باغبانی سبز
 
قالب وبلاگ
نويسندگان

بگونیا از جمله گیاهان گلدار و چندساله متعلق به خانواده Begoniaceae  است که بومی مناطق گرمسیری و نیمه گرمسیری جنوب و مرکز قاره آمریکا، قاره آفریقا و جنوب آسیا می‌باشد. بگونیاهایی که در طبیعت وحشی زندگی می‌کند ساقه‌ای عمودی ، ریزوم یا ریشه غده ای دارند. گلهای نر و ماده از یکدیگر جدا هستند اما بر روی یک گیاه هر دو نوع گل وجود دارد. رگبرگ اصلی در پهنه برگ گیاه بگونیا، آنرا به دو قسمت نامساوی تقسیم کرده است. یعنی اگر از روبرو به یک برگ بگونیا نگاه کنید، دو طرف آن از نظر اندازه قرینه و مساوی نیستند. در ارقام مختلف بگونیا، برگها همانند گلهای این گیاه رنگها و شکلهای متفاوتی دارند و حتی برخی از این گیاهان به دلیل برگهای زیبایی که دارند پرورش می‌یابند و نه گلهایشان. به دلیل تنوع بیشمار بگونیا (از نظر ارتفاع گیاه شکل و رنگ گل و برگ و وجود ریزوم یا ریشه غده ای و یا ریشه افشان) تقسیم بندی‌های مختلفی بر روی این گیاه انجام شده است.


دوستان عزیز. خواهشمندم مطالب وبلاگ باغبانی سبز را کپی برداری و انتشار نفرمایید. سپاسگزارم. 

همانطور که اشاره کردم تقسیم بندی های مختلفی برای این گیاهان و با توجه به تفاوتهای آنان انجام شده است مثلا انجمن بگونیای کشور آمریکا نیز این گیاهان را در هشت گروه قرار می‌دهد که مبنای این تقسیم بندی چگونگی نحوه رشد و همچنین خصوصیات برخی از قسمتهای این گیاه است:

  1. عصایی شکلcane-like که بین گره ها(نواحی اتصال برگها به ساقه) فاصله بیشتری نسبت سایر انواع بگونیا وجود دارد و برگها تا حدودی برافراشته تر می‌ایستند.  یکی از محبوبترین انواع بگونیا یعنی بگونیای برگ فرشته ای Angel wing begonia و بگونیا برگ اژدها Dragon wing begonia در این گروه قرار داده می شود.
  2. بوته‌ای شکل shrub-like همانطور که از اسم آنها پیدا است این نوع از گیاهان به شکل بوته ای و انبوه رشد می کنند و برگهایی قابل توجه دارند البته از نظر اندازه برگها و یا کرکهای روی برگها و همچنین ارتفاع کل گیاه بسیار با هم متفاوت هستند.
  3. دارای ریشه غده‌ایtuberous از جمله گیاهانی که دارای رکود زمستانی هستند و می بایست در طی مدت زمستان آب بسیار کمی را به آنها داد. برگهای خود را از دست می دهند اما با فرارسیدن فصل گرم، مجددا آبیاری شده و برگهای جدید رشد می کنند.
  4. دارای ریزومrhizomatous از جمله انواعی که جز گیاهان محبوب خانگی محسوب می شوند.
  5. دارای ریشه های افشان(بگونیای معمولی)semperflorens به دلیل توانایی تولید گل در مدت زمان طولانی در طی سال و همچنین برگهای براقی که دارد بسیار مورد توجه دوستداران گلها و گیاهان است.
  6. رکس (برگهای رنگین)rex . البته برخی این انواع را در همان گروه ریزوم دار قرار میدهند اما از آنجایی که این نوع از بگونیاها در مقایسه با سایر بگونیاهای ریزوم دار از برگهایی با طرح ها و رنگ های متنوعی برخورد دار هستند به همین دلیل انجمن آمریکایی بگونیا این انواع از بگونیا را در گروه جدایی با نام بگونیا رکس قرار داده است.به دلیل نیاز این نوع بگونیا به رطوبت هوای بالای محیط ، کمی نگهداری آن در محیط خانه ها دشوار است.
  7. دارای شاخسار آویختهtrailing - scandent این انواع ساقه هایی بلند دارند که معمولا ساقه ها به چند ساقه کوچکتر تقسیم می شوند و بسیار مناسب سبدهای آویخته هستند . برخی از این انواع به دلیل برگهای زیبا و برخی به دلیل گلهای زیبایی که تولید می کنند مورد توجه قرار گرتفه اند.
  8. دارای ساقه ضخیمthick-stemmed معمولا ساقه هایی ضخیم و بدون انشعاب دارند که بسیار هم بلند می شوند. اعضا این گروه معمولا به شکل خانگی پرورش نمی یابند.

گونه های مختلفی از این گیاه وجود دارند که یا خود گونه ها و یا گیاهان حاصل از دور رگه گیری بین گونه های مختلف مورد پرورش و نگهداری قرار میگیرند و با توجه به خصوصیات ظاهری هر گیاه (یا گونه اصلی و یا دو رگه بدست آمده از آن ) می توان گیاه مورد نظر را در یکی از گروه های یاد شده در قسمت بالا قرار داد. گروه‌های متفاوت این گیاه نیازهای رشدی متفاوتی دارند اما از آنجایی که بومی مناطق گرمسیری و نیمه گرمسیر هستند تقریبا تمامی آنان و دو رگه‌های بدست آمده از آنان به محیطی گرم نیاز دارند. البته گونه‌هایی همانند B.grandis (گیاهی با ارتفاع 60 سانتیمتر و گلهای سفید یا صورتی کم رنگ ) که بومی کشور چین است می‌تواند سرما را تا زیر صفردرجه سانتیگراد نیز تحمل کند و به همین دلیل با نام  'hardy begonia' (بگونیای سرسخت)شناخته شده است. همچنین از انجایی که در طبیعت در زیر سایه درختان رشد می‌کنند، به عنوان گیاه گلدانی نیز مکانی با نور غیر مستقیم را می‌پسندند و تعداد اندکی از آنان نور مستقیم خورشید را تحمل می‌کنند بخصوص زمانی که دمای هوا بالا باشد. به طور کل گیاهان بگونیا به خاکی سبک با زهکش خوب نیاز دارند که رطوبتی میانه داشته باشد یعنی نه خشک باشد و نه خیلی خیس و مرطوب. بسیاری از گیاهان بگونیا بجز نمونه‌هایی که ریشه غده‌ای دارند در طول سال رشد می‌کنند گل می‌دهند. بگونیاهای غده‌ای مدتی را به استراحت می‌پردازد و در این زمان رشد نخواهد کرد که در این زمان می‌توان غده‌ها را در انباری سرد و خشک نگهداری کرد. بگونیاهایی که ریشه‌های افشان دارند معمولا به عنوان گیاه پوششی در فضای باز نیز مورد استفاده قرار می‌گیرند. برخی از دو رگه‌های حاصل از بگونیاهای ریشه افشان همانند 'Dragonwing Begonias' (بگونیا بال اژدها) برگها و گلهای بزرگتری دارند و بسیار مورد توجه قرار گرفته‌اند. بگونیاهایی که ریشه غده‌ای دارند معمولا در گلدان کاشته می‌شوند. اغلب گیاهان بگونیا از طریق روش تقسیم و یا با استفاده از قلمه ساقه تکثیر می‌شوند. برخی نیز با استفاده از قلمه برگ (بخصوص بگونیاهای متعلق به گروه ریزوم دار و بگونیاهای رکس که برگهای رنگین دارند)و یا کاشت بذر تکثیر می‌شوند. در ادامه نمونه‌هایی از گیاهان بگونیا که معمولا در فروشگاه‌های گل و گیاه عرضه می‌شوند و شیوه های نگهداری آنان به همراه مشکلاتی که ممکن است برای این گیاهان پیش آید مورد بررسی قرار گرفته اند.

بگونیا رکس Begonia rex

این گیاه بومی قاره آسیا بخصوص هند است و دلیل اصلی محبوبیت این گیاه، برگهای زیبای آن است که چه از نظر شکل ظاهری و  چه از نظر ترکیب رنگها بسیار جلب توجه می‌کند. گلهای صورتی رنگ این نوع بگونیا چندان قابل توجه نیستند و به محض ظهور می‌توانید به منظور رشد بهتر برگها، گلها را از گیاه جدا کنید. این بگونیا ریزوم دارد که در زیر سطح خاک رشد می‌کند(به همین دلیل در برخی تقسیم بندی ها این گیاهان را در گروه بگونیاهای ریزوم دار قرار داده اند و گروه مستقلی برای آن در نظر نمیگیرند). پرورش این گیاه به دلیل نیاز بالای آن به رطوبت ممکن است کار مشکلی باشد. زیرا این گیاه به رطوبت 50% هوا و برخی از ارقام این گیاه حتی به رطوبتی بیش از این نیاز دارند . این نوع بگونیا ممکن است در زمستان برگهای خود را از دست بدهد و اصطلاحا به خواب زمستانی برود. اگر چنین مسئله‌ای روی داد آبیاری به گیاه را متوقف کنید و تمامی برگهای پژمرده گیاه را قطع کنید و گیاه را داخل محفظه‌ای پلاستیکی (کیسه پلاستیک) بگذارید و آن را در دمای 16 درجه سانتیگراد نگه دارید تا رشد جدید ظاهر شود که این مسئله حدود 10-6 هفته طول می‌کشد. سپس گیاه رشد معمولی خود را از سر می‌گیرد. بگونیای رکس نیاز چندانی به هرس ندارد اما می‌توان به سرزنی ساقه‌ها ، ساقه‌های جانبی را تحریک به رشد کرد. البته این کار را در مورد ارقامی که برگهای درشت دارند انجام ندهید زیرا باعث شلوغی بیش از اندازه گیاه خواهد شد. گاهی ریزوم گیاه نیز بیش از اندازه بلند می‌شود که آنرا نیز می‌توان به راحتی و به اندازه مناسب کوتاه کرد.

آبیاری: خاک این گیاه را همواره مرطوب نگهدارید و تا جایی که امکان دارد از آب بدون املاح استفاده کنید. مرطوب نگهداشتن خاک بگونیا رکس به معنی خیس و غرقاب بودن آن نیست و در اینصورت مشکلات دیگری همانند پوسیدگی ساقه و ریشه و در نهایت مرگ گیاه بوجود می‌آید. اگرچه این گیاه به رطوبت بالای محیط نیاز دارد اما به دلیل احتمال شیوع بیماریهای قارچی، برگها را تا جایی که امکان دارد مستقیما غبارپاشی نکنید. اما از آنجایی که این گیاه به رطوبت هوای بالا نیاز دارد بهتر است آن را در کنار مجموعه‌ای از دیگر گیاهان برگی و همچنین بکارگیری خزه در اطراف آن نگهدارید. در صورت خشکی هوا برگها چروکیده و خشک می شوند. به دلیل نیاز این گیاه به رطوبت بالای اتمسفر می‌توان این گیاه را در تراریوم (کشت گیاهان در محفظه‌های شیشه‌ای) کاشت و یا از دستگاه‌های بخار ساز استفاده کرد تا رطوبت محیط را بالا ببرد. از روش زیرگلدانی حاوی قلوه سنگ و آب هم می توان گاهی استفاده کرد. بدین صورت که یک زیرگلدانی را تا لبه آن پر از قلوه سنگ کوچک کنید. سپس تا نیمه دیواره در زیرگلدانی آب بریزید و گلدان گیاه را روی قلوه سنگها قرار دهید. توجه کنید که کف گلدان به هیچ وجه با آب در تماس نباشد در اثر حرارت محیط آب درون زیرگلدانی به تدریج تبخیر شده و تا حدودی رطوبت مورد نیاز برگها تامین می شود. آبیاری بیش از اندازه این گیاه و خیس ماندن خاک گلدان موجب پوسیدگی ساقه و طوقه این گیاه می‌شود و ریشه ها نیز می‌پوسند از بین خواهند رفت. تشنگی و خشکی کشیدن گیاه نیز موجب لوله شدن برگها و خشک و چروکیدن حاشیه آنان می‌شود که در این صورت گیاه را سریعا آب دهید و برای بازگشت شادابی به برگهای گیاه ، چند روز گلدان را در مکانی با دمای حدود 18 درجه سانتیگراد نگهدارید.

دما: در دمای 24-18 درجه سانتیگراد بهترین رشد را دارد. بهتر است که دما در طی روز بیش از دما در طی شب باشد مثلا 24 در طی روز و 18 در طی شب. در هوای سرد برگها خود را می‌اندازند و اگر این شرایط ادامه یابد برگها می‌ریزند و ساقه‌ها بخصوص از نزدیکی سطح خاک می‌پوسند. برای ادامه رشد در طی زمستان دمای 15-10 درجه لازم است.

نور: مکانی پر نور را ترجیح می‌دهد اما ان را از نور مستقیم آفتاب محافظت کنید. اگر منبع نوری در یک طرف گیاه قرار گرفته است ، هر هفته گیاه را حدود 45 درجه بچرخانید تا تمامی برگها از رشدی یکسان برخوردار شوند.

خاک: مخلوطی از پیت، کمپوست و شن (با حجم مساوی)و یا خاک لوم، پیت خزه اسفاگنوم، پرلایت و ورمی‌کولایت (با حجم مساوی) از جمله ترکیبهای خاکی برای این گیاه است. مواد غذایی ناکافی موجب کوچک ماندن برگها و رشد کم گیاه می‌شود. برای تغذیه مصنوعی این گیاه می‌توان از کودهای مخصوص گیاهان زینتی در فصول رشد هر دو هفته یکبار استفاده کرد. مراقب کوددهی بیش از اندازه باشید زیرا گیاه را از بین خواهد برد. هر سال در فصل بهار گلدان گیاه را عوض کنید و گلدانهای سفالی یا چوبی را استفاده کنید و هنگام تعویض گلدان مراقب برگهای گیاه باشید.

تکثیر: این گیاه از طریق قلمه برگ تکثیر می شود. در طی فصول بهار و تابستان برگهایی که اندازه متوسطی دارند به همراه 5-2.5 سانتیمتر ساقه انتخاب کنید و آنان را با زاویه 45 درجه در بستری متشکل از خزه اسفاگنوم، ورمی‌کولایت و پرلایت با حجم مساوی فرو کنید به نحوی که تمامی ساقه در بستر فرو رود. برخی از پرورش دهندگان نیز برگها را از پشت بر روی شن مرطوب قرار می دهند و برای آنکه سطح تماس آنان با بستر ریشه‌زایی بیشتر شود مقداری شن بر روی آنان می‌ریزند. می‌توان برای افزایش رطوبت اطراف برگها بر روی آنان یک کیسه پلاستیک کشید و دما را در حدود 27-24 تامین کرد. قلمه ها باید به دور از نور خورشید باشند . قلمه برگ در طی 4-3 هفته ریشه خواهد داد و 4 هفته دیگر نیز طول می‌کشد تا گیاه جوان شکل گیرد. تقسیم بوته روش دیگر تکثیر این گیاه است.

آفات و بیماری: وجود کنه های تار عنکبوتی موجب پریدگی رنگ برگها و بستن تار عنکبوت در زیر سطح برگها می‌شود. نماتدها نیز بر روی ریشه‌ها فعالیت می‌کنند که در نتیجه آن برگها کم رنگ می‌شوند و بعد از مدتی می ریزند. شپشک از جمله دیگر آفاتی است که به این گیاه حمله می‌کند که به شکل مجموعه‌های سفیدرنگی در محل اتصال برگ به ساقه و یا ساقه به ریزوم دیده می‌شوند. اگر تعداد این آفت کم است می‌توان انان را با پنبه‌ای اغشته به آب و صابون برداشت و اگر تعداد آنها بسیار زیاد است به طوری که در همه جای گیاه دیده می شوند از سموم سیستمیک (همانند مالاتیون ) می‌توان استفاده کرد.سفیدک از جمله بیماریهای قارچی این گیاه است که بخصوص اگر شب سرد و روز گرم ومرطوب است و یا برگسار گیاه بخصوص در زمان آبیاری خیس می‌شوند، ظاهر می‌شود و در نتیجه آن لکه‌هایی سفید رنگ بر روی سطح برگها تشکیل می‌شود و در نهایت برگها زرد یا قهوه‌ای می‌شوند و می‌ریزند. بوترتیس از جمله دیگر بیماریهای قارچی است که موجب پوسیدگی ساقه می‌شود که طی این بیماری لکه‌های قهوه‌ای رنگی بر روی ساقه، برگ و گلها شکل می‌گیرد. برای مبارزه با این دو بیماری می‌توان از قارچکشهای سیستمیک استفاده کرد. از بیماریهای باکتریایی این گیاه می‌توان به لکه برگی باکتریایی اشاره کرد که می‌تواند تمامی قسمتهای گیاه را درگیر کند اما اولین علائم آن به شکل لکه‌هایی کوچک، مدور و سوخته در سطح زیرین برگهای مسن و در نزدیکی رگبرگ ایجاد می‌شود و با گذشت زمان لکه‌‌ها بزرگتر می‌شوند و حاشیه‌ آنان نیز زرد رنگ می شود که در این مقطع آنان در سطح رویین برگها نیز قابل مشاهده هستند. تحت شرایط مرطوب زخمهای آبدار وسیاه رنگی نیز در سطح برگ بوجود می‌اید. در نهایت برگها پژمرده می شوند و میریزند.سموم محتوی مس به کنترل این بیماری کمک می‌کند اما بیشتر باید پیشگیری کرد تا درمان. یعنی از قلمه های سالم، خاک ضدعفونی شده استفاده کرد و تا جایی که امکان دارد از خیس شدن برگسار گیاه جلوگیری کرد و در صورت مشاهده بیماری در یک گیاه آن را از سایر گیاهان جدا و معدوم کرد. بیماریهای ویروسی موجب موزاییکی شدن پهنه برگها می‌شود که در این حالت لکه‌های زرد رنگی ظاهر می‌شوند و برگها بد شکل می‌شوند.

از دیگر مشکلاتی که در اثر شرایط نامساعد محیطی ایجاد می‌شود می‌توان به وجود گازهای موجود در آشپزخانه اشاره کرد زیرا این گازهاموجب افتادگی برگهای گیاه و از بین رفتن گیاه می‌شوند و تنها را حل نیز تعویض مکان نگهداری گلدان است.

منابع:

http://www.guide-to-houseplants.com/rex-begonia.html

http://www.begonias.org/Articles/Vol47/RexCultorum_begonias_gloriously_gaudy.htm

http://web.aces.uiuc.edu/vista/pdf_pubs/659.pdf

http://www.ehow.com/about_6542123_rex-begonia-mold-problems.html

http://www.begoniansw.com.au/culture/

دوستان عزیز. خواهشمندم مطالب وبلاگ باغبانی سبز را کپی برداری و انتشار نفرمایید. سپاسگزارم. 

 بگونیای معمولی(همیشه گلدار) Begonia semperflorens

 این نوع بگونیا بومی برزیل است و بوته‌هایی کوچک به ارتفاع 40-30 سانتیمتر هستند که به دلیل گلهای بسیار زیبا و رنگارنگی که برای مدت زمان طولانی و به تعداد فراوان در طی فصل رشد تولید می‌کنند کاشته می‌شوند. از این این گیاهان در فضای آزاد به عنوان گیاه یکساله و در فضای بسته درون خانه به عنوان گیاهی گلدانی و چندساله می توان استفاده کرد. نمونه‌های که در گلدان نگهداری می‌شوند با فرارسیدن فصل سرما می‌توانند سرزنی شوند و تمام طول زمستان در مکانی خنک نگهداری شوند. اگر به خوبی از این گیاه نگهداری شود در حدود 5-4 سال می‌توان آنان را در گلدان نگهداشت. به دلیل ظاهر براق برگهایش، یکی از نامهای رایج آن در زبان انگلیسی wax begonia  می‌باشد . همانطور که اشاره کردم ارقام مختلف این گیاه گلهایی با رنگهای متنوع دارند. برگ این گیاه نیز اغلب به رنگ سبز یا مسی و حتی گاهی قرمز است اما نمونه‌هایی که برگهای ابلق داشته باشند نیز وجود دارد. گلها کوچک هستند و یک ردیف گلبرگ دارند و یا دو ردیف گلبرگ دارند اما تعداد بیشماری از آنان در یک بوته در مدت زمان طولانی شکوفا می شود. این نوع بگونیا ریشه‌های معمولی یا افشان دارند. هرس این گیاه به صورت چیدن انتهای ساقه‌ها است تا رشد ساقه‌های جانبی تحریک شود و گیاه بیشتر حالت بوته‌ای بیابد همچینن می‌بایست مرتبا برگهای کهنه و گلهای خشکیده را حذف نمود.

آبیاری: به شکل منظم باید آبیاری شود و در بین دو آبیاری سطح خاک تا حدودی (اما نه زیاد) خشک شود البته این به معنی خشکی کشیدن گیاه نیست. گیاهان بزرگتر خشکی بیشتری را در مابین دو عمل آبیاری می‌توانند تحمل کنند. آبیاری بیش از حد و خیس و غرقاب شدن خاک گلدان بیماری پوسیدگی ریشه را ایجاد می‌کنند. رطوبت هوایی که این گیاه احتیاج دارد کمتر از بگونیا رکس است. این گیاه را غبارپاشی نکنید زیرا این عمل موجب شیوع سفیدک پودری می‌شود.می توان برای تامین رطوبت هوا از روش زیرگلدانی حاوی قلوه سنگ و آب استفاده کرد.

دما: در طی روز دمای 24-21 درجه سانتیگراد و در شب هنگام دمای 18-15 برای رشد این گیاه مناسب است. این گیاه سرما را دوست ندارد و حداکثر تا 15 درجه سانتیگراد را تحمل می‌کند.

خاک: خاکی سبک با زهکش خوب همانند مخلوط خاک لوم، پیت خزه اسفاگنوم، پرلایت و ورمی‌کولایت (با حجم مساوی) مناسب این گیاه است. در خاک اگر کمپوست استفاده شود نتایج بهتری بدست خواهد آمد. همچنین از آنجایی که این گیاه کمی خاک اسیدی را می‌پسندد اگر از پیت موس نیز در مخلوط خاکی استفاده شود بهتر رشد می‌کند. هر دو هفته یکبار می‌توان از کودهایی با نصف غلظت معمول که برای سایر گیاهان زینتی استفاده می‌‌شود استفاده نمود. این گیاه نیاز چندانی به تعوض گلدان ندارد مگر دو بار در طی مدت زمان زندگی‌اش. بهتر است از گیاهان مسن قلمه تهیه کرده و گیاهان جدید تهیه کنید تا آنکه گلدان این گیاه را عوض کنید.

نور: همانطور که اشاره شد این نوع بگونیا در محیط باز نیز کاشته می‌شود که در اینصورت باید گفت که ارقام مختلف این گیاه نیازهای نوری مختلفی دارند و برخی از آنان بخصوص نمونه‌هایی که رنگ برگهایشان مسی (برنز) است می‌توانند آفتاب مستقیم را تحمل کنند اما برای اکثر آنان مکانهایی نیمه سایه نیمه آفتاب برای آن مناسب است. گیاهان گلدانی که در محیط درونی خانه نگهداشته می‌شوند بهتر است در مکانی پر نور از نور اما به دور از نور مستقیم خورشید گذاشته شوند.

تکثیر:بذر این گیاه بسیار ریز است و تکثیر از طریق بذر مشکل است. به هر حال بعد از قرار دادن بذرها در بستر کاشت روی آنها را نپوشانید زیرا به نور خورشید برای جوانه زدن نیاز دارد. دمای مناسب برای جوانه زدن 24-21 درجه سانتیگراد است و در حدود 20-15 روز طول می‌کشد. با استفاده از قلمه برگ و همچنین قلمه نوک ساقه و در فصل بهار به راحتی می‌توان این گیاه را تکثیر کرد. هر قلمه ساقه می بایست حداقل دو گره داشته باشد. برگهای پایینی قلمه حذف می شوند و آنان را در مخلوط سبک و مرطوب متشکل از خزه اسفاگنوم، ورمی‌کولایت و پرلایت بکارید و در مکانی گرم و پر از نور قرار دهید تا گیاه جدید تشکیل شود و رشد کند.

آفات و بیماری:آفت خاصی این گیاه را تهدید نمی‌کند اما به لکه برگی باکتریایی سفیدک پودری ، بلایت و پوسیدگی ساقه و ریشه حساس است.

منابع:

http://www.missouribotanicalgarden.org/gardens-gardening/your-garden/plant-finder/plant-details/kc/a562/begonia-semperflorens-cultorum-group.aspx

http://www.ehow.com/how_7044_grow-bedding-begonias.html

http://www.thegardenhelper.com/wax_begonia.html

دوستان عزیز. خواهشمندم مطالب وبلاگ باغبانی سبز را کپی برداری و انتشار نفرمایید. سپاسگزارم. 

بگونیای غده‌ای Begonia tuberhybrida

بگونیاهای غده‌ای که به شکل طبیعی وجود دارند گلهایی ساده به قطر 2.5 سانتیمتر دارند. اما بعد از استفاده وسیع و گسترده از آنان در برنامه‌های دو رگه گیری، نمونه‌هایی بدست آمد که تعداد قابل توجهی گل با اندازه بزرگ و رنگهایی گوناگون با عادات رشد متفاوت (ساقه راست و یا آویخته) تولید کردند. از آنجایی که موطن این نوع بگونیا دامنه‌های کوهستان آند است بنابراین بگونیای غده‌ای مکانی خنک با رطوبتی میانه و کم و بیش سایه را می‌پسندد. تمامی بگونیاهای غده‌ای یک دوره استراحت دارند که در فصل زمستان است که در این مدت برگهای خود را از دست می‌دهند و غده‌ آنان اصطلاحا به خواب می‌رود. برای شروع دوره استراحت دمای محیط باید به حدود 15 درجه سانتیگراد برسد و بستر گیاه نیز آبیاری نشود. در این زمان باید غده‌ها را از خاک درآورد و مراقب تا به ریشه‌ها آسیب نرسد.3-2 هفته غده‌ها در هوای آزاد و به دور از نور مستقیم آفتاب و در دمای 15 درجه سانتیگراد نگهداشت. سپس غده‌ها ابتدا با یک قارچکش قوی آغشته می‌شوند و سپس در یک جعبه و در میان پیت موس خشک، شن و ورمی‌کولایت قرار می‌گیرند و جعبه در مکانی با دمای 7-4 درجه سانتیگراد گذاشته می‌شود. غده‌ها با گرم شدن هوا (اواسط اردیبهشت برای کاشت در فضای آزاد) مجددا کاشته می‌شوند (در مخلوطی سبک همانند پیت موس و پرلایت با حجم مساوی) و گیاه جدید رشد می‌کند و 14-12 هفته بعد از کاشت غده‌ها، گلدهی شکل می‌گیرد. گلدهی این گیاه به طول روز نیز بستگی دارد و روزهایی با روشنایی بیش از 12 ساعت گلدهی این گیاه را تحریک می‌کنند. قدرت رشد غده‌ها بعد از 5-4 سال کاهش می‌یابد بنابراین چنین غده‌هایی را نگه ندارید و از آنان قلمه تهیه کنید تا غده‌های جدید و گیاهانی جدید شکل گیرند. لازم به ذکر است که پرورش این نوع بگونیا کار آسانی نیست.

آبیاری: بعد از کاشت گیاه در مکان اصلی (فضای باز یا گلدان) می‌بایست خاک را همواره مرطوب نگهداشت. البته اگر شرایط نگهداری این گیاه به گونه‌ای است که در زمستان به خواب نرود و برگسار خود را حفظ کند بهتر است بین دو آبیاری سطح خاک گلدان خشک شود و سپس گیاه را آبیاری کرد اما بهتر است تا با فرا رسیدن فصل زمستان گیاهان گلدانی را از فضای داخل خانه به مکانی سردتر انتقال داد و انرا آب نداد تا غده‌ها استراحت زمستانه خود را طی کنند . در طی فصل رشد (بهار و تابستان) اگر دمای محیط بالاتر از 21 درجه سانتیگراد برود عمل غبارپاشی را هفته‌ای یک بار انجام دهید و توجه داشته باشید که ممکن است رنگ گلها در اثر عمل غبارپاشی کم شود و لکه‌های قهوه‌ای رنگی روی آنان نیز شکل گیرند. بنابراین میتوان از روش زیرگلدانی حاوی قلوه سنگ و آب استفاده کرد. بیاری بیش از اندازه موجب پوسیدن غده‌ها و آبکی شدن ساقه گیاه می‌شود و تشنگی کشیدن گیاه نیز موجب لوله شدن و سوختن نوک برگها و پژمردن آنان می‌شود.

دما: برای رشد به دمای 25-21 درجه سانتیگراد نیاز دارد و گرمتر از این دما را تحمل نمی‌کند. و کمترین دمای قابل تحمل برای آن در حدود 16-15 درجه سانتیگراد است. در هوای سرد برگها زرد و  (در طی فصل رشد)ساقه‌ها آبکی می‌شوند. و در هوای گرم برگها خشک شده و می‌ریزند.

نور: مکانی پر نور اما به دور از نور مستقیم آفتاب لازم دارد. نور مستقیم برگها و گلهای انرا می‌سوزاند. در نور کم محیط تعداد برگهای گیاه کاهش می‌یابد و گلها نیز تشکیل نمی‌شوند.

خاک: خاک این گیاه باید از زهکش خوبی برخوردار باشد و از خاکهای سبک می‌توان استفاده کرد همانند مخلوط شن و پیت و یا پیت و پرلایت.  بعد از کاشتن غده‌ها بر روی آنان می‌بایست در حدود 3-2.5 سانتیمتر از مخلوط کاشت ریخته می شود. در ابتدا می‌توان از گلدانی با قطر 10 سانتیمتر استفاده کرد و زمانی که گیاه به ارتفاع 15 سانتیمتر رسید می‌توان گلدان را تعویض کرد و از گدانی با قطر 15 سانتیمتر استفاده کرد. اگر برگهای جدید ریز هستند دلیل آن کمبود مواد غذایی است که در این صورت می‌توان هر ماه یک بار از کودهای مخصوص گیاهان زینتی استفاده کرد.

تکثیر : این گیاه را می‌توان از بذر، غده و قلمه تکثیر کرد. گیاهانی که از طریق بذر و قلمه تکثیر می‌شوند در انتهای اولین فصل رشد خود غده‌ای کوچک تشکیل می‌دهند. بذر بسیار ریز این گیاه برای جوانه زنی به نور گرما و رطوبت نیاز دارد. از آنجایی که بذرها بسیار ریز هستند بهتر است قبل از کاشت با شن بسیار ریز و نرم مخلوط شوند تا عملیات کاشت آنان بهتر صورت گیرد. بستر کاشت را می‌توان از مواد گوناگون همانند خزه اسفاگنوم، ورمی‌کولایت و پرلایت به حجمهای مساوی تهیه کرد. بعد از قرار دادن بذرها بر روی بستر کاشت روی انان را نباید از مخلوط کاشت پوشاند. محیط جوانه زنی بیاد روشن با دمای 25 درجه سانتیگراد باشد و بستر کاشت به هیچ وجه نباید خشک شود. جوانه زنی 10-7 روز طول می‌کشد. بعد از جوانه زنی دما به 18-15 برسد اما نور را می‌توان بیشتر کرد. زمانی که گیاه چهار برگه شد انر می‌توان آنان را به محیط جدید کشت که از همان مخلوط خاکی که قبلا به آن اشاره شده است کاشت. بعد ازآنکه گیاه با ارتفاع 7.5 سانتیمتری رسید انرا مجددا به محیط کشت جدیدی منتقل می‌کنند. سومین انتقال نیز زمانی انجام می‌گیرد که گیاه به 10 سانتیمتر رسیده باشد. برای تکثیر با استفاده از غده، می‌توان قطعات کوچکی از غده‌هایی که یکساله هستند تهیه کرد. هر قطعه حداقل یک جوانه باید داشته باشد. این قطعات را می‌توان از پشت بر روی  بستر کاشتی که بافتی سبک دارد همانند سه قسمت پیت و یک قسمت شن درشت  قرار داد و روی آنان به ضحامت 4 سانتیمتر کمپوست ریخت. دما در حدود 18-15 درجه سانتیگراد باشد و بستر کاشت هیچگاه خشک نشود. تولید گیاه از این قطعات، چهار هفته زمان می برد. ابتدا از این قطعات ریشه و سپس ساقه بوجود می‌آید.

بگونیای غده‌ای را با استفاده از قلمه برگ یا ساقه نیز می‌توان تکثیر کرد. قلمه‌ها را از قسمتهای جوان گیاه در ابتدای فصل رشد تهیه کنید. گیاه حاصل از قلمه برای تولید غده به زمان نیاز دارد  و این عمل باید قبل از فرارسیدن سرمای زمستان انجام گیرد بنابراین گرفتن قلمه هر چه زودتر باشد نتیجه بهتری بدست می‌آید. قلمه‌ها را در خاکی سبک و مرطوب بکارید و آنان را در مکانی سایه نگهدارید تا غده و سپس گیاهان جدید شکل گیرند.

آفات و بیماری: قارچ بوترتیس موجب شکل گیری لکه‌هایی سیاه رنگ روی برگها می‌شود. در شرایط دمای کم و رطوبت بیش از اندازه این بیماری شیوع می‌یابد. بنابراین محیط گیاه را گرمتر کنید و از خیس شدن برگهای گیاه جلوگیری نمایید و در صورت لزوم از سموم قارچ‌کش استفاده کنید. پوسیدگی ریشه از دیگر بیماریهای قارچی است که آبیاری بیش از اندازه این گیاه عامل آن است. خشک نبودن محیط نگهداری غده‌ها در فصل زمستان نیز از جمله دلایل ایجاد این بیماری است. سفیدک پودری به دلیل تهویه نامناسب هوا  بوجود می‌آید که می‌توان تهویه را بهبود بخشید و از سموم قارچکش نیز استفاده کرد. از افات این گیاه می‌توان به تریپس اشاره کرد که موجب بدشکلی برگها و گلها می‌شود که برای مبارزه با آن تنها باید از سموم سیستمیک استفاده کرد. همچنین حشره ای وجود دارد که با نام کرم برگخوار بگونیا شناخته می شود که در اثر فعالیت آن زخمهای زرد رنگ بر روی برگها بوجود می‌آید.

منابع:

http://www.ehow.com/facts_7431491_winter-storage-tuberous-begonias.html

http://www.ipm.iastate.edu/ipm/hortnews/2004/2-27-2004/begonias.html

http://www.begonias.org/greenhouse/tuberous.htm

http://www.burkesbackyard.com.au/1998/archives/26/in_the_garden/flowering_plants_and_shrubs/tuberous_begonias

دوستان عزیز. خواهشمندم مطالب وبلاگ باغبانی سبز را کپی برداری و انتشار نفرمایید. سپاسگزارم. 

بگونیای ریزوم دار Rizomatous Begonia

این گروه از بگونیاها ریزوم دارند که در سطح خاک رشد می‌کنند و ریشه‌های خود را به درون خاک می‌فرستند. اغلب بگونیاهای ریزوم دار به دلیل ظاهر برگهایشان که در ارقام مختلف این گیاه تنوع فراوانی دارد کاشته می‌شوند که اکثر آنان رنگهای سبز، مشکی، نقره‌ای و قهوه‌ای را در پهنه برگ خود دارند. البته برخی از آنان گلهایی نیز معمولا در اواسط زمستان و طی بهار تولید میکنند. ارتفاع این گیاهان نیز بسیار متنوع است و از گیاهانی کوچک تا نمونه‌هایی که تا یک متر نیز ارتفاع دارند در این گروه یافت می‌شوند.نمونه‌هایی که به عنوان گیاه گلدانی نگهداری می‌شوند معمولا 30-15 سانتیمتر ارتفاع دارند. یکی از محبوبترین انواع بگونیاهای ریزوم دار، بگونیای ببری Tiger begonia است که به دلیل برگهای زیبایش معروف شده است. برگهای این گیاه سبز است اما لکه های بیشمار قهوه‌ای رنگی بر روی آن وجود دارد.

آبیاری: بهتر است در فاصله بین دو آبیاری سطح خاک تا حدودی خشک شود اما این به معنی خشکی کشیدن گیاه نیست. رطوبت 50٪ هوا نیز به رشد آنان کمک می‌کند و کاشت آنان در تراریوم (محفظه‌ای شیشه‌ای)به شادابی آنان منجر می‌شود.

دما: این گیاهان در دمای 22-14 رشد مناسبی نشان می‌دهند. دمای پایینتر موجب ریزش برگها می‌شود و در هوای گرم نیز برگها چروکیده و لوله می‌شوند.

نور:این نوع بگونیا در مقایسه با سایر گروه‌های این گیاه به نور کمتری نیاز دارند و در مکانهای سایه بیشتر دوام می‌آورند. اما محیط روشن و پر نور به رشد آنان کمک می‌کند. نور کم محیط موجب ریز و کم رنگ شدن برگها و دراز و ضعیف شدن ساقه‌ها می‌شود. نور مستقیم خورشید نباید به برگهای این گیاهان بتابد زیرا باعث سوختن برگها و قهوه‌ای شدن آنان می‌شود.

خاک: خاکی سبک ، بستر مناسبی برای کاشت این نوع بگونیا بوجود می‌اورد. به عنوان مثال می‌توان از مخلوط 50٪ پیت موس،25٪کمپوست باغبانی و 25٪ پرلایت استفاده کرد. گاهی امکان دارد بر اثر کمبود مواد غذایی برگهای گیاه ریز و رشد آن کند شود که در این صورت می‌توان گیاهان را در طی فصل رشد هر دو هفته یکبار با استفاده از نصف غلظت معمولی کودهای مخصوص گیاهان آپارتمانی تغذیه نمود.

تکثیر: با استفاده از قلمه برگ یا قلمه تهیه شده از ریزوم تکثیر می‌شود. در قلمه برگ حتما باید قسمتی از رگبرگ وجود داشته باشد. این قلمه ها در بستری مرطوب سریعا ریشه می‌دهند. بر روی بستر حاوی قلمه های برگ باید پلاستیک شفافی کشید یا از محفظه‌های در دار برای کاشت قلمه ها استفاده کرد تا رطوبت اطراف قلمه‌ها در حد بالایی باقی بمانند. از ریزوم نیز می‌توان قلمه تهیه کرد. قلمه‌ها می‌بایست تماس خوبی با بستر کاشت داشته باشند تا ریشه دهند.

آفات و بیماری: شپشکها می‌توانند مشکلاتی ایجاد کنند. برگهای نابالغ می‌ریزند و ریزومها از بین می‌روند. شته ها نیز گاهی به چشم می‌خورند که بخصوص از برگهای جوان تغذیه می‌کنند. تریپس آفت دیگر این گیاه است که موجب بد شکل شدن برگهای جدیدمی‌شود. کنه تار عنکبوتی موجب کم رنگ شدن برگها و بستن تار عنکبوت در پشت برگ می‌شود. برای از بین بردن آفات می‌توان از سموم سیستماتیک استفاده کرد. از بیماریهای این گیاه می‌توان به سفیدک پودری اشاره کرد که در هوای سرد و مرطوب شیوع می‌یابد. بوترتیس موجب پوسیدگی برخی قسمتهای برگ معمولا دمبرگ می‌شود و این نواحی با کپکی خاکستری رنگ پوشانده می‌شوند. در شرایطی که شدت این بیماریها زیاد نیست می‌توان نواحی آلوده را کند و آنان را از بین برد اما گاهی نیز استفاده از سموم قارچکش لازم می‌شود. بیماری موزاییک ویروسی نیز گاهی این گیاه را آلوده می‌کند که در این صورت برگها بد شکل و بر روی آنان لکه‌های زرد رنگی ظاهر می‌شود. استفاده از مواد براق کننده شیمیایی باعث ظهور لکه‌های قهوه‌ای رنگ بر روی برگها می‌شود. این نوع از بگونیا ها بخصوص نوع بگونیای ببری به گاز آشپزخانه حساس است و در چنین مکانی برگها پژمرده می‌شوند.

 

منابع:

http://www.bradsbegoniaworld.com/rhizome.htm

http://www.begonias.org/greenhouse/rhizomatous.htm

http://www.begonias.org/Articles/Vol47/Rhizomatous_begonias.htm

[ ۱۳٩۱/٧/۳ ] [ ۱٠:٢٦ ‎ق.ظ ] [ آزاده رشیدی ]
.: Weblog Themes By Iran Skin :.

درباره وبلاگ
موضوعات وب
RSS Feed

Google

در اين وبلاگ