باغبانی سبز
 
قالب وبلاگ
نويسندگان

گیاه هل با نام علمی Elettaria cardamomum به خانواده Zingiberaceae  تعلق دارد و بومی هند، پاکستان، نپال و بوتان  است. این گیاه همیشه سبز و چند ساله است که اگرچه در موطن خود می‌تواند حدود سه متر و یا بیشتر ارتفاع بیابد اما در سایر نقاط و بخصوص هنگامی که به شکل گلدانی نگهداری می‌شود کمتر از این مقدار رشد می‌کند.ساقه های گیاه هل بلند و باریک هستند اما برگهایی نسبتا پهن و البته معطر دارند.

 


دوستان عزیز. لطفا مطالب وبلاگ باغبانی سبز را کپی‌برداری و انتشار نفرمایید. سپاسگزارم.

برگها می توانند 60-40 سانتیمتر رشد کنند . گلهای این گیاه زرد رنگ و کوچک است و بر روی ساقه هایی شکل می‌گیرند که مستقیما از زیر خاک رشد کرده‌اند .در بسیاری موارد این ساقه ها به جای اینکه به شکل عمودی قرار گیرند (مثل سایر ساقه های گیاه) حالتی خزنده دارند و بر روی سطح زمین قرار می‌گیرند.  طول میوه های کپسولی شکل و سبز رنگ این گیاه نیز 2-1 سانتیمتر است . البته گونه ای از این گیاه نیز وجود دارد که میوه هایی سیاه رنگ تولید می کند که این نوع از هل نیز مصرف خوراکی دارد و به هل سیاه معروف است . میوهای این نوع از هل علاوه بر تفاوت رنگ ، از نظر اندازه بزرگتر از هل سبز هستند و طعمی متفاوت نیز دارند. در هر کپسول و میوه هل حدود 20-15 دانه وجود دارد . میوه و برگهای گیاه هل مصرف خوراکی دارند و به طول کل به عنوان گیاهی ادویه‌ای و همچنین دارویی شناخته می‌شود اما امروزه به دلیل برگسار زیبا و همچنین عطر برگها به عنوان گیاهی زینتی و گلدانی نیز مورد توجه قرار گرفته است.  نام انگلیسی گیاه هل به شکل عمومی Cardamom است که با پسوندهای مختلفی استفاه می‌شود همانند green cardamom, black cardamom, indian cardamom,winged cardamom, brown cardamom

 توجه: گیاه هل و گیاه زنجفیل هم خانواده هستند و از نظر ظاهری و نیازهای محیطی نیز شباهتهایی با هم دارند.

 

تصویر فوق: نمایی نزدیک از نحوه قرار گرفتن برگها روی ساقه

تصویر فوق: نمایی از گیاه

تصویر فوق: گل و میوه که به گیاه متصل هستند

دو تصویر فوق:گلها میوه ها بر روی ساقه هایی شکل میگیرند که این ساقه ها تقریبا خزنده هستند و روی سطح زمین قرار می گیرند.

تصویر فوق: میوه های تازه هل

تصویر فوق: میوه های خشک شده و بذرهای هل

نیازهای محیطی

آبیاری: در مورد گیاه هل نه تنها وجود رطوبت در خاک بلکه وجود رطوبت در هوای اطراف برگها  نیز از جمله شرایط رشد بهینه آن است . البته آبیاری بیش از اندازه و نامناسب این گیاه می تواند منجر به سیاه شدن برگها بخصوص برگهای پایینی گیاه ، پوسیدگی ساقه‌ها و ریشه‌های گیاه و از بین رفتن آن شود. خشکی و کمیود رطوبت خاک نیز در ابتدا موجب سوختگی و خشکی حاشیه و نوک برگها و سپس قهوه‌ای شدن و چروکیدگی تمامی برگ می شود. البته این حالت در اثر خشکی هوا نیز روی می‌دهد. به همین دلیل اولا زمانی باید این گیاه را آبیاری کرد که سطح خاک تا حدودی رطوبت خود را از دست داده باشد و نه اینکه کاملا خشک شده باشد و دوما با عمل غبارپاشی نسبت به افزایش رطوبت هوای اطراف برگها اقدام کرد. البته برای افزایش رطوبت از روش زیرگلدانی حاوی قلوه سنگ و آب نیز می‌توان استفاده کرد. بدین صورت که یک زیرگلدانی را (که البته قطر آن حداقل 20٪ از قطر دهانه گلدان بیشتر است) ابتدا از قلوه سنگهای کوچک کاملا و تا لبه گلدان پر می کنیم.سپس تا نیمه ارتفاع دیواره زیرگلدانی آب می‌ریزیم و بعد گلدان حاوی گیاه را بر روی قلوه سنگها قرار می‌دهیم. آب موجود در زیرگلدانی به هیچ وجه نباید با کف گلدان در تماس باشد. آب موجود در زیرگلدانی به تدریج تبخیر شده و قسمتی از رطوبت مورد نیاز برگهای گیاه را فراهم می کند.

نور: مکانی روشن و پر نور اما به دور از نور مستقیم آفتاب برای این گیاه مناسب است.حتی این گیاه در موطن خود در زیر درختان که سایه -آفتاب است رشد خوبی دارند و در معرض نور مستقیم آفتاب کشت نمی شوند. وجود نور مستقیم بخصوص زمانی که هوا گرم است از دلایل سوختگی نوک و حاشیه برگها و همچنین پژمردگی و خشکیدگی آنها است. اگر نور کافی نباشد به تدریج فاصله برگها بر روی یک ساقه از هم بیشتر می شود، برگهای جدید ریزتر و رنگ پریده می‌شوند.

دما: گیاه هل بهترین رشد را در دمای 24-22 و حداکثر 26 درجه سانتیگراد دارد.  با بیشتر شدن گرمای هوا می‌بایست نه تنها رطوبت خاک را با دقت بیشتری تنظیم و فراهم کرد بلکه می‌بایست نسبت به تامین مناسب رطوبت هوا نیز اقدام کرد. گرمای هوا و خشکی هوا از جمله دلایل عدم رشد مطلوب این گیاه است اما اگر بتوانیم رطوبت خاک و به خصوص هوا را فراهم کنیم این گیاه می‌تواند دما را تا حدود 35 درجه نیز تحمل کند . از طرفی این گیاه دما را حداقل تا حدود 10 درجه تحمل می‌کند و قسمتهای زیرزمینی و داخل خاک از بین نمی‌روند اما در این دما و به دلیل سرمای هوا برگها حالتی افتاده پیدا می کنند و رشد گیاه نیز متوقف می شود بنابراین بهتر است که دمای هوای مکان نگهداری به زیر 15 درجه نزول نکند. توجه داشته باشید که با سردتر شدن هوا نیاز آبیاری این گیاه کاهش می یابد به نحوی که بهتر است اگر دما به حدود 10 درجه رسید نسبت به قطع آبیاری و یا آبیاری با فواصل زیاد و فقط در حدی که خاک کاملا خشک نشود اقدام کنیم. با این وجود چنین شرایطی به گیاه آسیب وارد می کند.

خاک: خاک باید زهکش خوبی داشته باشد و آب اضافی حاصل از عمل آبیاری را در خود نگه ندارد. در اینصورت و ماندگاری آب اضافی در محیط اطراف ریشه ها برگها بخصوص برگهای پایین گیاه به تدریج سیاه می شوند ، گیاه استحکام خود را از دست می دهد و در نهایت دچار پوسیدگی ریشه و ساقه می شود. میتوان از  مخلوطهای خاک برگ+کوکوپیت+پرلایت و یا خاک برگ+ خاک معمولی +10٪شن (با ذرات حدود 2 میلیمتر) استفاه کرد. ته گلدان حتما باید منافذی برای خروج آب اضافه وجود داشته باشد و روی این منافذ را می بایست با چند تکه سفال شکسته قبل از کاشت گیاه پوشاند. در طی فصل رشد و برای کوددهی این گیاه می‌توان از کودهایی همانند 10-5-10 (پتاسیم و نیتروژن برابر اما بیش از فسفر است ) و 10-5-5(فسفر و نیتروژن برابر اما کمتر از پتاسیم هستند ) یا سایر فرمولهای مشابه با همین نسبتها استفاده کرد و کودهی را می توان هر 4 هفته یکبار انجام داد. البته در مورد گیاهان بالغ که به میوه دهی رسیده اند می توان فرمولهایی همانند 20-5-10 استفاده کرد که به میوه دهی گیاه نیز کمک شود. همچنین با شروع فصل رشد می توان لایه ای به ضخامت حدود 5 سانیتمتر از خاک برگ بر روی سطح خاک پخش کرد تا در طی فصل رشد به تغذیه گیاه کمک شود .در ابتدای کاشت این گیاه، گلدانی که حداقل قطر دهانه آن حدود 40 سانتیمتر است مناسب است و بهتر است در هر گلدان فقط یک گیاه کاشت و نگهداری کرد زیرا در صورت تمایل به نگهداری دو گیاه درکنار هم  و البته در صورت مساعد بودن شرایط محیطی و رشد خوب گیاه ، باید بین هر دو گیاه حدود دو متر فاصله در نظر گرفته شود تا فضای کافی برای گستراندن سیستم ریشه و همچنین برگسار خود داشته باشند. کوچک شدن گلدان گیاه یکی از دلایل عدم رشد و عدم شکل گیری برگ جدید است . بنابراین اگر مدتی است که گیاه شما رشدی نکرده و یا اینکه ریشه ها از منافذ زیرین گلدان بیرون آمده اند و یا در سطح خاک پدیدار شده اند بهتر است که نسبت به تعویض گلدان اقدام کنیم. بهترین زمان تعویض نیز اواخر زمستان و یا اوایل بهار است. گلدان جدید را می توان حدود 20٪ بزرگتر از گلدان قدیمی در نظر گرفت.

تکثیر: کاشت بذر این گیاه یکی از راه های  روشهای تکثیر آن است. عمر بذرهای در داخل میوه‌ها حدود 2 سال است و اگر از بذرهای کهنه تر استفاده شود این بذرها جوانه نمی‌زنند.  بذرها را می توان از داخل پوشش هل در آرود و مصرف کرد البته بذرهایی مناسب است که سبز و نارس نباشند و قهوه‌ای رنگ شده باشند. سبز بودن بذر نشانه نرسیده بودن آن است . اگر هل تازه دارید (هل تازه پوششی نرم و آبدار دارد) آنها را در مکانی گرم و خشک قرار دهید تا پوشش آنها خشک شوند . سپس پوشش هل را باید شکست تا بتوان بذرها را آزاد کرد . اگر پوشش آن سفت است هل را بین دستمال کاغذی یا حوله قرار دهید و فشار دهید تا پوشش شکاف بردارد و بتوانید بذرها را آزاد کنید . خیساندن بذرها به مدت 24-12 ساعت در آب ولرم به جوانه زنی بهتر آنان کمک می کند. از مخلوط خاک برگ +شن می توان برای کاشت بذرها استفاده کرد. مخلوط خاک را به خوبی آبیاری کنید سپس بذرها را بر روی سطح خاک قرار دهید و با پوششی نازک از خاک برگ نرم به ضخامت 0.3 میلیمتر بذرها را بپوشانید و با غبارپاشی سطح خاک را مجددا مرطوب کنید. برای اینکه خاک برگ نرم داشته باشیم می توانیم مقداری از خاک برگ را الک کنیم تا بافتی نرم و یکنواخت داشته باشد و از آن برای پوشاندن روی بذرها استفاده کنیم. تا زمان جوانه زنی بذرها می‌توان با همین عمل غبارپاشی نسبت به ابیاری سطح خاک اقدام کرد . بذرهای هل آهسته و به کندی جوانه می زنند یعنی 4 الی 8 هفته جوانه زنی آنها می تواند طول بکشد بنابراین باید صبور باشیم و در طی این مدت می بایست سطح خاک را مرطوب نگه داشت اما مراقب باشید که سطح خاک خیس و گل آلود نشود. دمای مناسب جوانه زنی بذرها حدود 24 درجه است و در طی این مدت نباید اجازه ندهید که دما به زیر 15 درجه نزول کند . از زمان روییدن گیاه از بذر تا زمان بالغ شدن گیاه و تولید هل، حدود سه سال زمان مورد نیاز است. راه دیگر تکثیر این گیاه تقسیم بوته ای است که بیش از اندازه بزرگ و متراکم شده است. توجه کنید که گیاه هل ساقه های زیرزمینی(ریزوم ) دارد که به تدریج در زیر خاک گسترده و متراکم می شوند. از روی ساقه های زیرزمینی ساقه های هوایی (آنهایی که ما مشاهده می کنیم) تولید می شود و به بیرون از خاک رشد می کنند. بعد از مدتی رشد و نمو یک گیاه در یک گلدان و تراکم بیش از اندازه ریزومها و ساقه های هوایی گیاه می توان نسبت به تقسیم توده ریشه به همراه ریزومهای این گیاه اقدام کرد. به منظور این کار می توان هنگام تعویض گلدان در اواخر زمستان و یا اوایل بهار و زمانی که تمامی گیاه را از گلدان بیرون آورده ایم با کمک دست و یا در مواردی که ریشه ها بیش از اندازه به هم پیچیده هستند با کمک وسیله ای تیز همانند قیچی ، توده ریشه ها و ریزومها را از هم جدا  و هر قسمت را در گلدانی جداگانه و مستقل کشت کرد.

تصویر فوق: مراحل اولیه جوانه زنی بذر 

تصویر فوق: گیاه جوان

آفات و بیماری: شته ، انواع شپشکهای گیاهی، تریپس، مگس سفید ، لاروهای حشرات مختلف ، جرب ریشه گیاه هل و نماتد از جمله آفات این گیاه هستند . از بیماری ها نیز می توان به پژمردگی گیاه در اثر قارچهای پتیوم و ریزوکتونیا، لکه برگیهای قارچی و باکتریایی و پوسیدگی ریزوم و یا ریشه اشاره کرد.

تصویر فوق: گلهای هل

سه تصویر فوق: برگها

تصویر فوق: ساقه های گیاه قبل از گلدهی و میوه دهی

دو تصویر فوق: ساقه هایی که بر روی زمین قرار میگیرند حاوی میوه های این گیاه هستند

تصویر فوق: نمایی نزدیکتر از ساقه های حاوی گل و میوه

 

تصویر فوق: نگهداری گیاه هل به شکل گلدانی

تصویر فوق: هل سبز

تصویر فوق: تفاوت اندازه و همچنین رنگ هل سبز و هل سیاه

منابع:

http://en.wikipedia.org/wiki/Elettaria

http://www.ehow.com/how_5311262_grow-grocery-store-cardamom-seeds.html

http://www.ehow.com/how_6668984_grow-cardamom.html

http://www.heirloom-organics.com/guide/va/guidetogrowingcardamom.html

http://www.gardenguides.com/94816-grow-cardamom.html

http://www.ehow.com/how_6281520_plant-cardamom.html

http://www.kissankerala.net/kissan/kissancontents/cardamom.htm

http://www.tis-gdv.de/tis_e/ware/gewuerze/kardamom/kardamom.htm

http://www.celkau.in/Crops/Spices/Cardamom/nutrient_management.aspx

http://www.webindia123.com/garden/herb_spi/cardamom.htm

http://www.floridata.com/ref/e/elet_car.cfm

http://gernot-katzers-spice-pages.com/engl/Elet_car.html 

[ ۱۳٩۳/٢/٩ ] [ ٥:٠٠ ‎ب.ظ ] [ آزاده رشیدی ]
.: Weblog Themes By Iran Skin :.

درباره وبلاگ
موضوعات وب
RSS Feed

Google

در اين وبلاگ