باغبانی سبز
 
قالب وبلاگ
نويسندگان

نام علمی این گیاه Ficus elastica و متعلق به خانواده Moraceae است. دیگر نامهای انگلیسی این گیاه عبارتند از :rubber fig, rubber bush , rubber tree و indian rubber bush . فیکوس بومی هند و جنوب شرقی اندونزی است و در موطن خود می‌توند به ارتفاع 40-30 متر و با تنه‌ای به قطر 2 متر برسد. تنه گیاه دارای ساقه‌های هوایی و ساقه‌هایی در قاعده تنه است  که این ریشه ها به استحکام بیشتر گیاه در خاک کمک می‌کنند. برگها می‌توانند به طول 35-10 سانتیمتر و عرض 15-5 سانتیمتر برسند.


دوستان عزیز. خواهشمندم مطالب وبلاگ باغبانی سبز را کپی برداری و انتشار نفرمایید. سپاسگزارم. 

برگها براق و چرمین هستند که در برخی ارقام این گیاه رگه‌های کرم رنگ و یا قرمز رنگ بر روی پهنه برگها مشاهده می‌شود. گلهای این گیاه معطر یا رنگین نیست و جلب توجه نمی‌کند.  فیکوس شیره‌ای دارد که می‌توان آن را از گیاه گرفت و از آن در ساخت لاستیک استفاده کرد و نام انگلیسی این گیاه با توجه به این مسئله انتخاب شده است.اما لازم به ذکر است گیاهی که از شیره آن به شکل تجاری در ساخت لاستیک استفاده می‌شود، درخت لاستیک Para rubber tree با نام علمی Hevea brasiliensis از خانواده افربیاسه است. اگرچه فیکوس در زادگاه خود تبدیل به درختی بزرگ می‌شود اما در بسیاری نواحی دیگر از جمله کشور ما اکثرا به عنوان یک گیاه زینتی و گلدانی مورد استفاده قرار می‌گیرد.

آبیاری:به خشکی مقاوم است اما رطوبت را ترجیح می‌دهد و نباید خاک گلدان خیس و غرقابی شود زیرا در اینصورت برگهای پایین گیاه به تدریج زرد شده و می‌ریزند. بنابراین در فاصله دو آبیاری بهتر است سطح خاک خشک شود و سپس گیاه را آب دهید. زمانی که دمای هوا بالا است برگها را غبارپاشی کنید اما اگر این کار را در نور مستقیم آفتاب انجام دهید لکه‌های قهوه‌ای و سوخته بر روی برگها تشکیل می‌شود. تشنگی شدید گیاه موجب لوله شدن برگها و آویزان شدن انان می‌شود که در این حالت می‌توان گیاه را به مدت 15 دقیقه در تشت پر از آب قرار داد.

دما: گرما را تا 30 درجه سانتیگراد و سرما را تا 15 درجه سانتیگراد تحمل میکند اما بهترین دما برای رشد آن 25-20 درجه سانتیگراد است . هوای سرد موجب قهوه‌ای شدن برگها و ریزش انها می‌شود همچنین تغییرات ناگهانی در دمای محیط نیز موجب ریزش برگها می شود

نور: سایه را تحمل می‌کند اما مکان روشن را ترجیح می‌دهد. همچنین گلدان حاوی این گیاه را از نور مستقیم آفتاب محافظ کنید. نور شدید موجب بی رنگ شدن برگها می‌شود. نور کم و ناکافی محیط یکی از دلایل ریزش برگهای گیاه است البته تغییر مکان این گیاه می‌تواند موجب ریزش برگها شود.

خاک:این گیاه به خاکی با زهکش که همچنین بتواند رطوبت را در خود حفظ کند نیاز دارد. به عنوان مثال می توان از مخلوط خاک معمولی+خاک برگ+پیت موس استفاده کرد. در صورت کمبود مواد غذایی برگهای گیاه بدشکل و رنگ پریده می‌شود. به منظور تغذیه مصنوعی می توان از کودهایی با فرمول 10-10-10 هر دو هفته یکبار و یا فرمول 20-20-20 هر 5 هفته یکبار استفاده کرد. اگر گیاه سریع رشد می‌کند تا جایی که امکان دارد هر ساله و در ابتدای بهار باید گلدان آن را عوض کرد و گلدانی انتخاب کرد که حداکثر حدود 5 سانتمیتر در قطر و همچنین در ارتفاع بدنه از گلدان قبلی بلندتر باشد و گلدان را خیلی بزرگتر از گلدان قبلی انتخاب نکنید. اگر گیاه بیش از اندازه بزرگ شده است که عوض کردن گلدان سخت است، خاک سطحی و رویین را با خاک تازه و غنی از مواد غذایی عوض کنید.

تکثیر: برای تکثیر این گیاه می توان در اواخر بهار و یا در اوایل تابستان از ساقه ها قلمه تهیه کرد. طول مناسب قلمه ها در حدود 15 سانتمیتر است .قلمه را میتوان هم از طول ساقه تهیه کرد و هم از انتهای ساقه. به هر حال  قلمه باید حداقل یک برگ داشته باشد و در صورت زیاد بودن تعداد برگها باید تعداد آنها را کم کرد. همچنین قلمه ها در قسمت پایین شان که در بستر کاشت قرار می گیرد باید بدون برگ باشند . بعد از جدا کردن قلمه ها شیره ای سفید رنگ از انتهای آنها و از تمامی قسمتهایی که برش خورده اند بیرون می آید. بهتر است که قلمه ها را بریا 30 دقیقه در آب قرار دهید تا این جریان شیره متوقف شود و سپس نسبت به کاشت قلمه ها اقدام کنید. قلمه ها  در بستری که سبک و مرطوب است کاشت. مثلا می توان از مخلوط کوکوپیت +پرلایت و یا خاک برگ +شن استفاده کرد. رطوبت هوا را در مکان نگهداری قلمه ها باید در حد اشباع و دما در حدود 27-25 درجه باشد. از قلمه جوانه برگ نیز می توان برای تکثیر این گیاه استفاده کرد که چگونگی کاشت آن به همان صورتی است که در بالا توضیح دادم و روش تهیه این قلمه را نیز در تصاویر موجود در قسمت زیر مشاهده می کنید. از روش خوابانیدن هوایی نیز می‌توان استفاده کرد که ساقه هایی با طول حداقل 30 سانیتمتر برای انتخاب شوند بهتر است. در این روش باید ساقه گیاه ابتدا یا شکافی اینجاد شود و یا قطعه ای از پوست به شکل حلقه از اطراف ساقه برداشته شوند. سپس مواد نگهدارنده رطوبت همانند خزه اسفاگنوم در اطراف شکاف قرار داده شود و این ناحیه با مواد موجود در اطراف آن در پلاستیک پیچانده می‌شود تا گیاه در آن ناحیه ریشه تولید کند. سپس آن قسمت از ساقه را می‌توان از گیاه جدا کرد و به عنوان گیاهی مستقل کاشت.

تصویر فوق: قلمه های تهیه شده از ساقه گیاه فیکوس . البته این گیاه از نوع ابلق فیکوس است. قلمه موجود در جلوی تصویر از طول ساقه و قلمه موجود در عقب تصویر از انتهای ساقه تهیه شده است(جوانه برگ که هنوز قرمز رنگ است مشاهده میشود.) . این قلمه ها به دلیل اینکه برگهایی با  سطح بزرگ دارند باید در مکانی با رطوبت اشباع قرار بگیرند تا قبل از ریشه دهی و به دلیل از دست دادن رطوبت خشک نشوند.

 

تصویر فوق: تهیه قلمه حاوی یک برگ از ساقه این گیاه  و نحوه کاشت قلمه

تصویر فوق: برداشتن پوست دور ساقه به شکل یک حلقه در روش خوابانیدن هوایی

تصویر فوق: ایجاد شکاف در ساقه و قرار دادن یک قطعه چوبی کوچک(همانند یک چوب کبریت) در میانه شکاف برای جلوگیری از بسته شدن شکاف. این مسئله نیز در رابطه با روش خوابانیدن هوایی انجام می شود.

 

تصویر فوق: بعد از ایجاد شکاف به شکلی که در دو تصویر قبلی نشانداده شد، در اطراف ناحیه ای که آن شکافها ایجاد شده است ابتدا موادی که نگهدارنده رطوبت است همانند خزه اسفاگنوم قرار میگیرد و این خزه ها با بستن یک نوار در اطرافشان ثابت می شود و بعد در اطراف این خزه ها کیسه پلاستیکی قرار داده می شود تا به حفظ رطوبت کمک کند.

تصویر فوق: زمانی که ریشه هایی را در داخل کیسه پلاستیکی مشاهده کردید زمان مناسبی برای جدا کردن ساقه از گیاه مادری است. ساقه را از ناحیه ای که در تصویر نشان داده شده است از گیاه مادری جدا کنید و آنرا در یک گلدان و در خاکی که در قسمت خاک توضیح داده ام بکارید. در هفته های اول بهتر استک ه با کشیدن یک پلاستیک بر روی گیاه به حفظ رطوبت در اطراف گیاه کمک کنیم البته سنگینی این پلاستیک نباید بر روی گیاه باشد و باید از یک چهارچوب که در تصویر مشاهده می کنید کمک بگیریم.

 

هرس: هرس این گیاه را می توان در اواخر بهار/اوایل تابستان انجام داد. ساقه هایی را که خارج از فرم و شکل اصلی گیاه رشد کرده اند و یا ساقه هایی را که بیش از اندازه بلند شده اند میتوان قطع و یا کوتاه کرد. عمل برش را نیز از بالای یک گره (گره ناحیه اتصال برگها به ساقه است) بزنید. در جدا کردن ساقه ها زیاده روی نکنید زیرا ممکن است باعث شوکه شدن گیاه شوید. حجم کل ساقه ای جدا شده باید حداکثر حدود 30٪ حجم کل ساقه های گیاه باشد یعنی فرض کنید که اگر می خواهید همه ساقه ها را کوتاه کنید تنها میتوانید یک سوم از ارتفاع هر یک را کوتاه کنید.

آفات:کنه تار عنکبوتی و شپشک از جمله افاتی هستند که به این گیاه حمله می‌کنند که می‌توان جهت مبارزه با آنان از سموم سیستماتیک استفاده کرد. از دیگر آفات می‌توان به نماتد گره ریشه و تریپس اشاره کرد. تحت شرایط گرم مرطوب نیز لکه‌برگی باکتریایی و قارچی و سرخشکیدگی ممکن است روی دهد.

تمیز کردن برگهای بزرگ این گیاه نقش موثری در جلوگیری از فعالیت آفات و همچنین شادابی و ظاهر زیبای این گیاه دارد. وقتی برگها کثیف هستند می توانید در یک لیتر آب به اندازه یک قاشق چایخوری آب لیمو بریزید، آب را به خوبی تکان دهید و تکه ای پارچه را به این آب آغشته کنید و بعد برگهای گیاه را تمیز کنید.

 

منابع:

http://www.guide-to-houseplants.com/rubber-plant.html

http://en.wikipedia.org/wiki/Ficus_elastica

http://aggie-horticulture.tamu.edu/earthkind/landscape/air-layering/

http://www.hear.org/starr/hiplants/reports/pdf/ficus_elastica.pdf

http://www.gardeningknowhow.com/houseplants/rubber-tree/propagation-rubber-tree-plant.htm

http://www.ambiusindoorplants.com.au/catalogues/indoor-plant-selection/high-light-plants/Ficus-elastic-Decora/index.html

[ ۱۳٩۱/٦/٢۸ ] [ ٥:٤٢ ‎ب.ظ ] [ آزاده رشیدی ]
.: Weblog Themes By Iran Skin :.

درباره وبلاگ
موضوعات وب
RSS Feed

Google

در اين وبلاگ