باغبانی سبز
 
قالب وبلاگ
نويسندگان

نارون چتری Ulmus minor Umbraculifera به جنس Ulmus و خانواده Ulmaceae تعلق دارد .در جنس نارون، گونه‌های مختلف و متنوعی از درختان نارون وجود دارند و اگرچه این درختان را  بومی نواحی مختلفی در نیمکره شمالی به شمار می‌آروند اما موطن "نارون چتری"  کشور ایران معرفی شده است که از این منطقه به سایر کشورها راه یافته و مورد توجه قرار گرفته است. 


دوستان عزیز. لطفا مطالب وبلاگ باغبانی سبز را کپی‌برداری و انتشار نفرمایید. سپاسگزارم.

به طور کل نارون ها درختانی خزانپذیر و یا نیمه خزانپذیر هستند که در مناطق معتدله و یا نواحی کوهستانی مناطق گرمسیری رشد می‌کنند و گونه های مختلف این درختان از نظر برخی خصوصیات ظاهری همانند ارتفاع ، شکل تاج و ... تا حدودی با هم تفاوت دارند و نارون چتری به دلیل کوتاهی قامت و ارتفاع حدود 6-5 متری در قیاس با سایر نارونها و همچنین شکل خاص ، مدور و متراکم تاج خود امروزه بسیار مورد توجه و کاشت بخصوص در فضاهای شهری قرار گرفته است.

معرفی برخی از گونه های محبوب نارون

نارون همانطور که اشاره کردم نارون چتری گونه ای از درختان نارون با نام علمی Ulmus minor 'Umbraculifera'   است  و در واقع به گونه Ulmus minor تعلق دارد که در زبان انگلیسی با نام نارون مزرعه و در ایران با نام اوجا شناخته می شود و نارون چتری یکی از انواع این نوع از نارونها است .  البته توجه کنید که برخی از محققین علم طبقه بندی گیاهی این نارون را در گونه ای مستقل با نام علمی U. densa قرار داده اند که اشاره به تاجر متراکم ان دارد. متاسفانه نارون چتری تقریبا در برابر " "بیماری آلمانی نارون"که بسیار خطرناک است ، نسبتا حساس می‌باشد (این بیماری در قسمت آفات و بیماری ها توضیح داده شده است).

Ulmus americana نارون آمریکایی که بسیار در نواحی شمالی آمریکا مورد توجه قرار گرفته است. درختی به ارتفاع حدود 34 متر و رشد سریع که آب و هوا و نوع خاک  مختلف و گوناگون را به خوبی تحمل می کند، چوب محکمی دارد و با وجود قامت بلندی که دارد به خوبی وزش بادهای شددید مقاوم است و از جمله نارونهای مقاوم در برابر "بیماری آلمانی نارون" می باشند.

U. glabra (نارون اسکاتلندی Scot elm- در ایران با نام ملچ شناخته می شود) و U.minor var minor(نارون برگ صاف)  از جمله نارونهای محبوب در قاره اروپا هستند که نمونه اول معمولا در نواحی شمالی این قاره و نمونه دوم اکثرا در نواحی جنوبی قاره اروپا رواج دارند و دیده می شوند. نارونها در حدود 39 متر می توانند ارتفاع بیابند. بین  دو گونه یاد شده  ، با استفاده از روش دو رگه گیری ، نمونه ای بدست آمد که نام علمی آنUlmus hollandica است و با نام عمومی نارون آلمانی شناخته می شود و بسیار به بیماری آلمانی نارون حساس است .همچنین نارونی که گاهی با نام "نارون مجنون" شناخته می شود در واقع یکی از انواع U.glabra با نام علمی U.glabra var pendula است که بسیار زیبا است و جلب توجه می کند.

U. procera که با نام نارون انگلیسی شناخته می شود از جمله درختان نارون است که  تقریبا در سراسر کشور انگلیس و همچنین بسیاری از مناطق کشور استرالیا می توان انرا مشاهده کرد . نارونهای انگلیسی حدود 39 متر می توانند ارتفاع بیابند و در حالت بالغ از زیبایی و شکوه خاصی برخوردارند البته این گونه تا حدودی در برابر بیماری آلمانی نارون حساس است.

Ulmus pumila که با نام نارون  سیبری و همچنین گونه  U. Davidiana که با نام نارون ژاپنی شناخته شده اند. اهمین این دو نارون به دلیل مقاومت آنان در برابر بیماری آلمانی درخت نارون است . همچنین با انجام عمل دو رگه گیری بین این دو گونه، نمونه ای بدست آمده است که مقاومت بالا و قابل توجهی در برابر این بیماری دارد.

U. parvifolia که با نام نارون چینی شناخته می شود و از جمله نارونهای نسبتا کوتاه قامت است با این وجود می تواند تا حدود 18 متر نیز رشد کند .

U. boissieri نارون برگ ریز (نارون گل پشه ای ) که این نارون نیز همانند نارون چتری بومی کشور ایران است  که اکثرا در استانهای کرمانشاه و همچنین کرمان مشاهده می شود.

برای مشاهده اسامی گونه های درختان نارون و همچنین نامهای علمی مترادف با این اسامی علمی ، لطفا لینک زیر را مشاهده کنید:

http://en.wikipedia.org/wiki/List_of_Elm_synonyms_and_accepted_names

سرعت رشد درختان نارون

سرعت رشد درختان نارون در گونه های مختلف این گیاه متافوت است نارون آمریکایی جز نارونهایی با رشد سریع است و حداقل 7.5 متر در طی 10 سال رشد می کند. نارونهای دیگر رشدی کندتر از این مقدار دارند و تقریبا 3.5 متر در هر 10 سال رشد می کنند.

نیازهای محیطی

آبیاری: درختان جوان به منظور توسعه سیستم ریشه خود و رشد مناسب در سالهای اولیه نیاز به آبیاری دارند. یعنی بهتر است زمانی که خاک سطحی خشک شد نسبت به آبیاری این درختان جوان اقدام کرد. آبیاری منظم بخصوص در روزهای گرم سال به رشد بهتر و سلامت بیشتر این گیاهان جوان کمک می کند. از طرفی درختان بالغ به دلیل سیستم گسترده ریشه ای که دارند نیازی به آبیاری چندانی ندارند و آب مورد نیاز خود را می توانند خودشان تهیه کنند. با این وجود و برای طراوت و شادابی بهتر گیاهانی همچون نارون چتری که از جمله درختان کوتاه قامت نارون است بهتر است که درختان بالغ را نیز در روزهای گرم تابستان گاهی آبیاری کرد تا از سلامتی بیشتری برخوردار باشند. البته درختان نارون خاکی را که همیشه خیس باشد نمی پسندند و در این خاک دچار زردی برگها و ریزش برگها و در صورت تداوم این شرایط دچار زوال و مرگ تدریجی می شوند.

نور: درختان نارون در مکانهایی با نور مستقیم آفتاب بهترین رشد را دارند اگر چه  گاهی اشاره می شود که این گیاه در مکانهایی نیمه سایه –نیمه آفتاب نیز از رشد خوبی برخودار هستند.

دما: نارونها طیف نسبتا گسترده ای از دما را به خوبی تحمل می کنند. انواع مختلف این درخت سرمای زمستان را تقریبا تا دمای 30- دوام می آروند البته میزان تحمل دمای سرد در بین نارونها متفاوت است. مثلا نارون آمریکایی از جمله مقاومترین نارونها است سرما را حتی تا دمای 40- درجه سانتیگراد تحمل کرده و از بین نمی رود. گرما را نیز تا حدود دمای 35 به خوبی تحمل می کنند و بیش از آن در صورت در دسترس بودن منابع مناسب آب و خشکی نکشیدن گیاه ، مشکل خاصی را برای این گیاه ایجاد نمی کند. البته اگر به طور کل گرمای منطقه ، به شکل طبیعی در تابستان بالا است بهتر است مکان کاشت نارونها را مکانی نیمه سایه-نیمه آفتابی در نظر بگیریم تا دچار سوختگی نوک و حاشیه برگها در اثر تابش نور مستقیم آفتاب در میانه روزهای گرم تابستانی نشوند.

خاک : درختان نارون در طیفهای مختلف خاک رشد می کنند اما اگر خاک سنگین باشد و به بیان دیگر رطوبت را در خود نگهدارد مناسب کاشت این گیاه نیست زیر نارون در اثر ماندگاری رطوبت پایدار در خاک دچار مشکل خواهد شد. به همین دلیل گفته می شود که خاکهایی که محتوی شن هستند برای این گیاه مناسب هستند . نارونها همانند سایر گیاهان به مواد غذایی برای رشد بهینه خود نیاز دارد. علائمی همانند رشد ضعیف گیاه ، کم رنگ بودن برگها و ریزش برگهای نابالغ و یا به طور کل ریزش برگها از جمله نشانه های کمبود مواد غذایی هستند . برای نارونها می توان از کودهایی که نسبت سه عنصر اصلی به شکل 1-1-2 است استفاده کرد یعنی از کودهایی استفاده کنید که فسفر و پتاسیم همانند هم باشد اما میزان نیتروژن دو برابر این عنصر باشد مثلا کود 5-5-10 و یا 10-10-20 و یا سایر کودهای مشابه مناسب هستند. زمان مناسب شروع کوددهی در باتدای بهار است. با توجه به اینکه ریشه های نارون نسبتا سطحی هستند می توان کود را بر روی سطح خاک همراه با آب آبیاری داد البته برخی پرورش دهندگان ترجیح می دهند که منافذی به عمق 45-30 در خاک ایجاد کنند و فاصله این منافذ از یکدیگر را 90 سانتیمتر در نظر می گیرند و محلول کود را به داخل این منافذ می ریزند و اعتقاد دارد با این کار گیاه بهتر می تواند از مواد غذایی موجود در کود استفده کند.  به یاد داشته باشید که بهتر است درخت جوان یکساله و یا درختی که به تازگی کاشته شده است را کود ندهید. همچنین اگر به طور کل گیاهان دیگر را که در مجاورت نارونها هستند کود می دهید دیگر لزومی به کوددهی نارون نیست.

تکثیر: کاشت قلمه این گیاه یکی از راه های تکثیر آن است. قلمه سبز یعنی قلمه ای که حاصل از رشد سال جدید است، سبز رنگ می باشد و چوب آن انعطاف پذیر است (یعنی با خم کردن نمی شکند) برای تکثیر این گیاه مناسب است. قلمه چوب سبز در حدود اردیبهشت ماه و به طول 15-12 سانتیمتر تهیه می شود. برگهای یک سوم الی یک دوم قسمت پایین جدا می شوند. برای مخلوط کاشت نیز می توان از پیت موس و یا پیت موس +ورمی کولایت یا پرلایت استفاده کرد. به یاد داشته باشید که قبل از کاشت قلمه ها ابتدا این مخلوط را به خوبی خیس کنید و سپس اجازه دهید که آب اضافی خارج شود و سپس قلمه ها را تا حدود یک سوم الی یک دوم ارتفاعشان در مخلوط خاک فرو کنید و سپس آب دهید. کشیدن پلاستیک بر روی گلدان حاوی قلمه ها بر حفظ رطوبت هوا کمک می کند و این اثر مثبت در ریشه زایی قلمه ها دارد. همچنین گلدان را در مکانی با دمای حدود 20-18 و روشن و پر نور اما به دور از نور مستقیم آفتاب قرار دهید. از قلمه های نیمه چوبی این گیاه نیز می توان برای تکثیر آن استفاده کرد البته میزان ریشه زایی نسبت به قلمه های سبز کمی کمتر است . قلمه های نیمه چوبی از ساقه هایی که دیگر سبز رنگ نیستند اما هنوز چوبی نشده اند و انعطاف نیز دارند تهیه می شوند. طول این قلمه ها نیز در حدود 15 سانتیمتر است. سایر موارد کاشت شبیه قلمه چوب سبز است که قبلا اشاره شد. در ضمن اگر بین زمان تهیه قلمه و کاشت ، کمی فاصله زمانی وجود دارد حتما قلمه ها را در آب نگهداری کنید تا آب و رطوبت خود را از دست ندهند زیرا کاهش رطوبت بافتهای قلمه ها بسیار به ضرر ریشه زایی آنان است. از بذر های نارون نیز می توان برای تکثیر آن استفاده کرد . بذرها معمولا در اواسط /اواخر فصل بهار می رسند و بهتر است از بذر تازه استفاده کرد. اگر دقت کرده باشید بذر این گیاه دارای پوششی بال مانند است و می بایست قبل از اینکه این پوشش بال مانند خشک شود نسبت به جمع آوری بذرها از روی درختان اقدام کرد. سپس بذرها را به مدت 48-24 ساعت در مکانی که تهویه هوای خوبی نیز داشته باشد(همانند کیسه پارچه ای ) نگه می داریم تا رطوبت اضافه آنان خشک شود. سپس بذرها به شکل سطحی کاشته می شوند به نحوی که فقط حدود 0.5 سانتیمتر در زیر خاک فرو روند. همچنین می توان از مخلوط خاک برگ + شن برای کاشت بذرها استفاده کرد و از 0.5 سانت خاک برگ بر روی بذرها به عنوان پوشش استفاده کرد. مکان نگهداری بذرها بهتر است که پر نور و روشن اما به دور از نور مستقیم آفتاب باشد و باید مراقب بود که سطح خاک نیز خشک نشود تا بذرها جوانه بزنند. پیوند یکی از راه های تکثیر نارونهای چتری است که از نارون معمولی گونه U. Minor به عنوان پایه استفاده می شود و پیوندک از نوع چتری تهیه می شود و بر روی این پایه پیوند زده می شود. 

تصویر فوق: میوه های نارون (مربوط به نارون آمریکایی)

 آفات و بیماری : برخی از افات این گیاه عبارتند از شپشک، کنه تارعنکبوتی، شته که وجود این آفات و البته بسته به شدت حضور آنان علائمی همچون زردی برگها بخصوص برگهای جوان و خشکیدگی سرشاخه ها ایجاد می شود.  در بین بیماری های شایع و رایج این درختان می توان به بیماری آلمانی نارون Dutch elm disease اشاره کرد که از جمله مهمترین بیماری های این درختان است و تا کنون موجب مرگ و از بین رفتن هزاران اصله از درختان نارون بخصوص در اروپا و  آمریکای شمالی شده است. این بیماری توسط نوعی قارچ ایجاد می شود که البته عامل اصلی انتقال این قارچ از درختی به درخت دیگر نوعی سوسک تنه (پوسته) در ختان نارون میباشد.لارو این سوسک در زیر پوست تنه نارون زندگی می کند و اگر چه که خود این لاروها و حشرات بالغ تغذیه چندانی از درخت نمی کنند اما به دلیل انتقال قارچ عامل بیماری ، به این درختان بسیار آسیب می رسانند.  این قارچ از طریق سیستم آوندی درخت در سراسر درخت منتشر می شود و سیستم آوندی را مسدود می کند که در اثر آن درخت از بین خواهد رفت. قارچکش اختصاصی  وجود ندارد که این بیماری را از بین ببرد البته برخی از قارچکشها هستند که روند این بیماری را کندمی کنند اما استفاده از آنان به شکل همیشگی و هزینه بر است و به همین دلیل معمولا از این روش استفاده نمی شود . بهترین روش درمان این بیماری ، پیشگیری از شیوع آن است که می توان با به کار گیری ارقام و انواعی از نارون که در برابر این بیماری از مقاومت نسبی برخوردار هستند به نحوی عمل پیشگیری را انجام داد. همچنین باید با کاربرد آفتکشهای مناسب  با سوسکی که ناقل این بیماری است مبارزه کرد و مانع از تکثیر و فعالیت آنان شد. البته مسئله دیگری که متاسفانه به شیوع این بیماری کمک می کند ، اتصال ریشه های نارونها از زیر زمین با یکدیگر است. گاهی این اتصال بین ریشه ها چنان قوی و نزدیک است که درختان نارون از این طریق به تغذیه یکدیگر نیز کمک می کنند! به همین دلیل زمانی که یک نارون به بیماری دچار می شود، قارچ عامل این بیماری از طریق اتصالات موجود بین ریشه های نارونهای مجاور یکدیگر، از درختی به درخت دیگر سرایت می کند. به همین دلیل زمانی که در منطقه ای متوجه درختی بیمار می شوند، معمولا آنرا سریعا در می آورند تا موجب بیمار شدن درختان مجاور نشود . بیماری مهم دیگر این درختان بیماری زردی نارون Elm yellows =Elm phloem necrosis است که عامل آن نوعی فیتوپلاسما است و توسط حشره ای به نام گوش خیزک از درختی به درخت دیگر منتشر می شود .عامل این بیماری در سیستم آوند آبکش (همان آوندی که وظیفه حمل و نقل مواد غذایی را در سراسر درخت بر عهده دارد) زندگی کرده و منتشر می شود و آوند های آبکش مسدود می شود در نتیجه درخت زرد رنگ می شود از پای در می آید. پژمردگی ورتیسلیوم Verticillium wilt یکی دیگر  از بیماری های درختان نارون است که نوعی بیماری قارچی است و  ریشه ها را مورد حمله قرار می دهد برگها و حتی چوب گیاه کم رنگ می شوند و ساقه ها و ریشه ها به رنگ قهوه ای تیره در می آیند. این قارچ آوندهای چوبی گیاه را درگیر و مسدود می کند و در نهایت گیاه از بین خواهد رفت. بیماری لکه سیاه نارون نوعی بیماری قارچی با عامل آنتراکنوز است که برگها را گرفتار می کند و روی برگها لکه های زرد رنگ با حاشیه های سیاه رنگ تولید می شد. قانقاریا بیماری قارچی دیگری است که در اثر آن برگها زرد روشن می شوند و نواحی زخمی سیاه – قهوه ای رنگی بر روی ساقه ها و شاخه های کوچک درخت شکل می گیرد. بیماری چوب خیس wetwood بیماری باکتریایی است که موجب می شود دربرخی نواحی چوب این درخت ، حالتی آبگونه ایجاد شود . زخم پیشرفت می کند و می تواند موجب پژمردن و از بین رفتن نواحی بالاتر زخم شود.

تصویر فوق: بیماری چوب خیس

 

تصویر فوق: بیماری زردی نارون

تصویر فوق: بیماری زردی نارون

تصویر فوق: بعد از اینکه لارو (کرم) سوسکهای تنه به حشره بالغ تبدیل شدند، پوست را سوراخ کرده و از تنه گیاه خارج می شوند.

تصویر فوق: سوسکهای تنه نارون . البته این سوسکها از نظر اندازه متنوع هستند و در تصویر بالا ، اندازه نسبتا کوچک آنها را مشاهده می کنید.

تصویر فوق: آسیب اولیه بیماری آلمانی نارون

هرس: درختان نارون در سالهای اولیه زندگی خود نیاز چندانی به هرس ندارند. بعد از گذشت چند سال شاید به دلیل تراکم بیش از اندازه شاخسار تمایل داشته باشید که برخی از شاخه ها را کوتاه کنید.  به طور کل زمان مناسب هرس اوایل بهار است و بهترین است که هر سه سال یکبار نسبت به هرس این درختان اقدام شود. البته در صورت رشد کم این درختان فاصله هرس را بیشتر و در حدود هر 5-4 سال در نظر می گیرند.

تصویر فوق: نمایی نزدیک از برگسار نارون چتری 

تصویر فوق: یک برگ از ناورن چتری 

تصویر فوق: نمایی نزدیک از برگهای نارون اسکاتلندی (که در ایران با نام ملچ شناخته می شود)

تصویر فوق: نارون آمریکایی

تصویر فوق: برگ نارون آمریکایی

تصویر فوق: نارون آمریکایی در فصل پاییز 

تصویر فوق: نارون مجنون با نام علمی U.glabra var pendula 

تصویر فوق: نارون انگلیسی 

تصویر فوق: نارون آلمانی (هلندی)

تصویر فوق: برگ نارون آلمانی (هلندی)

تصویر فوق: نارون چینی

تصویر فوق: برگ نارون چینی

تصویر فوق: بونسای نارون از گونه U. parvifolia (نارون چینی)

منابع:

http://en.wikipedia.org/wiki/Elm

http://elmcare.com/

http://www.ehow.com/list_6376039_diseases-elm-trees.html

http://na.fs.fed.us/spfo/pubs/howtos/ht_ded/ht_ded.htm

http://www.ehow.com/about_6393638_fertilizer-elm-trees.html

http://www.ehow.com/how_7639934_propagate-chinese-elm.html

http://www.ces.ncsu.edu/hil/hil-8702.html

http://www.ehow.com/about_6390727_interesting-elm-trees.html

http://www.ehow.com/about_6544158_information-elm-trees.html

http://www.ehow.com/info_7960174_prune-elm-trees.html

http://www.ehow.com/facts_7154086_fast-do-elm-trees-grow_.html

http://uptreeid.com/Species/elms.htm

http://cru.cahe.wsu.edu/CEPublications/pnw0152/pnw0152.html

[ ۱۳٩۳/۱/۱٧ ] [ ٥:٤٥ ‎ب.ظ ] [ آزاده رشیدی ]
.: Weblog Themes By Iran Skin :.

درباره وبلاگ
موضوعات وب
RSS Feed

Google

در اين وبلاگ