معرفی گیاه -بونسای قسمت هشتم

دوستان عزیز.  خواهشمندم مطالب وبلاگ باغبانی سبز را کپی‌برداری و انتشار  نفرمایید.سپاسگزارم.

توجه داشته باشید که در هر مرتبه علمیات هرس بیش از 30٪ شاخسار نباید حذف شوند و به موازات هرس شاخسار هرس ریشه نیز می‌بایست انجام گیرد تا توازن بین شاخسار و ریشه رعایت گردد(هرس ریشه در قسمت ششم -تعویض گلدان بونسای مطرح شده است). اگر شاخسار را هرس کنید اما ریشه ها را هرس نکنید باعث شدت یافتن ناگهانی رشد برگسار به دلیل مصرف آب و مواد غذایی جذب شده از سوی ریشه خواهید بود.

هرس ساختار structural pruning

هدف از این هرس که بخصوص در سالهای اولیه زندگی بونسای انجام می‌گیرد پیاده کردن طرح بونسای است. اینکه بخواهیم طرح آبشاری و یا تنه شکافته و یا طرح جارویی و .... را بر روی بونسای پیاده کنیم همگی بر روی نحوه انجام هرس ساختار تاثیر می‌گذارند.  هرس ساختار عملی پیش پا افتاده و ساده نیست زیرا در طی انجام آن درخت تحت فشار و استرس قرار می‌گیرد و باید با مراقبت تمام و در زمان درستی از سال انجام شود. وایل بهار و اواخر پاییز بهترین زمان برای هرس ساختار است. حجمی از شاخسار  که شما می‌توانید هرس کنید بستگی به گونه‌ درخت، زمان سال و شرایط محیطی دارد که قرار است درخت در آن شرایط دوران ترمیمی خود و رشد مجدد خود را شروع کند. برای انجام هرس ساختار بونسای را در مکانی همانند روی یک میز قرار دهید تا به خوبی بر تمامی شاخسار آن مسلط باشید. سپس بر اساس طرحی که قرار است بونسای تربیت شود تصمیم بگیرید که کدام یک از شاخسار باید باقی بماند و کدام حذف شود. نکاتی وجود دارد که در مورد هرس و پیاده سازی اکثر طرحهای بونسای می‌توان به آنها توجه کرد: اگر دو شاخه با یک اندازه و یک ضخامت وجود دارد فقط یکی از آنها را نگه دارید. شاخه های افقی را که برای خم شدن بیش از اندازه  ضخیم هستند، شاخه‌هایی که در هم پیچیده و بدشکل هستند را نگه ندارید. شاخه های ضخیم موجود در بالای درخت را حذف کنید.

هرس نگهداری Maintenance Pruning

هرس نگهداری به منظور نگهداری از اندازه و طرح بونسای و همچنین تحریک رشد در قسمتهای مخلتف گیاه انجام می‌گیرد. هرس نگهداری در طی سال کم و بیش انجام می‌شود اما در زمان اوج رشد گیاه بیش از مواقع دیگر مورد نیاز است.  یکی از مسائلی که انجام هرس شاخسار را (چه در هرس ساختار و چه در هرس نگهداری ) ضروری می‌کند خصوصیت رشد انتهای شاخه‌ها است. در گیاهان معمولا جوانه‌های انتهایی به دلیل وجود خاصیت غالبیت  انتهایی apical dormancy مانع از رشد ساقه‌های پایین تر می‌شوند و اگر به همین صورت رها شوند برگسار در انتهای شاخسار خواهند رویید و در طول شاخسار برگی نخواهیم داشت. اما با انجام هرس می‌توان در رشد شاخسار تعادل بوجود آورد همچنین توسط هرس نگهداری می‌توان گیاهان را تشویق کرد تا علاوه بر تولید گلهای بیشتر، گلهایشان را در سراسر شاخسار تولید کنند و نه انکه تنها در انتهای شاخه‌ها تشکیل شود.

تصویر فوق:هرس جوانه انتهایی به منظور تحریک رشد جوانه های جانبی و فرعی

هرس ساقه و برگ

هرس ساقه و شاخه یکی از اعمال کلیدی برای شکل دهی و پیاده کردن طرح بونسای است. بدون هرس شاخسار بونسای به زودی طرح و شکل مورد نظر خود را از دست می‌دهد و دیگر شبیه آن طرحی که در نظر شما است رشد نخواهد کرد. با انجام هرس ساقه و برگ در طی فصل رشد می‌توان مانع از برهم خوردن طرح اصلی بونسای به دلیل رشد قسمتهای مزاحم  شد . هر نوع طرحی که قرار است بونسای داشته باشد، عمل هرس ساقه و برگ از جمله اعمال اجتناب ناپذیر است. در این روش(تصویر زیر) ساقه‌هایی که در حدود 6-5 جفت برگ بر روی آنان وجود دارند (تصویر a)سر زنی می‌شوند تا دو جفت برگ بر روی آنان باقی بماند (تصویر b) در طی چند هقته شاهد رشد ساقه‌های جدید از نواحی گره خواهید بود.(توصیر c).

 

تصویر فوق: هرس ساقه و برگ

همانطور که اشاره شد عمل هرس ساقه و برگ در پیاده کردن طرحهای مختلف بونسای بکار گرفته می‌شود به عنوان مثال چگونگی بکارگیری این کار را در بونسای طرح جارویی Broom style در تصویر زیر نشان داده شده است. در تصویر E نشانه‌هایی از توسعه شدید ساقه نشان داده شده است و این مسئله شروع از دست دادن شکل و طرح اصلی است. با هرس ساقه‌هایی که بیش از اندازه بلند شده اند می‌توان مجددا طرح اولیه را پیاده کرد و آنرا حفظ نمود. از طرف با انجام چنین هرسی بعد از گذشت چند هفته  ساقه‌ها و شاخه‌های بیشتری شکل خواهند گرفت و موجب افزایش تعداد شاخه‌های نرم و انعطاف پذیر بونسای می‌شود و در همان زمان اندازه برگها نیز کاهش می‌یابد و باعث می شود که شکل تناسب ظاهر بونسای و افزایش شباهت آن به یک درخت با طرح جارویی شود.

تصویر فوق: هرس بونسای به منظور ایجاد و حفظ طرح جارویی

هرس شاخه‌های کوچک

یکی دیگر از اعمال هرس که در طی سالها نگهداری و مراقبت از گیاهان بونسای مورد استفاده قرار می‌گیرد هرس شاخه های کوچک و البته مزاحم است. معمولا لازم است تا با خلوت نگهداشتن تاج گیاه  مانع از تراکم نامناسب شاخسار بونسای گردید تا نور و هوای کافی بتواند وارد مرکز  گیاه شود و به شاخه‌های موجود در پایین گیاه نیز برسد یا ممکن است این شاخه‌ها را به دلیل کمبود نور از دست بدهید(تصویر H تراکم نامناسب برگسار را نشان می‌دهد). قبل از انجام عملیات هرس بهتر است که شاخه‌هایی را که قرار است کوتاه شوند علامتگذاری شوند و هر شاخه‌ای که حذف آن صدمه‌ای به طرح و شکل اصلی بونسای وارد نمی‌آورد می‌توان کوتاه کرد.(تصویر I ) . تنک کردن برگهای مسن نیز از روس شاخسار گیاه موجب نفوذ نور بیشتر به درون تاج می‌شود و در نتیجه رشد ساقه‌های جدید تحریک می‌شود. در پایان کار درختی خواهیم داشت که علاوه بر حفظ طرح اصلی آن ، نور کافی به قسمتهای مرکزی گیاه و  همچنین پایین ساقه‌ها خواهد رسید.

 

تصویر فوق: هرس شاخه‌های کوچک

حذف  جوانه و سرزنی

یکی از دیگر از اعمالی که برای حفظ شکل و طرح اصلی بونسای انجام می‌شود حذف جوانه‌ها و سرزنی شاخسار است. به عنوان مثال در گیاهان مخروط‌دار (همانند کاجها)  حذف جوانه و سرزنی موجب رشد شاخه‌های بیشتر و در نتیجه افزایش تراکم رشد خواهد شد. اگر برگهای سوزنی چنین گیاهانی بدون هرس به رشد خود ادامه دهند موجب سنگین شدن و بر هم زدن طرح اصلی بونسای خواهند شد.

تصویر فوق: هرس برگهای سوزنی مخروط داران

به عنوان مثال در کاجها 6-4 جوانه برگهای سوزنی  می‌توانند از قسمت انتهایی ساقه شکل گیرند. می‌توان با توجه به سمت و جهتی که رشد برگسار مد نظر است دو عدد از آنان را با توجه به جهت رشد و نموی آنان، باقی گذاشت و مابقی را سرزنی کرد. زمانی که برگهای سوزنی انتخاب شده بتوانند کمی رشد کنند می‌توان قسمت انتهایی در حال رشد را سرزنی کرد که این به شاخه‌زایی بیشتر و رشد شاخه‌های بیشتر کمک خواهد کرد و موجب افزایش تراکم تاج خواهد شد. توجه کنید که سرزنی گیاهان مخلوط دار توسط دست انجام گیرد و استفاده از قیچی در این مرحله ممکن است موجب قهوه‌ای شدن برگسار شود.

تصویر راست: سرزنی گیاهی مخروط دار با دست تصویر سمت چپ: سرزنی با قیچی که عملی اشتباه است

هرس برگ

هرس برگ به معنی کندن برگهای بونسای است و موجب شکل‌گیری برگهایی کوچکتر خواهد شد. این عمل معمولا در مورد اکثر درختان خزان‌دار سالم و در طی تابستان و بعد از اولین اوج تولید برگ انجام می‌شود تا قبل از فرارسیدن زمستان گیاه فرصت کافی برای تولید برگهای جدید داشته باشد. برخی از برگهای گیاه انتخاب شده و جدا می‌شوند (تصویر P) . البته دمبرگ برگها باقی گذاشته می‌شود و تنها پهنک برگها جدا می‌شوند. (تصویرQ) . دمبرگها خواهند افتاد و به دنبال آن تعداد بیشتری از ساقه‌ها و برگهایی که کوچکتر هستند تولید خواهند شد (توصیر R) این به کاهش اندازه برگ کمک می‌کند و کمک می‌کند که بونسای ظاهری طبیعی‌تر داشته باشد. برخی از پرورش دهندگان ترجیح میدند که در زمان هرس برگ، برگهای یک ناحیه خاص از گیاه را جدا کنند مثلا فقط برگهای موجود در بالای تاج را هرس کنند و پایین تاج را دست نخورده باقی می‌گذارند و معتقدند با این عمل تعادل بیشتری را رعایت می‌کنند.

تصویر فوق: هرس برگ

منابع:

http://guide.makebonsai.com/how-to-prune-bonsai

http://www.bonsai4me.com/Basics/Basics_Pruning1.html

http://www.bonsai4me.com/Basics/Basics_Pruning1.html

http://www.bonsaiempire.com/train/pruning

/ 12 نظر / 316 بازدید
نمایش نظرات قبلی
نازنین ( یه روز خوش)

چقدر نظرای زیادی دارین خوش به حالتون اگر می شه عکس گل های بیشتری تو وبلاگتون بزارید

نادری

سلام من یک بونسای نارون دارم که هرس ریشه انجام دادم ولی بعد از حرص خاک رو خوب نپوشوندم و کلن خشک شد، امیدی بهش هست؟آخه شاخه های ریزش کلا خشک شده ممنون میشم یه راهنمایی بکنید

محمد

سلام خسته نباشید هرس شاخه وبرگ درچه فصلهایی از سال باید صورت گیرند؟؟؟؟؟ ممنون میشم جوابشو به ایمیلم بفرستید.

محمد

دمتون گرم خیلی کامل توضیح دادین

فهیمه

سلام. من از مطالب سایت شما خیلی لذت میبرم. جدید و منحصر به فرد هستن. یه سوال دارم. من امروز دو تا نهال زیتون از شهرداری گرفتمو قصد دارم به بونسای تبدیلشون کنم. چون ریشه ها دور پلاستیک پیچیده شده بود، خیلی حالت عمودی به خودش گرفته بود و بعد از انتقال به گلدون کم عمق تر، مقداریش ریخت. بعد آبیاری کردم و الان در خونه نگهداریش می کنم. می خواستم ببینم که کلا باید تو فضای باز نگهداری شه یا بسته؟ (تراس خونه ما جنوبی و با نور شدید تهران هست) و این که هرس شاخه ها رو کی می تونم شروع کنم؟ از وقتی که میگذارین خیلی ممنونم...

علی محمدی

با سلام اگه ممکننه روش سیم کشی بنسای رو برام توضیح بدید ممنون

فری

سلام دوست عزیز.مقاله های بونسای همه ی قسمت هایش برام زیبا وآموزنده است.متشکرم وامیدوارم تو هدفت موفق باشی[[تایید]

سجاد

سلام چندی پیش تو چند پیج با بذر بونسای اشنا شدم سر کنجکاوی خریدم .....حالا حلالش سوال دوم این بذرا اگه بخوایم بونسایشون کنیم باس چیکار کنیم؟ مخصوصا حاکشون مثلاکوکوپیت .پیت ماس و پرلیت خوبه؟ ممنون میشم برام ایمیل کنید

کاظم

سلام من دی ماه یک بونسای نارون خریدم. حدود ده سالشه. شاخسارش اول خوب بود ولی بعد از مدتی برگاش ریخت الان خیلی کم برگ داره. میخواستم بدونم چیکار کنم که پر پشت بشه. ممنون از وبلاگ کاملتون.

حسن

با سلام میخاستم بدونم برای شروع داشتن یک درخت بونسای از کجا شروع کنیم بهتره؟ نهال درخت رو بخریم و شروع به پرورشش کنیم؟ یا از درخت یا نهالی که بزرگ شده استفاده کنیم و تبدیل به درخت بونسای کنیم؟ نهال چه اندازه باشه خوبه بهترین نهال یا درخت که هم قیافه خوبی داشته باشه و هم دردسر کمتری داشته باشه چی خوبه؟ ببخشید سوال هام زیاد شده واقعا مطالبتون خوب و کامل بود فقط هیچ جایی از شروع کار حرفی زده نشده بازم ممنون از مطالب جالب و خوبتون[قلب]