کوچک و عدم رشد مناسب میوه ها است. همچنین در صورت تداوم چنین شرایطی برگهای گیاه ریزش خواهند کرد. آبیاری بیش از اندازه و ماندگاری آب در خاک نیز از دلایل زردی و ریزش برگها و در نهایت پوسیدگی ریشه ها و از بین رفتن گیاه است. فاصله زمانی آبدهی درختان جوان کوتاه تر از درختان بالغ است و در واقع با آبیاری مناسب درختان جوان به توسعه سیستم ریشه این گیاهان کمک می شود. اما به هر حال حتی در مورد درختان جوان نیز نباید نسبت به آبیاری زیاده روی کرد و حتما باید اجازه داد که سطح خاک نسبتا خشک شود.

نور: این گیاهان به مکانی با نور مستقیم آفتاب نیاز دارند و در صورت وجود سایه علاوه بر عدم رشد و میوه دهی نامناسب ، احتمال شیوه بیماری ها بخصوص بیماری های قارچی بیشتر می شود.

دما: درختان نارنج بهترین رشد خود را در مناطق نیمه گرمسیری و یا در نزدیکی مناطق گرمسیری انجام می دهند با این وجود سرمای یخبندان و حدود 6- درجه سانتیگراد را برای مدت کوتاهی می توانند تحمل کنند. البته لازم به ذکر است که برای تحمل این دما درخت باید به حالت رکود فرو رفته باشد در غیر اینصورت و سرسبز بودن درخت احتمال آسیب رسی به شاخسار به دلیل سرمای بیش از اندازه وجود دارد. در ختانی که سرسبز هستند و به حالت رکود فرو نرفته اند دما را فقط تا حدود 0 درجه می توانند تحمل کنند و آسیب نبینند. بهترین دما برای رشد این درختان طیف دمایی 37- 12.7 درجه سانتیگراد است . دمای زمستان نیز بهتر است که بین 10-1.6 درجه باشد و به صفر نرسد. توجه کنید که وجود دوره‌های گرم در تابستان برای رسیدن میوه های این گیاه مهم هستند. هر مقدار که تابستان منطقه خنک تر باشد ، میوه ها ترش تر می شوند.

خاک: خاک می بایست زهکش مناسب داشته باشد و آب را در خود نگه ندارد. هنگام آماده سازی خاک زمین کاشت مرکبات می توان از مخلوط کردن خاک برگ با خاک معمولی ب نسبت مساوی استفاده کرد. بهتر است از کود پوسیده دامی استفاده نشود زیرا درختان مرکبات چندان کودهای حیوانی را دوست ندارند. برخی از پرورش دهندگان در زمان اماده سازی خاک محل کاشت علاوه بر خاک برگ از مقداری زغال نیز استفاده می‌کنند و اعتقاد دارند این کار به سلامت بهتر ریشه ای این گیاه کمک می کند.

کوددهی : درختان مرکبات همانند سایر درختان به مقادیر مناسبی از نیتروژن پتاسیم فسفر و همچنین عناصری همانند منگنز، بر ،مس و منیزیم نیاز دارند تا بهترین رشد رویشی و میوه دهی را داشته باشند. نبابراین و به خصوص در مورد درختان بالغ بهتر است از کودهای کامل استفاده شود که عناصر ریز مغذی همانند منگنز، بر، مس و ... را داشته باشند(روی پاکت کود علاوه بر فرمول کودی واژه Trace element و یا به اختصار TE ذکر شده باشد). درختان مرکبات با بیشتر شدن سن و بزرگتر شدن نیاز به کودهای بیشتری دارند. همچنین کودهای مختلف نیتروژنه ای وجود دارد که از نظر میزان و درصد نیتروژن با هم متفاوت هستند. بنابراین مقدار و میزان مصرف این کودها حتما باید بر اساس میزان نیتروژن موجود در نوع کود باشد. از جمله متداولترین کودهای ازته می توان به سولفات آمونیم با 21درصد نیتروژن و یا از نیترات آمونیم با 33درصد نیتروژن و یا اوره با 46 درصد نیتروژن اشاره کرد. از طرفی سایر فرمولهای کودهای شیمیایی نیز وجود دارند که آنها نیز درصدهای مختلفی از نیتروژن را دارند. همانطور که در پست "چکونه به گیاهانم کود دهم" توضیح دادم فرمول کودی شامل سه عدد است که عدد سمت چپ نشان دهنده درصد نیتروژن عدد میانی نشان دهنده درصد فسفر و عدد سمت راست نشان دهنده پتاسیم هستند. به طور کل در مورد درختان مرکبات بهتر است که  نوعی کود شیمیایی را انتخاب کرد که میزان فسفر و پتاسیم برابر با هم باشد اما کمتر از نیتروژن و نصف مقدار نیتروژن باشند. مثلا همانند فرمول 5-5-10 و یا 12-12-25 و فرمولهایی از این قبیل .

حال نوبت به این می رسد که چه مقدار کود به درختان بدهیم. در مورد درختان مرکبات از جمله نارنج، درختان از زمانی که کاشته می شوند تا 5 سالگی جوان محسوب می شوند و بعد از آن واژه درخت بالغ برای آنان استفاده می شود. درختان جوان برنامه های کوددهی سبک تری نسبت به درختان بالغ دارند و همچنین برنامه های مختلف و متفاوتی نیز برای کوددهی درختان مرکبات در نقاط مختلف اجرا می شود. جدولی را در این رابطه در اینجا برایتان گذاشته ام که منتشر شده از سوی دانشگاه اریزونا در ایالات متحده آمریکا است. در این جدول و همانطور که در سمت چپ جدول مشاهده می کنید درختان مرکبات بر اساس اندازه و سال کاشت به شکل ستونی تقسیم بندی شده اند. همچنین  کوددهی این درختان در سه مقطع زمانی در طی سال انجام می شود که این مقاطع عبارتند از اواخرزمستان/ اوایل بهار – اواخر بهار/اوایل تابستان – اواخر تابستان) .

مثال:  فرض کنید درخت جوانی دارید که یک سال قبل کاشته شده است و کودی که در اختیار دارید نیز سولفات آمونیم است فرمول شیمیایی سولفات آمونیم 0-0-20 است یعنی 21٪ نیتروژن دارد. بنابراین ردیفی را پیدا کنید که اولا مربوط به گیاه یک ساله باشد و بعد ردیف مقابل این درخت را دنبال کنید تا به ستون مربوط به کودی که محتوی 21٪  نیتروژن است برسید. عددی که در این ستون نوشته است میزان کودی است که در طی سال باید مصرف شود. این عدد در این مثال برابر با 603 گرم است که در طی سه نوبت (اواخرزمستان/ اوایل بهار – اواخر بهار/اوایل تابستان – اواخر تابستان)برای گیاه مصرف می شود.

 

جدول فوق مربوطه به نحوه کوددهی درختان مرکبات از جمله نارنج است .توجه کنید که تنها مرکباتی که می بایست مقادیر جدول فوق را (در هر سن و یا مقطع زندگی ) به نصف کاهش داد درختان گریپ فروت هستند.

توجه1- برای درختان جوان بخصوص در سال اول و دوم رشد کودهایی با درصد نیتروژن پایین توصیه می شود تا گیاه دچار سوختگی ریشه نشود. قویترین کودی که برای چنین درختانی توصیه می شود سولفات آمونیم است.

توجه 2- بعد از دادن محلول کود به خاک اطراف گیاه ، آنرا به خوبی آبیاری کنید تا کود به اکثر ریشه های گیاه برسد.

توجه 3- فاصله حداقل 10-5 سانتیمتری را بین مکان کوددهی و تنه گیاه رعایت کنید

توجه 4- گاهی برخی افراد که به شکل شخصی و خانگی نسبت به نگهداری درختان مرکبات اقدام می کنند تمایلی به استفاده از کود شیمیایی ندارند می توانند از خاک برگ استفاده کنند بدین صورت که  با شروع فصل بهار خاک برگ را به ضخامت حدود 5 سانتیمتر در اطراف درخت و البته با در نظر گرفتن فاصله 5 سانتیمتر از تنه اصلی درخت بر روی سطح خاک پخش می‌کنیم و هر سال این عمل را در فصل بهار تکرار می کنیم. نسبت سه عنصر نیتروژن-فسفر –پتاسیم در خاک برگ بسته به منبع خاک برگ (که از برگ چه نوع گیاهانی در تهیه خاک برگ استفاده شده باشد ) از 1-0.5-1.5 الی 2-1-3.5 متغیر است . در شیوه بکارگیری خاک برگ به جای کود شیمیایی ممکن است کمبود عنصر فسفر پیش آید که برای مرتفع ساختن این مشکل می توان از ماده ای همانند  پودر استخوان استفاده کرد. این پودر بر روی سطح خاک پاشیده می شود به تدریج همراه آبیاری حل شده و فسفر آن مورد استفاده درخت قرار میگیرد.

توجه 5- فسفر برای درختان مرکبات مهم است  و یکی از عناصر نسبتا پرمصرف این درختان است و کمبود فسفر یکی از دلایل مهم عدم رشد مناسب این درختان به شمار می رود. البته باید دقت کرد که اگرچه وجود فسفر بسیار مهم است اما بیش بود این عنصر و زیاده روی در استفاده از آن بسیار بیش از کمبود آن به درختان مرکبات آسیب وارد می کند. برخی از پرورش دهندگان تجاری باغهای مرکبات از کودهای فسفر نیز علاوه بر سایر برنامه های کوددهی (که جدول آنرا در بالا مشاهده کردید) به شکل اضافی نیز استفاده می کنند. بدین صورت که در هنگام آماده سازی خاک باغ برای کاشت درختان مرکبات از 454-227 گرم کود فسفره استفاده می کنند و با خاک مخلوط می کنند و بعد از آن  هر 4-3 سال یکبار از کودهای فسفره استفاده می‌شود. کودهای فسفره بهتر است که در عمق حدود 3-2 سانتیمتری سطح خاک قرار گیرند تا ریشه ها دسترسی بهتری به آنها داشته باشند.

تکثیر: یکی از راه های تکثیر این گیاهان کاشت بذر آنان است بخصوص اینکه از درختان نارنج به عنوان پایه ای برای سایر انواع مرکبات استفاده می شود. بدین صورت که بذر کاشته می شود و بعد از یک الی دو سال بر روی آن پیوندکی از نوع دیگر مرکبات که مد نظر است، پیوند زده می شود. بهتر است که از بذر تازه استفاده کرد یعنی اجازه ندهیم تا پوشش رویین بذر خشک و چروکیده شود همچنین قبل از کاشتن بذر می بایست پوسته روی بذر را با احتیاط برداشت . بذرهای مرکبات دارای چند جنین هستند و به بیان دیگر از هر بذر امکان تولید چندین گیاه مستقل وجود دارد. از مخلوط خاک برگ+شن و یا کوکوپیت + پرلایت و یا هر مخلوط سبک دیگری که علاوه بر نگهداری رطوبت کافی ، اضافی آب حاصل از آبیاری را به خوبی از خود عبور می دهد می توان برای کاشت بذرها استفاده کرد. عمق کاشت بذرها نیز در حدود 1.2-0.5 سانتیمتر است. اگر دمای خاک بیش از 13 درجه و تا حدود 18 درجه نگهداشته شود به جوانه زنی بذرها کمک می شود . همچنین دمای هوا در حد 24-21 درجه به جوانه زنی کمک می کند.  گلدان حاوی بذرها را باید در مکانی روشن اما به دور از نور مستقیم آفتاب قرار داد و مراقب بود تا خاک خشک نشود. بذرها در چنین شرایطی 3-2 هفته بعد از کاشت جوانه می زنند.

تصویر فوق: دو پوسته بر روی بذر وجود دارد یکی پوسته اول که نسبتا کلفت تر است و دیگری پوسته دوم که رنگی تیره تر دارد اما بسیار نازک است که باید با احتیاط برداشته شود.

تصویر فوق: بذرها بعد از جدا کردن کامل پوسته هسته

تصویر فوق: گیاهان جوان حاصل از بذر 

  بکارگیری پیوندنیز راه دیگر تکثیر این گیاه است به نحوی که روی پایه حاصل از رویش بذر، پیوندکهایی از انواعی از نارنج که خصوصیات مطلوبی در میوه دهی دارند پیوند زده می شود.  روش پیوند مختلف است و یکی از آنها روش پیوند جوانه شکمی (سپری) میباشد که زمان مناسب آن اواسط بهار و یا اواسط تابستان/اواخر تابستان است. انجام روشهای مختلف پیوند کار سختی نیست اما نیاز به تجربه دارد. تصویری که در زیر مشاهده می کنید ، شکل بسیار ساده ای از انجام پیوند شکمی است.

تصویر فوق: شماره 1 تهیه پیوندک از گیاه دیگر نارنجکه خصوصیات مناسبی در میوه دهی دارد -شماره دو آماده سازی پایه به شیوه ایجاد شکاف شبیه حرف T (البته این شکاف به شکل معکوس هم میتواند ایجاد شود) -شماره سه قرار دهی پیوندک درون شکاف پایه -شماره چهار بستن نواحی اطراف پیوند- شماره 5 رشد پیوندک

آفت و بیماری : از آفات شایع این گیاه می توان به شپشک  و  کنه تار عنکبوتی اشاره کرد  که مشکلاتی همچون ضعیف شدن گیاه ، عدم گلدهی و یا زیرش غنچه های گل ، عدم شکل گیری میوه ، ریزش زودهنگام میوه های نارس، زردی برگها بخصوص برگهای جوان و ریزش برگها را ایجاد می کنند.بیماری های این گیاه را می توان به طور کل در سه دسته ویروسی، باکتریایی و قارچی قرار داد.

از مهمترین بیماریهای ویروسی این گیاه می توان به بیماری تریستیزا Tristeza اشاره کرد که موجب پریدگی رنگ برگها ، رشد ضعیف گیاه و ریزش برگهای گیاه می شود. گیاهان جوان سریعتر گل می دهند و گیاهانی که به شدت آلوده شده اند کوتاه قامت باقی می مانند برگها و ساقه های  بسیار رنگ پریده دارند.

از بیماریهای قارچی می توان به این موارد اشاره کرد: ملانوز Melanose اکثرا میوه ها را مورد حمله قرار میدهد و بر روی میوه ها لکه هایی قهوه ای رنگ برآمده با حاشیه ای زرد رنگ بوجود می آید و به تدریج بافت این نواحی چوب پنبه ای می‌شوند. هر مقدار که میوه کوچکتر باشد و به این بیماری دچار شود ، نواحی چوب پنبه ای بزرگتری روی پوست میوه شکل میگیرند . بیماری آلترناریا Alternaria موجب شکل گرفتن نواحی قهوه ای- سیاه روی برگها و یا میوه ها می شود. آنتراکنوز Anthracnose نیز موجب شکل گیری لکه هایی با مرکز قهوه ای –قرمز و حاشیه زرد رنگ و یا لکه هایی با مرکز کرم-زرد و حاشیه ای قهوه ای –سیاه بر روی برگ و میوه می شود. در این بیماریها برگهای جوان و نابالغ گیاه میریزند . لکه سیاه سیب بیماری دیگر قارچی است که اثر بدی را بر روی پوست میوه ها دارد به نحوی که پوست میوه پر از لکه هایی  قهوه ای تیره می شود که گاهی مرکز این لکه ها زرد-کرم رنگ است. . گوموز فیتوفترا بیماری قارچی است که موجب خروج شیره از شکافهای موجود بر روی پوسته می شود پوسته های درخت شکاف می خورند و به زمین می ریزند برگها به تدریج زرد رنگ می شوند و احتمال پژمردگی و مرگ تمامی درخت وجود دارد. پوسیدگی قهوه ای (فیتوفترا) بیماری دیگری است که موجب بروز زخم هایی بر روی میوه می شود به نوحی که نواحی کرم- قهوه ای تریه بر روی مویه شکل می گیرند همچنی گلها و شاخه ها نیز می توانند قهو های رنگ شوند . شرایط آب و هوایی سرد و مرطوب احتمال شیوع این بیماری را افزایش می دهد. پوسیدگی ریشه آرمیلاریا Armillaria root rot موجب پژمردگی ناگهانی و مرگ درخت می شوند. برگها زرد – سبز می شوند و از درخت می ریزند. این قارچ قسمت اعظمی از ریشه گیاه را از بین می برد به همین دلیل گیاه از بین می رود. پوسیدگی سیاه ریشه Black root rot بیماری قارچی دیگری است که لکه هایی قهوه ای- سیاه رنگ بر روی ریشه ها شکل میگیرد و به تدریج تمامی ریشه سیاه رنگ می شود. امکان زرد شدن برگها و همچنین ریزش آنها در طی این بیماری وجود دارد .از بیماری های باکتریایی می توان به این موارد اشاره کرد لکه برگی باکتریایی که لکه هایی با مرزک تیره رنگ و حاشیه ای زرد رنگ بخصوص روی برگها ایجاد می کند. قانقاریا بیماری دیگر درختان نارنج است که باکتریایی می باشد و در طی آن زخمهایی برآمده بر روی برگها بخصوص در حاشیه و نوک برگها شکل میگیرد و این زخمها ممکن است روی سرشاخه ها و میوه ها نیز مشاهده شوند. زخمهای جوان معمولا توسط حاشیه ای زرد رنگ احاطه شده اند که بعدها قهوه ای رنگ می شوند. بیماری کوتاهی قامت Stubborn disease نوعی بیماری باکتریایی است که موجب کوتاه قامت کل گیاه و کوچک ماندن برگها و عدم رشد راست و مستقیم ساقه ها می شوند. بیماری اژدهای زرد رنگ Yellow dragon disease بیماری باکتریهایی است که موجب زرد شدن رگبرگ برگها و خشکیدگی و مرگ سرشاخه ها می شود. میوه ها با شکل نابالغ ریزش می کنند و میوه هایی که می رسند خیلی تلخ مزه می شوند.

برای مشاهده تصاویر بیماری های گیاهان مرکبات لطفا به لینکهای زیر مراجعه کنید

http://www.ipm.ucdavis.edu/PMG/C107/m107bpleaftwigdis.html

http://idtools.org/id/citrus/diseases/gallery.php

هرس: زمان مناسب هرس این درختان او اواسط زمستان تا اوایل بهار است . هرس درختان نارنج به طور کل به شکلی سبک انجام می شود. درختان جوان که به طور کل نیازی به هرس ندارند مگر قطع و جدا کردن ساقه های بسیار ضعیف و یا ساقه هایی که به هر دلیل آسیب دیده اند. در مورد درختان بالغ نیز شاخسار آسیب دیده را باید جدا کرد . اگر درخت شما در مرکز تاج خود میوه ای تولید نمی کند تراکم شاخسار را در مرکز کاهش دهید به نحوی که نور بیشتری به مرکز برسد تا تولید میوه تحریک شود. البته لازم به ذکر است که این عمل معمولا زمانی انجام می شود که مرکز درخت واقعا انبوه شده باشد در غیر انصورت لزومی برای انجام این کار در درختان نارنج و یا سایر مرکبات نیست. برای داشتن درختی پاکوتاه به دو شیوه می توان عمل کرد یکی انتخاب درختان نارنجی است که به شکل طبیعی و ژنتیکی پاکوتاه هستند و دیگری انتخاب درختانی که به شکل طبیعی بلند قامت هستند اما با انجام روشهایی همانند پیوند و همچنین انجام هرس شاخه و همچنین ریشه (البته در مورد درختان بالغ) به شکل پاکوتاه تربیت می شوند. هرس ریشه در هنگام تعویض گلدان و با کوتاه کردن 5-2.5 سانتیمتر از نوک ریشه ها و کاشت مجدد گیاه انجام  می شود.

 

منابع:

http://en.wikipedia.org/wiki/Bitter_orange

http://homeguides.sfgate.com/causes-pithy-bitter-oranges-45485.html

https://www.hort.purdue.edu/newcrop/morton/sour_orange.html

http://www.ultimatecitrus.com/pdf/tncitrus.htm

https://www.plantvillage.com/en/topics/orange/infos/diseases_and_pests_description_uses_propagation

http://www.mastergardenerssandiego.org/downloads/citrus%20for%20home%20garden.pdf

http://www.ehow.com/how_7711728_graft-sour-oranges.html

http://myfolia.com/plants/782-bitter-orange-citrus-aurantium

http://www.pfaf.org/user/Plant.aspx?LatinName=Citrus+aurantium

http://homeguides.sfgate.com/climate-oranges-grow-67835.html

http://www.doityourself.com/stry/startwithfruittrees#.Uz2nY6iSyig

http://www.doityourself.com/stry/guide-to-pruning-citrus-trees-for-optimal-production#.Uz2ojqiSyig

http://homeguides.sfgate.com/fertilizing-cycles-citrus-trees-22781.html

http://www.examiner.com/article/florida-gardening-101-how-and-when-do-i-fertilize-citrus-trees

http://cals.arizona.edu/maricopa/garden/html/pubs/MC91.pdf

http://www.ehow.com/about_6526035_lime-tree-fertilizer.html

http://www.ipm.ucdavis.edu/PMG/C107/m107bpleaftwigdis.html

http://edis.ifas.ufl.edu/hs141

http://idtools.org/id/citrus/diseases/gallery.php

http://homeguides.sfgate.com/citrus-tree-fungus-54989.html

http://cals.arizona.edu/pubs/crops/az1455.pdf

http://homeguides.sfgate.com/trim-orange-grapefruit-trees-57930.html

http://homeguides.sfgate.com/clone-lemon-tree-35650.html

http://www.ndsu.edu/pubweb/chiwonlee/plsc368/student/papers04/timpeterson/timpeterson.htm

http://www.ultimatecitrus.com/pdf/propagation.pdf

http://homeguides.sfgate.com/grow-citrus-tree-seed-pot-indoors-45042.html

http://homeguides.sfgate.com/grow-ruby-red-grapefruit-trees-seed-41612.html

http://www.sunkist.com/products/how_citrus_trees.aspx

http://growingwildceeds.wordpress.com/2012/03/10/how-to-grow-a-lemon-tree-from-seed/

[ ۱۳٩۳/۱/۱٥ ] [ ٩:٠٢ ‎ب.ظ ] [ آزاده رشیدی ]
.: Weblog Themes By Iran Skin :.

درباره وبلاگ
موضوعات وب
RSS Feed

Google

در اين وبلاگ