معرفی گیاه- گل رز محمدیRosa damascena

دوستان عزیز لطفا مطالب وبلاگ باغبانی سبز را کپی برداری نفرمایید. سپاسگزارم.

گلها به رنگ صورتی کم رنگ تا قرمز بسیار کم رنگ هستند . از لحاظ گلدهی می توان این نوع رز را در دو گروه قرار داد. گروه اول نمونه هایی هستند که گلدهی آنان از اوایل اردیبهشت تا اوائل تیره ماه است و حدود 30-20 روز طول میکشد (که فصل اصلی برداشت این گل جهت تولید گلاب است ) و گروه دوم نمونه هایی هستند که گلدهی آنان کمابیش تا فصل پاییز نیز انجام می گیرد البته اگرچه اوج گلدهی آنان ابتدای فصل گلدهی است . گلها در ابتدا صورتی رنگ هستند و سپس مایل به سفید می شوند  و سپس گلبرگهای آن می ریزد. از این گل در ایران گلاب تهیه میشودبزرگترین دشت گل محمدی در روستای لایزنگان از توابع داراب است که در این ناحیه این گیاه به شکل دیم پرورش داده می شود یعنی به شکل مصنوعی آبیاری نمی شود و تنها از نزولات آسمانی رطوبت مورد نیاز این گیاه تهیه می شود. این گیاه در زبان انگلیسی Damask rose  خوانده می شود . زیرا از نظر غربیها این رز برای اولین بار از پایتخت کشور سوریه یعنی دمشق Damascus به کشورهای دیگر راه یافت و به همین دلیل بدین نام نیز خوانده شد.

تصویر فوق: پرورش این گیاه به شکل گیاه زینتی در باغچه منازل 

تصویر فوق: مزارع پرورش گل رز محمدی جهت تهیه گلاب و یا روغن رز

آبیاری: این گیاه به کم آبی مقاوم است اما در زمان گلدهی به آب بیشتری نسبت به سایر زمانهای سال نیاز دارد.اصولا خاک این گیاه نباید به شکل غرقاب و خیس در بیاید زیرا در چنین شرایطی گیاه رشد خوبی نخواهد داشت.بنابراین زمانی که سطح خاک تا حدودی رطوبت خود را از دست داد اقدام به آبیاری کنید. فواصل آبیاری در زمان گلدهی این گیاه کمتر از فواصل آبیاری در مابقی ماه های سال است زیرا کمبود آب در زمان تولید گل منجر به کاهش کیفیت و عمر گلها و همچنین شکوفایی غنچه های گل خواهد شد.

نور: به مکانی با حداقل 8-6 ساعت نور مستقیم آفتاب نیاز دارد. عدم نور کافی منجر به عدم گلدهی گیاه، بلند و باریک شدن بیش از اندازه ساقه ها، پریدگی رنگ برگسار و شیوع بیماریهای قارچی بخصوص سفیدک خواهد شد.

دما: به تابستانی معتدل (و البته خشک ) نیاز دارد. زمستانهای سرد را نیز به خوبی تحمل می کند.بهترین گلدهی آن زمانی صورت می گیرد که دمای روزانه 21-20 درجه و هوای شب 16-15 درجه سانتیگراد باشد . با گرم شدن هوا از میزان گلدهی گیاه کم می شود اما اصولا گیاه دوام خواهد آورد و به رشد خود ادامه می دهد

خاک: خاک این گیاه باید از زهکش خوبی برخوردار باشد. همچنین وجود موادی همانند خاک برگ و یا کود پوسیده دامی در رشد بهتر این گیاه بسیار موثر است. بنابراین به کارگیری شن و همچنین خاک برگ و کود پوسیده دامی به رشد این گیاه کمک خواهد کرد. اگر قرار است که در فضای باز این گیاه را بکارید بهتر است که بین هر دو گیاه حدود 2 متر فاصله در نظر بگیرید.برای کوددهی این گیاه بهتر است که از ابتدا خاک محل کاشت را به شکل غنی و همراه با کود پوسیده دامی تهیه کنید. همچنین در طی فصل رشد می توان از کودهای شیمیایی محلول که فرمول کامل دارند و علاوه بر سه عنصر اصلی نیتروژن، فسفر و پتاسیم محتوی عناصر دیگر بخصوص آهن هستند استفاده کرد. غلظت کود و همچنین فواصل کوددهی با توجه به دستورالعمل کارخانه سازنده باید مورد استفاده قرار گیرد. در مزارع پرورش گل رز محمدی، هر ساله در اواخر فصل زمستان حدود 10 تن کود دامی پوسیده در هر هکتار را با خاک مخلوط می کنند تا گلدهی این گیاه به نحو مناسب انجام گیرد.

آفات و بیماری: از آفات این گیاه می توان به شته ، انواع شپشک ، کنه تار عنکبوتی و کرم سفید ریشه اشاره کرد. بیماری های مختلفی نیز می توانند این گیاه را تحت تاثیر قرار دهند که از مهمترین آنان می توان به بیماری قارچی سفیدک اشاره کرد. بیماریهای دیگر همانند زنگ ، لکه سیاه، قانقاریا، سرخشکیدگی و آنتراکنوز نیز از دیگر بیماریهای قارچی هستند که می توانند مشکلاتی را در طی فصل رشد ایجاد کنند.

تکثیر: از بذر این گیاه می توان برای تکثیر نیز استفاده کرداما توجه داشته باشید که استفاده از بذر ممکن است گیاهی بوجود آورد که تا حدودی با گیاه مادری کمی متفاوت است. بذرها دارای پوششی هستند که می تواند جوانه زنی را با مشکل مواجه کند . بنابراین معمولا بذرها را میان کاغذ سمباده میگذارند و کمی مالش می دهند تا این پوشش تا حودی نازک تر شود. سپس باید بدرها را در میان پیت موس مرطوب و برای 3-2 هفته در دمای 32-27 درجه سانتیگراد و سپس برای 4 ماه در دمای حدود 3 درجه سانتیگراد نگهداشت تا نیاز سرمایی آن برطرف شده و جوانه زنی آن شروع شود. در طی این مدت مراقب عدم خشک شدن پیت موس باشید. اگر این روش را بکار نبرید و بذرها را به محض رسیدن میوه گل از آن جدا کرده بکارید(مثلا در اواسط پاییز)، این بذرها ممکن است بهار سال بعد جوانه بزنند اما احتمال اینکه جوانه زنی آنان تا 18 ماه نیز به طول بکشد وجو دارد. قلمه راه دیگر تکثیر این  گیاه است . قلمه های گل رز محمدی از چوب رسیده و یکساله گیاه باید گرفته شود و طول مناسب ان 25-20 سانتیمتر است . برگهای پایین قلمه جدا شده و در محیط ریشه زایی که از مخلوطی سبک همانند کود پوسیده دامی+ خاک معمولی+ شن و یا کوکوپیت + پرلایت و یا هر مخلوط سبک دیگر کاشت می شوند. وجود دمای حدود 25-21 درجه به شکل پاگرما (در قسمت پایین قلمه که در بستر کاشت قرار گرفته است ) می تواند به ریشه زایی کمک کند. عمل ریشه زایی و رشد مناسب یک قلمه حدود 12 ماه طول می کشد.

تصویر فوق: نحوه قلمه گیری. به ناحیه ایجاد برش در قسمت بالا و پایین قلمه توجه  کنید.(برگرفته از کتاب راهنمای پرورش و نگهداری گیاه رز)

 جداسازی پاجوشهای روییده از کنار گیاه مادری راه دیگر تکثیر این گیاه است که در اواخر زمستان و یا اوایل بهار و قبل از شروع رشد جدید گیاه باید انجام گیرد. خوابانیدن ساقه متصل به گیاه مادری راه دیگر تکثیر است که ریشه زایی این ساقه و آماده شدن برای جدا سازی از گیاه مادری در این روش نیز در حدود 12 ماه طول می کشد.ساقه ای را که بلند و انعطاف پذیر است انتخاب کرده و و آنرا در خاک قرار می دهند به شکلی که نوک ساقه بیرون از خاک قرار می گیرد. خاک باید همواره مرطوب نگهداشته شود. زمان مناسب اواخر بهار و یا اوایل تابستان است.گودالی که مناسب خواباندن شاخه است نیز حدود 20 سانتیمتر طول و 30 سانیمتر عمق است. گودال را می توان از مخلوط خاک برگ+خاک معمولی و یا مخلوطهای سبکتری همانند کوکوپیت+پرلایت پر کرد.می توان بر روی پوست قسمتی از ساقه که در زیر خاک قرار می گیرد ابتدا شکاف بسیار کوچکی ایجاد کرد .(تصویر شماره 2) وجود این شکاف به ریشه زایی بهتر این قسمت در زیر خاک و در برخورد با خاک مرطوب کمک می کند. بعد از خواباندن شاخه و پر کردن گودال حتما قطعه سنگ و یا هر جسم سنگین دیگری بر روی این ناحیه قرار دهید تا مانع از تکان خوردن شاخه و بیرون آمدن آن شوید.زمان جدا سازی این ساقه از گیاه مادری اواخر فصل بهار سال آینده است.

تصویر فوق: مراحل خوابانیدن شاخه جهت تکثیر (برگرفته از کتاب راهنمای پرورش و نگهداری گیاه رز)

هرس: معمولا در مناطقی که این گیاه را در حجم انبوه می کارند، هرس خاصی را انجام نمی دهند به همین دلیل بعد از گذشت چند سال شاخسار بسیار شلوغ و درهم می شود . بنابراین اگرچه می توان این گیاه را برای مدت حدود 20 سال به شکل دست نخورده نگهداری کرد اما اگر منظور از پرورش آن جدا سازی گلها برای تهیه گلاب باشد باید گفت که این گیاه  بیشترین محصول را در سالهای 4-3 عمر خود دارد و بعد از آن به دلیل بلند شدن بیش از اندازه شاخسار و عدم گلدهی مناسب و تشکلیل گلهای ریز، توجیه اقتصادی برای باغدار ندارد. بنابراین  بعد از 6-5 سال از زمان کاشت، کل بوته را از نزدیکی سطح زمین کوتاه می کنند یا اصطلاحا بوته را کف بر می کنند تا گیاه مجدد رشد کرده و جوان شود. این عمل در واقع نوعی عمل هرس سخت Hard pruning است. در واقع در این نوع هرس می توان حداکثر تا 30 سانتیمتر از طول ساقه را باقی گذاشت و بقیه ساقه را قطع کرد.

تصویر فوق: چگونگی هرس رز محمدی به شکل سخت(تصویر برگرفته از کتاب راهنمای پرورش و نگهدرای گیاه رز)

اما اگر بخواهیم انواع ملایم تری از هرس را استفاده کنیم، می توان بعد از اتمام فصل گلدهی نسبت به هرس و کوتاه سازی شاخه های قدیمی، آسیب دیده و یا نمونه هایی که بسیار بلند شده اند و مرکز گیاه را اشغال کرده اند اقدام کرد.توجه داشته باشید که گلهای این گیاه بر روی ساقه های قدیمی شکل می گیرد بنابراین اگر قبل از گلدهی ساقه ها را کوتاه کنید(یعنی مثلا ساقه هایی را که حاصل از رشد سال قبل است اگر کوتاه شوند) گلدهی گیاه بسیار کاهش خواهد یافت.بنابراین حتما بعد از فصل گلدهی نسبت به هرس گیاه اقدام کنید. این گیاه نسبت انجام عمل هرس بسیار انعطاف پذیر است بنابراین کوتاه کردن ساقه های آن مشکلی را ایجاد نمی کند. 

منابع:

http://en.wikipedia.org/wiki/Rosa_%C3%97_damascena

http://homeguides.sfgate.com/grow-rosa-damascena-23693.html

http://www.pfaf.org/user/Plant.aspx?LatinName=Rosa+x+damascenal

http://www.paulbardenroses.com/damasks/bifera.html

http://myfolia.com/plants/67182-damask-rose-rosa-damascena/varieties/138528-madame-hardy

http://www.helpmefind.com/rose/pl.php?n=17280

 

/ 23 نظر / 286 بازدید
نمایش نظرات قبلی
منتظری

سلام خواستم گلدان را عوض کنم که با یک فاجعه روبرو شدم! خاک گلدان که کمی شل شد بوی تعفن و لجن بلند شد و دیدم که که تمام خاک بیش از نصف پایین گلدان لجن شده[کلافه][گریه] ته گلدان سوراخ مناسبی نداشته و خاک هم خیلی بد بود اصلا ماسه نداشت... خیلی دلم به حالش سوخت ، خاک را کمی با اب شستم ( مامانم گفت خشک می شه نشور اما گفتم الان دیگه داره می میره شاید این کار حذف لجن ها کمکش کنه) بعد هم داخل باغچه مامانم کاشتمش . دورش رو هم ماسه و خاک برگ و خاک با میزان نصف از ماسه رختم شاید کمکی به تنفسش بکنه. نمی دونم می تونه دوم بیاره یا نه و یا ایا بهش کمکی کردم یا نه به هر امیدوارم خوب بشه و یاد گرفتم وقتی گلدون می خرم زیرش رو ببینم تا تخلیه مناسب داشته باشه البته اب که بهش می دادم از زیر گلدون خارج می شد ، نمی دونم دیگه چرا اینجوری شد امیدوارم بهش کمک کرده باشم و سرحال بشه ممنون از کمکت دوست عزیز

منتظری

سلام اینکه یخورده خاک را با اب شستم کار صحیحی بود یا اشتباه البته سعی کردم در هنگام شستن، ریشه ها در معرض اب باشند و هوا نخورند

منتظری

سلام دوست عزیز من توی سایت مطلبی در مورد رز معمولی پیدا نکردم، (فقط ایرانی و ساناز و ...بودن) . و نیز اگر یک مطلب در مورد نسترن و آبشار و رز (هلندی اگر اشتباه نکنم یا بریدندی ؟)بزاری ممنون می شم. من یه گلدان رز خریدم از اونا که که ساقه هاش رو می برن و داخل گل فروشی ها می فروشن . خیلی نازه دو تا ساقه داره که رو یکی یک گل بزرگ و پر است و روی ساقه دیگر 3 گل کوچک تر. 1خواستم در مورد نگه داریش یه توضیحی بدهید. 2 - ایا باید برای رشد گل و گل دهی بیشتر این گلها را جدا کنم و داخل گلدان اب بذارم تا خود گلدان هم باز گل بده ؟ اخه غنچه دیگری نداره. 3 - بعد برای قلمه زده و تکثیر باید چیکار کرد 4 - و بعد ایا در کل گل رز را می توان از طریق اون دانه ها یا بذری که داخل کاسبرگ کل (وقتی گل خشک شده و و ریخته می شود)وجود دارد (دانه های کوچک 3-4 میلیمتری) تکثیر کرد؟ اگر بله چطوری.

راضیه منتظری

بازم مثل همیشه دستت درد نکنه امیدوارم هر روز موفق تر از روز قبل باشی

الهام

چرا رز محمدی من گل نمی ده!فقط برگ تولید می کنه تو حیاطه تو سایه هست

شهاب

سلام ممنون از سایت خوبتون.من یک گلدون رز دارم وقتی که کل گیاه شروع میکنه به برگ دادن یکدفعه شروع میشه برگاش خشک میشه میریزه هر کاری کردم همینجوری باید چه کنم.

راحله

سلام شما نوشتید محمدی باید در دمای حداکثر 20 درجه باشد اما هوای کاشان یا کرمان که بیشتر است با این توضیح یعنی من نمی توانم گلدان محمدی موفقی در تهران داشته باشم? سوال دومم این است که رشد این گل چقدر است قرار است چند قلمه بدون گلدان بخرم خواستم بدانم چقدر باید صبر کرد تا گلدان قابل توجهی داشت ممنون از سایت خوبتان[لبخند][لبخند]

مهدی

سلام خانم رشیدی بذر های رز هفت رنگ رو میشه الان اقدام به کاشت به روشی که گفتین بکنم و اونا رو میخوام در خاک برگ قرار بدم عمق چقدر باید باشه؟ در مورد شته ها هم که کلا تمام رز ها رو گرفتن از اسپری سیر استفاده میکنم فقط نمیدونم چرا بعضی از شتها به سرعت میمیرن ولی برخی دیگه هیچیشون نمیشه البته غالب اونا میمیرن میخواستم بدونم چجوری میشه کفشدوزک هارو به باغچه کشوند و اونارو ماندگار کرد؟

مهدی

خانم رشیدی ایا تما گل های رز قابل خوردن هستن؟ گل رز رونده ای دارم گل های خوشبویی داره میشه از اونها به صورت خوراکی استفاده کرد یا این امر فقط مختص رز محمدی است؟

محسن حبیبی

سلام و خسته نباشد خانم مهندس من 3 تا گلدون رز محمدی دارم که بعد از اینکه یک ماه قبل عید هرسشون کردم خیلی پر برگ شدن اما دریغ از یک غنچه!!! باید چیکار کنم؟ یه گلدون رز دیگه هم دارم که اون سه تا غنچه داده اما غنچه هاش بسیار بسیار کوچیکن (قطرشون تقریبا 1 سانته) و دارن تو همون انداره باز میشن احتمالا گلهاشون هم همین اندازه خواهند بود. ممنون میشم در هر 2 مورد راهنماییم کنید. موفق باشید...