پرورش گل رز - مشکلات فیزیولوژیکی گیاه رز

دوستان عزیز. خواهشمندم مطالب وبلاگ باغبانی سبز را کپی برداری و انتشار نفرمایید. سپاسگذارم.

کوری ساقه رز Blindness

تشکیل جوانه گل عملی است که به شکل خود برانگیخته و با توجه به شرایط محیطی همانند دمای خاص یا طول روز مناسب انجام می‌گیرد. حدود 16-14 روز بعد از برداشت شاخه‌های گل، آغازش گلدهی در مریستمی که از نظر رویشی فعال است صورت می‌گیرد. از جوانه‌های جانبی موجود بر روی ساقه اصلی ساقه‌های تولید کننده گل  شکل می‌گیرد. این ساقه‌ها حداقل دو عدد برگچه 5 تایی دارند و در زمان برداشت بر روی گیاه باقی می‌مانند. در این مقطع زمانی ساقه‌های جانبی که جدیداً بیرون آمده‌اند در حدود 5 سانتیمتر طول دارند. معمولاً هر ساقه به یک عدد گل منتهی می‌شود اما در برخی ارقام و تحت برخی شرایط جوانه گل یا اصلاً شکل نمی‌گیرد و یا بعد از شکل‌گیری، نارس باقی می‌ماند و به همراه چند برگ خشک می‌شوند و یا جوانه‌ها تحلیل می‌روند و می‌ریزند. چنین ساقه‌هایی ساقه‌های کور نامیده می‌شوند. ساقه‌های کور نسبت به دیگر ساقه‌ها باریک و کوتاه باقی می‌مانند و برگهای کمتری در مقایسه با ساقه‌های گلدهنده دارند، به کندی رشد می‌کنند و ممکن است برای مدت زمانی طولانی بدون آنکه تغییری در وضعیت رشدی آنها صورت گیرد، باقی بمانند.ممکن است ساقه‌هایی که این مشکل را نشان می‌دهند با افزایش دمای محیط از  12 درجه سانتیگراد به  24-18 درجه سانتیگراد از رشدی سالم برخوردار شوند و گل دهند. غلظت و میزان تنظیم کننده‌های رشد، شدت نور، میزان دما، چگونگی رشد ساقه‌های گیاه رز را تحت تأثیر قرار می‌دهد. شدت نور و میزان دما، سطح جیبرلین و اکسین را در برگهای جوان و در حال توسعه تحت تأثیر قرار می‌دهد. اگر شرایط به گونه‌ای باشد که به دلیل رشد ناکافی برگهای جوان، تولید اکسین و جیبرلین  کاهش یابد، احتمال دارد جوانه‌های اولیه گل کوچک شوند و رشد نکنند و در مراحل اولیه توسعه و قبل از شکل‌گیری پرچم و خامه، خشک و عقیم شوند. شرایطی که موجب بروز عارضه کوری می‌شود، تولید اتیلن بیش از اندازه  را  توسط برگهای جوان نیز تحریک می‌کند. رابطه تنگاتنگی بین درجه کوری و تعادل بین سطح فعالیت سوخت و ساز کل گیاه و اتیلن تولید شده وجود دارد. مشخص شده است که چگونگی انجام مسیرهای مختلف سوخت و ساز در گیاه، پدیدار شدن عارضه کوری را تحت تأثیر قرار می‌دهد که مهمترین آنان رقابت به دلیل کمبود منابع برای انجام فتوسنتز و دیگر واکنشهای سوخت و ساز است. این رقابت موجب می‌شود تا چیرگی انتهایی تحت تأثیر قرار گیرد و به جای فعالیت جوانه انتهایی، جوانه‌های بیشتری شروع به رشد کند. احتمالاً جیبرلین توسعه گلها را تحریک می‌کند زیرا باعث می‌شود تا جوانه‌های توسعه یافته به شکل مرکزی قوی برای سوخت و ساز درآیند که برای رشد و توسعه به مواد خام نیاز دارند. بنابراین غنچه‌های بیشتری با یکدیگر رقابت می‌کنند و این مسئله احتمال بروز عارضه کوری را افزایش می‌دهد.

کله گاوی رز Bullhead

یکی از مشکلاتی که در برخی از ارقام گیاه رز مشاهده می‌شود  عارضه کله‌گاوی است. کله‌گاوی را با این خصوصیات می‌توان تشخیص داد: 1- نسبت پایین طول جوانه گل به قطر آن، نوک چنین جوانه‌هایی به جای آنکه تیز باشد گرد است؛ 2- افزایش وزن و اندازه جوانه گل؛ 3- افزایش تعداد گلبرگهای کوتاه و شبه گلبرگها (پتالوئید) و 4- رشد سریع دومین گلچه در نزدیکی پایه گل که اغلب برچه دارد. کاهش دما به سطوح پایین(°C 15-12) در مراحل اولیه توسعه گل منجر به افزایش عارضه کله‌گاوی می‌شود. این مشکل زمانی که دمای محیط رشد رزهای  ‘Garnette’ و ‘Zorina’در محدوده      °C 24-18 تنظیم شد، برطرف گردید و تحت چنین شرایط حساسیت رزهای ‘Baccara’ نیز کاهش یافت.

خم شدن گردن رز  Bent Neck

یکی از مشکلاتی که بخصوص در رابطه با شاخه‌های گل بریده رز روی می‌دهد مرگ قبل از زمان بلوغ است که در چنین موردی دمگل از چند سانتیمتری زیر جوانه گل که در حال شکوفا شدن است استحکام خود را از دست می‌دهد و منجر به ظهور عارضه‌ای می‌شود که با نام خمیدگی ساقه یا افتادگی گردن رز معروف است. در ناحیه گردن بافتهایی همانند آوندهای چوبی و یا بافت کلانشیم که استحکام مکانیکی را ایجاد می کنند وجود ندارند بنابراین وقتی سلولها در ناحیه گردن تردی و تورم (آماس) خود را از دست می‌دهند، گردن شاخه گل خم می‌شود. همچنین  عدم تعادل در حجم آب در این قسمت از ساقه به ایجاد این مشکل کمک می‌کند زیرا در این ناحیه آب بیشتری در مقایسه با آب جذب شده از دست می‌رود و در نتیجه سلولهای دمگل که درست در زیر گل قرار دارند آماس خود را از دست می‌دهند و در نتیجه گردن گل خم می‌شود. راهکارهایی که با استفاده از آنان می‌توان  میزان خم شدن گردن گل را کاهش داد عبارتند از: بکارگیری دمای °C 40 درجه برای محلولهایی که شاخه‌های گل در آنها نگهداری می‌شوند، محلولهای عاری از گاز بخصوص هوا (زیرا هوا وارد آوندها شده و مانع از جریان آب به سمت بالای ساقه می شود)، محلولهای حاوی مواد شیمیایی ضدباکتری به منظور جلوگیری از مسدود شدن انتهای ساقه توسط باکتریها و عدم چذب آب توسط ساقه گل ، وجود عامل مرطوب کننده در محلولهای نگهدارنده برای تحریک و افزایش حرکت آب در سیستم انتقال آب درون آوندها.

اتیلنEthylene

رزها در برابر گاز اتیلن حساس هستند و علائم معمول خسارات ناشی از حضور بیش از اندازه این گاز در محیط عبارت است از اپی‌ناستی و خمیدگی جوانترین برگچه موجود بر روی ساقه و زرد شدن طولی رگبرگ اصلی برگهای مسن‌تر و درنهایت ریزش برگها و برگچه‌ها . رشد طولی ساقه کاهش می‌یابد. تا حدودی غالبیت انتهایی کاسته می‌شود و معمولاً رشد جوانه‌های جانبی تحریک می‌شود. در صورت وجود غلظت بالای اتیلن(500ppb) سقط جوانه گل انتهایی اتفاق می‌افتد.

استرس گرما و رطوبتHeat and Moisture Stress

استرس گرما، رطوبت و شوری هر یک به تنهایی یا به همراه یکدیگر می‌توانند منجر به بروز برخی مشکلات مشابه در رزها شوند و اغلب این سه مورد به هم وابسته هستند. معمولاً تحت شرایط نور کم و دمای پایین و زمانی که بستر کشت مرطوب است علائم مربوط به آسیب‌های ناشی از غلظت نمکهای قابل حل ایجاد نمی‌شود زیرا نور اندک و دمای پایین منجر به کاهش از دست‌دهی آب از طریق تبخیر می‌شود اما در شرایط نور و دمای بالا و یا  در بستر کاشت خشک، سوختگی‌های شدید سطحی ایجاد می‌شود (نکروزه شدن سطحی ساقه و برگها).عواملی مانند رطوبت خاک و سطح شوری، میزان برداشت آب و مواردی همچون شدت نور و دما، میزان از دست‌دهی آب را تحت تأثیر قرار می‌دهند. در نتیجه تعادل نادرست آب در درون برگها سوختگی روی می‌دهد، سلولهای اطراف لبه برگها آنچنان خشک می‌شوند که نواحی نکروزه و خسارتی دائمی ایجاد می‌کنند. روزهای سرد و ابری رشد نرم و آبدار را تشدید می‌کند و در صورت وجود روزهایی گرم و آفتابی به دنبال روزهای سرد و ابری، سوختگی و نکروزه شدن بافتهای برگ به صورت شدیدتری روی می دهد.

 

منابع برگزیده

کتاب راهنمای کامل پرورش و نگهداری گیاه رز. رشیدی، آزاده. چاپ دوم 1387.

Horridge, J.S., and Cockshull, K.E. 1974. Flower initiation and development in the glasshouse rose. Sci. Hortic. 2:273-284.

Moe, R. 1971. The relationship between flower abortion and endogenouse auxin content in rose shoots. Physiol. Plant. 24:374-379.

Nell, T.A., and Rasmussen, H.P. 1979. Floral development and blindness in roses: An SEM study. J.Am. Soc. Hortic. Sci. 104:18-20.

Piersol, J.R. 1974. Effect of ethylene on rose growth. Colo. Flower Growers Assoc. Bull. 286:5-6

/ 9 نظر / 1155 بازدید
مسعود

سلام ازاده خانم قبلا برای رز های زردم ازتون راهنمایی خواستم الان اون گل به همون حالت مونده ولی غنچه کناریش باز شده و سرحال و شاداب هست سوالی داشتم برای تکثیر گل رز می تونم این گلی که الان پژمرده شده را ببرم و در گلدانی بکارم تا ریشه بدهد و به یک بوته گل بزرگ و کامل برسد؟ ایا میشه با خرید گل رز از گلفروشی انها را به عنوان قلمه استفاده کرد و انها را در گلدان کاشت تا ریشه زایی کنن و به یک گل کامل تبدیل بشود؟

مسعود

سلام دوباره ازاده خانم ممنون بابت پاسختون[گل] الان غنچه گل رزی که شاداب بود داره به همون شکلی داره پیش میره که گل قبلی رفت نمی دونم مشکل چی هست چون دیگه جابجایی نبوده و اسیبی بهش نخورده که اینجوری باشه در مقابل خورشید هست ایا مشکلی مثل کمبود اب م یتونه اینجوری باشه چون نمیزارم بی ابی بکشه و هر موقع ببینم زمین خشک شده سریع اب بهش میدم . تو هفته ای که کاشته بودم بهشون از این کود های شیمیایی که ابی رنگ هستن و در هر لیتر سه گرم باید بریزید دادم حالا می خوام بازم کود بدم نظرتون چی هست به نظرتون این کار و کنم ؟ روی درخت انار هم کلی شته هست می خوام سم پاشیش کنم نظرتون چیه قبل از دادن کود سم پاشی کنم یا بعدش؟ [گل]

مسعود

یه چیزی هم هست گل رز من تقریبا مثل همین گل رز صورتی سفیدی هست که در عکس ها گذاشتید 634628_NPNt5KMc.jpg

مسعود

سپاس فراوان واقعا ممنون که پاسخ منو میدید ازاده خانم امروز شروع سمپاشی کردم و موقع بررسی غنچه دوم چیزی رو مشاهده کردم که پیگیرش شدم اون هم اینه Oxythyrea cinctella یادمه موقعی که غنچه اول دچار مشکل شد داخل گل را نگاه کردم و این جانوئر رو دیدم با پنس کشیدمش بیرون اما قبل از اینکه بکشمش در رفت و منم به خیالم چیز مهمی نبود اما اینبار که دیدمش با پنس از داخل گل دوم کشیدمش بیرون و دخلشو اوردم[نیشخند] حالا به نظرتون این سوسک باعث این مشکل شده؟ یه سوال دیگه هم دارم گل رز معظر صورتی که خریده بودم گلبرگاش ریخته الان باید قطعش کنم اثار بجا مونده از گل را یا نه بزارم باشه چون می ترسم اگه برش بدم باعث بشه دیگه از اون شاخه گلی رشد نکنه؟با این گلهای زرد پژمرده و خشک چکار کنم [ناراحت]

مهدی

سلام خانم مهندس رشیدی مطالب بسیار خوبی بود چندسوال دارم در مورد رز 1-برای پرورش رز شاخه بریده در گلخانه چه رقمی را پیشنهاد میکنید که هم بازار پسند باشه هم تولید بالا در طول سال داشته باشه وایا قرقی بین بوته پیوندی و قلمه ای وجود داره؟ 2- ایا کود دامی زیاد به خاک گاخانه دادن میتونه برای گل مضر باشه؟حد مطلوبش چقدره؟ با آرزوی موفقیت ممنون میشم پاسخ بدین

مهدی

باسلام و خسته نباشید منظورم این بود که اگه از بوته رز هلندی قلمه تهیه کنیم و بکاریم در گلخانه میتوان مثل رزهای هلندی که روی پایه دیگری پیوند شده اند گل تولید کرد یا به عبارت دیگر ایا پیوند زدن این گیاه مزیتی در نگهداری و تولید ایجاد میکند یا صرفا بخاطر تکثیر بیشتر از یک بوته این کار انجام می شود؟ نظرتون در باره رقو هیبرید چای در گلخانه در شمال چیه؟

مهدی

ممنون از پاسختان-موفق باشید

مصطفی

اخیرا ساقه های جدید رشد نمیکنه برگها زرد و کوچیک میشه غنچه کوچیک می مونه و نهایت خمیده و خشک میشه . کل گاوی هم به وفور یافته میشه انگاری که غنچه رو یه حشره ای تا نصفه خورده پیر شدیدم از بس سکسترون کود 20 20 20 کود n=28 p=14 k= 14 کود گوگردی .. ریختیم پاش یا سمپاشی کردیم . دمای هوا شبا سرده در واقع اختلاف دما بین روز و شب زیاده ،مشکل نور نداریم ،سرمازدگی بهاری امسال در حدود 20 درجه زیر صفر که منجر به خشک شدن همه ساقه ها شده بود میتونه عامل باشه ؟

ستاره

سلام چند بار توی حیاط خونمون گل رز میکارم تا مرحله گل دادن میرسه اما بعد کم کم برگها شروع به خشک شدن میکنه و کل گل نابود میشه نمی دونم مشکل از خاک یا آب و هوا منطقه ما گرم وخشکه میشه جواب رو برام ایمیل کنید لطفا ممنون